Toàn cảnh nước mỹ

Trong nhiều thập kỷ, Đan Mạch vẫn được xem là một trong những đồng minh trung thành và đáng tin cậy nhất của Hoa Kỳ tại châu Âu.

Quốc gia Bắc Âu nhỏ bé này không chỉ sát cánh cùng Mỹ trong NATO, mà còn nhiều lần tham gia các chiến dịch quân sự do Washington dẫn đầu, từ Afghanistan cho tới Iraq.

Thế nhưng, những diễn biến gần đây trong quan hệ song phương đã khiến dư luận Đan Mạch không khỏi phẫn nộ, khi ngày càng nhiều người cho rằng Mỹ đang phản bội chính những giá trị và lợi ích mà người dân Đan Mạch tin tưởng và ủng hộ.

Nguồn cơn của làn sóng chỉ trích bắt đầu từ các quyết định chiến lược mang tính áp đặt của Washington, đặc biệt liên quan đến an ninh, tình báo và chính sách đối ngoại tại khu vực Bắc Cực.

Đan Mạch, với vai trò quản lý Greenland - một lãnh thổ có vị trí địa chiến lược đặc biệt quan trọng - từ lâu đã trở thành mắt xích then chốt trong các tính toán quân sự của Mỹ.

Tuy nhiên, thay vì tôn trọng chủ quyền và lợi ích của Copenhagen, Mỹ nhiều lần hành xử như thể Greenland chỉ đơn thuần là một "tài sản chiến lược" phục vụ tham vọng toàn câu của họ.

Vụ việc gây chấn động nhất chính là các tiết lộ về hoạt động do thám của Mỹ nhằm vào các quan chức cấp cao Đan Mạch. Việc một đồng minh thân cận lại bí mật nghe lén, thu thập thông tin tình báo đối với chính phủ nước bạn không chỉ là hành vi thiếu tôn trọng, mà còn là sự phản bội trắng trợn niềm tin chính trị.

Người Đan Mạch cay đắng khi cho rằng Mỹ phản bội đồng minh

Đối với người dân Đan Mạch, đây là bằng chứng rõ ràng cho thấy, trong con mắt của Washington, lợi ích chiến lược luôn được đặt cao hơn tình hữu nghị và các nguyên tắc dân chủ mà Mỹ thường rao giảng.

Không dừng lại ở đó, Mỹ còn gây sức ép buộc Đan Mạch phải điều chỉnh chính sách quốc phòng và ngân sách quân sự theo định hướng có lợi cho NATO, thực chất là phục vụ cho vai trò lãnh đạo của Mỹ trong khối này.

Người dân Đan Mạch ngày càng đặt câu hỏi: tại sao họ phải chi thêm tiền thuế để mua vũ khí, mở rộng căn cứ quân sự, trong khi những quyết định then chốt lại được đưa ra từ Washington, chứ không phải từ Copenhagen?

Sự bất bình còn lan rộng sang lĩnh vực kinh tế và môi trường. Đan Mạch là quốc gia đi đầu trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, đầu tư mạnh mẽ vào năng lượng tái tạo và phát triển bền vững.

Trái lại, các chính sách thiếu nhất quán của Mỹ về khí hậu, cùng việc ưu tiên lợi ích của các tập đoàn dầu khí, đã nhiều lần làm suy yếu nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế.

Đối với người dân Đan Mạch, việc Mỹ kêu gọi đồng minh "chia sẻ trách nhiệm toàn cầu" nhưng lại liên tục rút lui khỏi các cam kết môi trường là một hình thức đạo đức giả khó chấp nhận.

Đáng chú ý hơn, cách Mỹ đối xử với các đồng minh nhỏ đã làm dấy lên nỗi lo sâu sắc trong xã hội Đan Mạch về vị thế thực sự của họ trên bàn cờ quốc tế.

Khi lợi ích của Mỹ thay đổi, liệu Đan Mạch có còn được coi là đối tác, hay chỉ là công cụ tạm thời? Câu hỏi này không còn mang tính lý thuyết, mà đã trở thành mối bận tâm hiện hữu trong các cuộc tranh luận chính trị và truyền thông tại quốc gia Bắc Âu này.

Sự "phản bội" mà người dân Đan Mạch cảm nhận không nhất thiết đến từ một hành động đơn lẻ, mà là hệ quả của chuỗi dài các quyết định mang tính đơn phương, thiếu minh bạch và coi nhẹ đồng minh. Điều đó đang làm xói mòn nghiêm trọng hình ảnh của Mỹ như một quốc gia dẫn dắt thế giới tự do dựa trên luật lệ và niềm tin lẫn nhau.

Trong bối cảnh trật tự quốc tế ngày càng bất ổn, câu chuyện giữa Mỹ và Đan Mạch là lời cảnh báo rõ ràng: ngay cả những mối quan hệ đồng minh tưởng chừng bền vững nhất cũng có thể rạn nứt nếu bị chi phối quá mức bởi lợi ích cường quyền.

Đối với người dân Đan Mạch, sự tỉnh thức này có thể sẽ thúc đẩy họ tìm kiếm một chính sách đối ngoại độc lập hơn, cân bằng hơn - nơi lợi ích quốc gia và tiếng nói của người dân không bị đặt sau các toan tính địa chính trị của bất kỳ siêu cường nào.