Thứ Ba, 27/01/2026 05:38

Tạp chí Việt Mỹ

Tất cả chuyên mục

Iran cáo buộc hải quân hoàng gia Canada là ‘khủng bố’ trong bối cảnh căng thẳng khu vực

Thứ tư, 14/01/2026 - 07:04 (GMT+7)

TCVM - Trong một động thái làm gia tăng căng thẳng ngoại giao, lran đã đưa ra tuyên bố cứng rắn, cáo buộc Hải quân Hoàng gia Canada có những hoạt động mà Tehran gọi là "mang tính khủng bố", đồng thời phát đi cảnh báo về sự hiện diện quân sự của Canada tại các vùng biển chiến lược.

Phát ngôn này ngay lập tức thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang đối đầu tại khu vực vốn đã nhiều bất ổn.

Theo truyền thông nhà nước Iran, một quan chức quân sự cấp cao của nước này cho răng việc tàu chiến Canada tham gia các chiến dịch hải quân cùng đồng minh phương Tây đã "đe dọa an ninh khu vực" và "xâm phạm lợi ích hợp pháp của Iran".

Tehran nhấn mạnh răng bất kỳ lực lượng nước ngoài nào tiến hành hoạt động quân sự gần lãnh hải Iran đều có thể bị coi là mối đe dọa trực tiếp, và nước này "có quyền đáp trả".

Bối cảnh căng thẳng kéo dài

Những năm gần đây, căng thẳng giữa Iran và các nước phương Tây liên tục gia tăng, đặc biệt xoay quanh vấn đề hạt nhân, trừng phạt kinh tế và an ninh hàng hải tại Vịnh Ba Tư.

Việc các quốc gia NATO và đối tác, trong đó có Canada, tăng cường hiện diện quân sự nhằm bảo vệ tuyến hàng hải quốc tế đã nhiều lần vấp phải phản ứng gay gắt từ Tehran.

Iran cho rằng các chiến dịch này không chỉ đơn thuần là bảo vệ tự do hàng hải mà còn mang mục tiêu "gây sức ép quân sự và chính trị".

Trong bối cảnh đó, việc gán nhãn "khủng bố" cho Hải quân Hoàng gia Canada được xem là bước đi mang tính biểu tượng mạnh, phản ánh mức độ đối đầu trong ngôn từ giữa hai bên.

Căng thẳng khu vực lên cao trước những phát ngôn của Iran

Phản ứng từ Canada và cộng đồng quốc tế

Phía Canada chưa đưa ra phản hồi chính thức ngay sau tuyên bố của Iran. Tuy nhiên, các quan chức Ottawa trước đây từng khẳng định rằng mọi hoạt động của Hải quân Hoàng gia Canada ở nước ngoài đều tuân thủ luật pháp quốc tế và nhằm mục đích duy trì ổn định, an ninh hàng hải toàn cầu.

Giới quan sát nhận định rằng cáo buộc của Iran khó có khả năng dẫn tới đối đầu trực tiếp, nhưng có thể làm xấu thêm quan hệ vốn đã lạnh nhạt giữa hai nước. Canada đã cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran từ năm 2012, và những nỗ lực hàn gắn cho đến nay vẫn chưa đạt kết quả đáng kể.

Cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các đồng minh phương Tây của Canada, theo dõi sát diễn biến này. Một số nhà phân tích cho rằng Tehran đang sử dụng ngôn từ cứng rắn như một công cụ răn đe chính trị, nhằm gửi thông điệp tới toàn bộ các lực lượng quân sự nước ngoài đang hoạt động gần khu vực.

Ý nghĩa chiến lược và rủi ro tiềm ẩn

Việc Iran đưa ra cảnh báo nhắm vào Hải quân Hoàng gia Canada không chỉ mang ý nghĩa song phương, mà còn phản ánh cuộc đấu tranh ảnh hưởng rộng lớn hơn giữa Iran và phương Tây tại Trung Đông.

Vịnh Ba Tư và các tuyến hàng hải lân cận có vai trò sống còn đối với thương mại năng lượng toàn cầu, khiến bất kỳ căng thẳng nào cũng có thể kéo theo hệ quả kinh tế và an ninh vượt ra ngoài khu vực.

Triển vọng sắp tới

Trong ngắn hạn, nhiều khả năng căng thẳng sẽ tiếp tục được thể hiện chủ yếu trên mặt trận ngoại giao và truyền thông, thay vì hành động quân sự cụ thể.

Tuy nhiên, nếu không có các kênh đối thoại hiệu quả, những tuyên bố cứng rắn như từ phía Iran có thể trở thành tiền lệ nguy hiểm.

Giới quan sát kêu gọi các bên kiềm chế, tôn trọng luật pháp quốc tế và duy trì đối thoại nhằm tránh leo thang không cần thiết. Trong một khu vực đã quá quen với xung đột, bất kỳ bước đi nào làm gia tăng đối đầu đều có thể gây ra hậu quả khó lường - không chỉ cho Iran và Canada, mà cho toàn bộ an ninh khu vực và thế giới.

Tiến sĩ Nguyễn Thắng Cảnh

tin mới cập nhật