Toàn cảnh nước mỹ

Phát biểu của Donald Trump về việc Mỹ đã"lấy được rất nhiều tiền" từ Ukraina đang gây ra làn sóng tranh cãi dữ dội trong dư luận.

Trong bối cảnh cuộc xung đột kéo dài tại Ukraina vẫn đặt ra những câu hỏi lớn về viện trợ, trách nhiệm và lợi ích chiến lược, phát ngôn này không chỉ chạm tới vấn đề tài chính mà còn làm dấy lên nghi ngại về cách Hoa Kỳ nhìn nhận vai trò của mình trong cuộc khủng hoảng địa chính trị lớn nhất châu Âu kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

Theo các nguồn truyền thông Mỹ, ông Trump đã đưa ra nhận định trên trong một buổi phát biểu trước cử tri và các nhà tài trợ, nơi ông nhấn mạnh rằng Washington không "cho không" viện trợ, mà ngược lại "đã thu về rất nhiều tiền". Dù không đưa ra con số cụ thể hay bằng chứng chi tiết, tuyên bố này nhanh chóng được lan truyền rộng rãi, gây phản ứng trái chiều từ các chính trị gia, giới học giả và công chúng.

Những người ủng hộ ông Trump cho rằng phát biểu này phản ánh quan điểm "Nước Mỹ trên hết" vốn là dấu ấn xuyên suốt trong sự nghiệp chính trị của ông. Theo họ, Mỹ có quyền đặt câu hỏi về hiệu quả sử dụng hàng trăm tỷ USD viện trợ quân sự, kinh tế và nhân đạo dành cho Ukraina.

Lập luận của nhóm này cho rằng viện trợ không nên chỉ dựa trên tinh thần đồng minh, mà cần gắn với lợi ích cụ thể của Mỹ, bao gồm các hợp đồng kinh tế, quyền tiếp cận thị trường hay ảnh hưởng chiến lược lâu dài.

Tuy nhiên, phe chỉ trích lại nhìn nhận phát biểu của ông Trump như một sự đơn giản hóa nguy hiểm. Nhiều chuyên gia nhấn mạnh rằng phần lớn tiền viện trợ của Mỹ cho Ukraina thực chất được chi tiêu ngay tại Mỹ, thông qua việc sản xuất vũ khí, trang thiết bị quân sự và hỗ trợ hậu cần.

Điều này đồng nghĩa với việc dòng tiền quay trở lại nền kinh tế Mỹ, tạo việc làm và duy trì năng lực công nghiệp quốc phòng, chứ không phải là "lấy tiền" trực tiếp từ Ukraina như cách diễn đạt gây sốc của ông Trump.

Từ góc độ ngoại giao, các nhà phân tích lo ngại rằng phát biểu này có thể làm tổn hại hình ảnh của Mỹ với tư cách là đối tác đáng tin cậy. Trong bối cảnh Ukraina đang phụ thuộc lớn vào sự hỗ trợ của phương Tây để duy trì khả năng phòng thủ, những tuyên bố mang tính khoe khoang hoặc ám chỉ trục lợi có thể làm suy yếu tinh thần đoàn kết quốc tế.

Một số quan chức châu Âu đã bày tỏ quan ngại rằng cách tiếp cận này, nếu trở thành chính sách chính thức, sẽ khiến các đồng minh dè dặt hơn khi hợp tác với Washington trong các cuộc khủng hoảng tương lai.

Ở chiều ngược lại, phát biểu của ông Trump cũng phản ánh tâm lý mệt mỏi của một bộ phận cử tri Mỹ trước các cam kết tài chính ở nước ngoài.

Lạm phát, nợ công và những vấn đề kinh tế trong nước khiến nhiều người đặt câu hỏi vì sao Mỹ phải tiếp tục chi tiêu lớn cho một cuộc chiến ở xa.

Trong bối cảnh năm bầu cử, việc nhấn mạnh rằng Mỹ "không bị thiệt' có thể được xem là thông điệp chính trị nhằm trấn an cử tri rằng lợi ích quốc gia vẫn được bảo vệ.

Tổng thống Trump đang có nhiều phát ngôn tranh cãi về vấn đề Ukraina

Về phía Ukraina, giới chức nước này chưa đưa ra phản ứng trực tiếp trước phát biểu của ông Trump, song các nhà bình luận tại Kyiv cho rằng việc viện trợ được nhìn nhận như một giao dịch tài chính thuần túy là không công bằng.

Theo họ, Ukraina đang trả giá bằng sinh mạng, cơ sở hạ tầng và tương lai kinh tế để bảo vệ chủ quyền, đồng thời góp phần duy trì trật tự an ninh châu Âu - điều mà Mỹ và các đồng minh cũng hưởng lợi gián tiếp.

Cuộc tranh cãi xung quanh phát ngôn của ông Trump cho thấy sự khác biệt sâu sắc trong cách tiếp cận chính sách đối ngoại của Mỹ.

Một bên coi viện trợ là khoản đầu tư chiến lược dài hạn cho ổn định toàn cầu, bên kia nhấn mạnh tính toán lợi ích ngắn hạn và hiệu quả tài chính. Dù quan điểm nào chiếm ưu thế, rõ ràng vấn đề Ukraina đã trở thành chủ đề trung tâm trong tranh luận chính trị Mỹ, nơi mỗi phát biểu đều có thể tạo ra dư chấn vượt ra ngoài biên giới quốc gia.

Trong thời gian tới, khi chiến sự chưa có dấu hiệu kết thúc và áp lực ngân sách ngày càng gia tăng, những tuyên bố như của ông Trump nhiều khả năng sẽ tiếp tục xuất hiện.

Chúng không chỉ  phản ánh cuộc đấu nội bộ trên chính trường Mỹ, mà còn định hình cách thế giới nhìn nhận vai trò và trách nhiệm của Washington trong một trật tự quốc tế đang biến động mạnh mẽ.