Toàn cảnh nước mỹ

Trái lại, đó là kết quả của một phép tính chiến lược lạnh lùng, phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong cách Washington nhìn nhận quyền lực quân sự của chính mình trong thế kỷ XXI.

Từ góc nhìn của các bình luận gia quốc tế, câu hỏi không còn là "Vì sao Mỹ không đánh Iran?" mà là "Mỹ còn có thể đánh Iran theo cách nào mà không tự làm tổn hại chính mình?"

Quyền lực quân sự không còn là lời giải vạn năng

Trong nhiều thập kỷ, Mỹ quen với việc sử dụng sức mạnh quân sự như công cụ quyết định để định hình trật tự khu vực.

Tuy nhiên, Iran không phải là Iraq năm 2003, cũng không phải Afghanistan năm 2001.

Tehran đã học được bài học sinh tồn từ các cuộc can thiệp quân sự của Mỹ: tránh đối đầu trực diện, xây dựng năng lực răn đe phi đối xứng và mở rộng ảnh hưởng thông qua mạng lưới đồng minh khu vực.

Một cuộc tấn công của Mỹ, dù "giới hạn" khó có thể dừng lại ở phạm vi hẹp.

Iran sở hữu khả năng trả đũa đa tầng - từ tên lửa đạn đạo, UAV, đến các lực lượng ủy nhiệm ở Lebanon, Iraq, Syria và Yemen.

Điều đó khiến mọi kịch bản quân sự đều mang nguy cơ biến thành một chuỗi phản ứng dây chuyền vượt khỏi tầm kiểm soát của Washington.

Các nhà phân tích an ninh phương Tây thẳng thắn nhận định: Mỹ có thể giáng đòn đầu tiên, nhưng không thể kiểm soát hồi kết.

Mỹ có những bước nhượng bộ Iran gây bất ngờ

Nỗi ám ảnh về "chiến tranh không lối thoát"

Sau hơn hai thập kỷ sa lầy ở Trung Đông, xã hội Mỹ ngày càng dị ứng với các cuộc chiến kéo dài, tốn kém và mơ hồ về mục tiêu.

Một chiến dịch nhằm vào Iran - quốc gia có dân số gần 90 triệu người, lãnh thổ rộng lớn và hệ thống phòng thủ phức tạp - sẽ không thể là một "cuộc đánh nhanh thắng nhanh”.

Giới bình luận quốc tế cho rằng Washington hiểu rõ một sự thật khó nuốt: bất kỳ cuộc chiến nào với Iran cũng sẽ tiêu hao nguồn lực chiến lược mà Mỹ cần dành cho các ưu tiên lớn hơn, đặc biệt là cạnh tranh với Trung Quốc và quản lý căng thẳng với Nga.

Trong thế giới đa cực đang hình thành, Mỹ không còn đủ "dư địa chiến lược" để mở thêm một mặt trận lớn chỉ vì động cơ răn đe ngắn hạn.

Áp lực đồng minh: khi bạn bè không muốn ra trận

Một yếu tố then chốt khác là thái độ của các đồng minh.

Không giống những thời điểm trước đây, nhiều đối tác thân cận của Mỹ ở Trung Đông và châu Âu không còn mặn mà với kịch bản quân sự.

Họ hiểu rằng chiến tranh Mỹ-Iran sẽ không diễn ra trên đất Mỹ, mà chủ yếu tàn phá khu vực của họ, đẩy giá năng lượng tăng vọt và làm trầm trọng thêm bất ổn chính trị - xã hội.

Từ góc nhìn của các bình luận gia châu Âu, Washington đang đối mặt với một nghịch lý:

Mỹ có sức mạnh quân sự vượt trội, nhưng thiếu sự ủng hộ chính trị quốc tế để sử dụng nó một cách hiệu quả. Trong bối cảnh đó, việc "lùi một bước" trở thành lựa chọn ít rủi ro hơn so với hành động đơn phương.

Iran: kẻ thách thức kiên nhẫn

Một điểm thường bị bỏ qua trong các phân tích nóng là sự kiên nhẫn chiến lược của Iran.

Tehran hiểu rằng họ không cần đánh bại Mỹ về quân sự; họ chỉ cần khiến cái giá của xung đột trở nên quá đắt. Chính chiến lược "chịu đựng có tính toán" này đã nhiều lần khiến Washington phải cân nhắc lại các lựa chọn cứng rắn.

Các nhà bình luận Trung Đông cho rằng Iran đang đặt cược vào thời gian, trong khi Mỹ lại bị áp lực bởi lịch trình chính trị, dư luận trong nước và các cam kết toàn cầu chồng chéo.

Ngoại giao: lựa chọn không hấp dẫn nhưng cần thiết

Từ góc độ bình luận gia quốc tế, việc Mỹ tiếp tục để ngỏ cánh cửa ngoại giao không phải là dấu hiệu của yếu đuối, mà là sự thừa nhận thực tế. Ngoại giao với Iran luôn khó khăn, chậm chạp và dễ thất bại, nhưng nó vẫn là công cụ duy nhất giúp kiểm soát rủi ro leo thang.

Trong bối cảnh hiện nay, một thỏa thuận không hoàn hảo vẫn tốt hơn một cuộc chiến không thể dự đoán hậu quả.

Quyết định không tấn công Iran cho thấy một nước Mỹ đang điều chỉnh cách sử dụng quyền lực.

Với nhiều bình luận gia quốc tế, đây không phải là sự thoái lui, mà là biểu hiện của chủ nghĩa thực dụng chiến lược - nơi kiềm chế đôi khi là cách duy nhất để bảo vệ lợi ích lâu dài.

Trong thế giới đầy bất ổn, thắng lợi lớn nhất đôi khi không nằm ở việc bắn phát súng đầu tiên, mà ở việc tránh bắn nó.