Việt Nam đất nước con người

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 73/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Ngân sách nhà nước, trong đó đáng chú ý là các quy định liên quan đến quyết toán ngân sách nhà nước và xử lý thu, chi ngân sách cuối năm.

Nghị định gồm 8 chương, 52 điều, quy định chi tiết nhiều nội dung quan trọng như: lập dự toán ngân sách nhà nước; phân bổ và giao dự toán; tổ chức thu, chi và điều hành ngân sách; kế toán và quyết toán ngân sách; công khai ngân sách; giám sát của cộng đồng; sử dụng vốn đầu tư phát triển của ngân sách địa phương cho các dự án hạ tầng; hỗ trợ liên kết vùng; cũng như lập kế hoạch tài chính 5 năm.

Quy định về xử lý thu, chi ngân sách cuối năm

Theo Nghị định, khi kết thúc năm ngân sách, các cơ quan, tổ chức, đơn vị liên quan phải thực hiện khóa sổ kế toán và xử lý thu, chi ngân sách theo đúng quy định của Luật Ngân sách nhà nước.

Trong thời gian chỉnh lý quyết toán, các đơn vị được tiếp tục hạch toán một số khoản phát sinh trước ngày 31/12, bao gồm:

• Các khoản thu, chi ngân sách đã phát sinh nhưng chứng từ đang trong quá trình luân chuyển;

• Các khoản tạm ứng đã đủ điều kiện chi hoặc thanh toán cho khối lượng công việc đã thực hiện trước ngày 31/12;

• Các khoản chi từ nguồn tiết kiệm kinh phí quản lý hành chính và phân phối kết quả tài chính năm trước đối với đơn vị thực hiện cơ chế tự chủ;

• Việc điều chỉnh các sai sót trong hạch toán kế toán thu, chi ngân sách.

Yêu cầu về khóa sổ kế toán

Nghị định cũng quy định rõ các nguyên tắc khi khóa sổ kế toán ngân sách nhà nước. Theo đó:

• Các khoản thu thuộc ngân sách năm trước nhưng nộp từ ngày 1/1 năm sau sẽ được hạch toán vào ngân sách năm sau, trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định.

• Sau thời gian chỉnh lý quyết toán, các khoản dự toán chi chưa thực hiện hoặc chưa chi hết phải hủy dự toán, trừ các khoản được phép chuyển nguồn sang năm sau.

• Các khoản tạm ứng chưa đủ điều kiện thanh toán phải được xử lý theo quy định, trong đó một số trường hợp có thể chuyển sang năm sau để quản lý và thu hồi, hoặc phải nộp lại ngân sách trước ngày 15/2 năm sau.

• Trường hợp quá thời hạn nhưng đơn vị chưa nộp, Kho bạc Nhà nước sẽ thực hiện thu hồi bằng cách trừ vào dự toán ngân sách năm sau của đơn vị.

Đối với các khoản tạm thu, tạm giữ, nếu chưa có quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền trước ngày 31/12 thì được chuyển sang năm sau để tiếp tục theo dõi và xử lý theo quy định của pháp luật.

Quy định về hàng hóa, vật tư và tiền gửi ngân sách

Nghị định cũng quy định việc kiểm kê vật tư, hàng hóa tồn kho tại các đơn vị dự toán vào cuối năm ngân sách. Giá trị hàng hóa, vật tư đã mua sẽ được quyết toán vào chi ngân sách của năm thực hiện dự toán.

Nếu tiếp tục sử dụng cho năm sau, các đơn vị phải quản lý và theo dõi riêng; nếu không sử dụng, phải thành lập hội đồng thanh lý và nộp tiền vào ngân sách nhà nước.

Ngoài ra, số dư tài khoản tiền gửi ngân sách của đơn vị tại Kho bạc Nhà nước được tiếp tục sử dụng trong thời gian chỉnh lý quyết toán. Sau thời hạn này, nếu còn dư và không thuộc nhiệm vụ chi được chuyển nguồn thì phải nộp trả ngân sách nhà nước.

Các khoản được chuyển nguồn sang năm sau

Theo Nghị định, sau thời gian chỉnh lý quyết toán, một số khoản chi ngân sách chưa thực hiện hoặc chưa chi hết vẫn được phép chuyển nguồn sang năm sau, bao gồm:

• Các khoản dự toán được bổ sung sau ngày 30/9;

• Chi đầu tư phát triển thuộc kế hoạch vốn đầu tư công được kéo dài thời gian thực hiện;

• Các chương trình mục tiêu quốc gia đang trong thời gian thực hiện;

• Chi mua sắm hàng hóa, dịch vụ, sửa chữa, xây dựng đã ký hợp đồng hoặc hoàn thành đấu thầu trước ngày 31/12;

• Nguồn thực hiện chính sách tiền lương, an sinh xã hội;

• Kinh phí tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập và cơ quan nhà nước;

• Chi cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số;

• Chi dự trữ quốc gia;

• Các khoản viện trợ không hoàn lại hoặc tài trợ đã xác định nhiệm vụ chi.

Quy định chuyển tiếp và hiệu lực thi hành

Nghị định cũng quy định điều khoản chuyển tiếp đối với quyết toán ngân sách các năm trước.

Cụ thể, việc quyết toán ngân sách năm 2024 và quy trình lập dự toán năm 2026 vẫn áp dụng các quy định của Luật Ngân sách nhà nước trước đây và các nghị định liên quan.

Trong khi đó, quyết toán ngân sách năm 2025 và việc xử lý thu, chi cuối năm sẽ được thực hiện theo Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 và quy định của Nghị định mới.

Nghị định 73/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ năm ngân sách 2026, riêng một số quy định liên quan đến khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được áp dụng từ ngày 1/7/2025 theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước.