Iran tăng cường phòng thủ trước khả năng Mỹ can thiệp quân sự
Thứ bảy, 31/01/2026 - 07:26 (GMT+7)
TCVM - Trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Tehran và Washington, chính quyền Iran đã đưa ra những biện pháp quân sự và tuyên bố cứng rắn nhằm đối phó với nguy cơ tấn công từ Mỹ - động thái được giới phân tích xem là một bước đi chiến lược trong bối cảnh đe dọa xung đột gia tăng.
Theo phát ngôn viên Lục quân Iran, Chuẩn tướng Mohammad Akraminia, các lực lượng vũ trang nước này hiện đã đặt trong tình trạng sẵn sàng cao độ nhằm chuẩn bị cho bất kỳ động thái quân sự nào từ phía Mỹ.
Ông nhấn mạnh Tehran cho rằng nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ hiện diện tại vùng Vịnh "có những điểm yếu nghiêm trọng" và nhiều căn cứ quân sự Mỹ nằm trong tầm bắn của tên lửa tầm trung lan.
Nếu Mỹ tiến hành tấn công, Iran sẵn sàng đáp trả ngay lập tức với phản ứng quyết đoán và không giới hạn.
Tuyên bố này được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần cảnh báo Washington có quyền sử dụng lực lượng quân sự trong trường hợp cần thiết, nhấn mạnh rằng một "armada" Mỹ đang hướng tới khu vực Trung Đông và có thể can thiệp nếu Iran tiếp tục chương trình hạt nhân hay vi phạm nhân quyền.

Mỹ liên tục gây sức ép lên Iran
Iran cũng phản ứng bằng một quan điểm ngoại giao kiên quyết.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố Tehran sẽ không chấp nhận bất kỳ cuộc đàm phán nào với Washington trong bối cảnh bị đe dọa quân sự, và nhấn mạnh rằng các khoản đe dọa chỉ dẫn tới bất ổn và không mang lại kết quả tích cực.
Ông cho biết Iran sẽ trả đũa mạnh mẽ nếu Mỹ thực hiện bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào nước này.
Trong khi đó, các nguồn tin quân sự phương Tây cũng ghi nhận Mỹ đã triển khai đáng kể lực lượng và hệ thống phòng thủ ở khu vực.
Trong mấy ngày gần đây, Washington đã đưa các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot và THAAD tới Trung Đông nhằm bảo vệ các lực lượng Mỹ trước nguy cơ tấn công tên lửa từ phía Iran.
Đây là một phần trong nỗ lực tăng cường khả năng phòng thủ và giảm thiểu tổn thất nếu xảy ra xung đột trực tiếp giữa hai bên.
Một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy của căng thẳng là sự hiện diện của nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng với các tàu khu trục và máy bay chiến đấu gần khu vực Vịnh Ba Tư. Theo các báo cáo, lực lượng này đang theo dõi sát hoạt động của Iran và duy trì trạng thái sẵn sàng cho các nhiệm vụ theo lệnh của Lầu Năm Góc.
Giới phân tích an ninh quốc tế cho rằng Iran đang theo đuổi chiến lược đối phó đa tầng, vừa duy trì phòng thủ nội địa, vừa phô diễn năng lực tác chiến tên lửa có thể nhắm tới các mục tiêu chiến lược Mỹ trong trường hợp bị tấn công.
Nhận định này xuất phát từ những tuyên bố gần đây của giới lãnh đạo quân sự Iran về tầm bắn của tên lửa và khả năng nhắm tới các căn cứ Mỹ cũng như các nhóm tàu sân bay trong khu vực.
Bên cạnh phản ứng quân sự, Iran cũng tổ chức các cuộc tập trận bắn đạn thật tại eo biển Hormuz - một tuyến hàng hải chiến lược mà khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu đi qua - nhằm thể hiện quyết tâm kiểm soát tuyến này nếu xung đột nổ ra.
Các cuộc tập trận này được giới chức Tehran mô tả là một phần của chiến lược răn đe, cảnh báo rằng việc phong tỏa hoặc tấn công eo biển sẽ dẫn tới thiệt hại kinh tế lớn cho cả khu vực và thế giới. Tình hình hiện nay khiến các quốc gia trong khu vực cũng phải cân nhắc lập trường của mình.
Một số nước vùng Vịnh, như Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đã khẳng định sẽ không cho phép không phận hoặc lãnh thổ của mình bị sử dụng để tấn công Iran, nhằm tránh kéo khu vực vào một cuộc xung đột rộng hơn.
Trong nước Iran, giới chức chính quyền nhấn mạnh rằng mục tiêu của Tehran không phải là khởi xướng chiến tranh nhưng nước này sẽ bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ bằng mọi giá.
Tuyên bố từ các nhà lãnh đạo Iran phản ánh quan điểm rằng bất kỳ hành động quân sự nào do Mỹ phát động sẽ được coi là mở đầu cho một cuộc chiến tổng lực và sẽ bị đáp trả mạnh mẽ.
Tuy nhiên, giới phân tích cũng cảnh báo rằng leo thang quân sự có thể gây ra hậu quả khó lường cho cả hai bên, với rủi ro làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu và đẩy giá dầu quốc tế tăng vọt. Giữa lúc các cường quốc đang theo dõi sát sao diễn biến, thế giới đang kỳ vọng vào các động thái ngoại giao nhằm giảm nhiệt căng thẳng trước khi một cuộc xung đột quy mô lớn bùng nổ.
Tiến sĩ Nguyễn Thắng Cảnh