Tìm hiểu pháp luật

Chính phủ ban hành quy định mới nhằm hoàn thiện chính sách thuế và tăng cường quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026 quy định về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Nghị định quy định cụ thể về các loại thuế áp dụng, bao gồm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và các loại thuế khác; đồng thời hướng dẫn về khai thuế, nộp thuế, quyết toán thuế, xử lý tiền thuế nộp thừa, tiền chậm nộp và tiền phạt.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng xác định phạm vi trách nhiệm của các chủ quản nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số trong việc thực hiện khấu trừ, kê khai thay và nộp thay số thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phát sinh từ các giao dịch trên nền tảng. Đồng thời, quy định trách nhiệm khai thay, nộp thuế thay của các tổ chức trong các trường hợp hợp tác kinh doanh với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoặc ký hợp đồng đại lý bán đúng giá đối với các lĩnh vực như xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp. Các quy định về sử dụng hóa đơn điện tử và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan cũng được đề cập trong Nghị định.

Theo quy định mới, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống thuộc đối tượng không phải chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Đối với những trường hợp bắt đầu hoạt động sản xuất, kinh doanh trong sáu tháng đầu năm và có doanh thu thực tế từ 500 triệu đồng trở xuống, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải thông báo doanh thu phát sinh với cơ quan thuế quản lý trực tiếp chậm nhất vào ngày 31/7. Nếu bắt đầu hoạt động trong sáu tháng cuối năm và có doanh thu không vượt quá mức này, thời hạn thông báo doanh thu là ngày 31/01 của năm dương lịch tiếp theo.

Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh mới bắt đầu hoạt động và doanh thu lũy kế vượt 500 triệu đồng thì phải thực hiện khai thuế theo quý kể từ quý phát sinh doanh thu vượt ngưỡng. Từ năm tiếp theo, nếu doanh thu thực tế vẫn ở mức từ 500 triệu đồng trở xuống thì tiếp tục thực hiện thông báo doanh thu; nếu vượt mức này thì phải thực hiện khai thuế theo quy định.

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 500 triệu đồng, việc khai và nộp thuế giá trị gia tăng được quy định theo hai hình thức: trường hợp doanh thu năm từ 50 tỷ đồng trở xuống thực hiện khai và nộp thuế theo quý, còn trường hợp doanh thu trên 50 tỷ đồng thực hiện khai và nộp thuế theo tháng.

Về thuế thu nhập cá nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có thể lựa chọn phương pháp tính thuế suất nhân với doanh thu tính thuế và thực hiện khai, nộp thuế theo quý cùng thời hạn khai thuế giá trị gia tăng. Trường hợp áp dụng phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất thì thực hiện tạm nộp thuế theo tháng hoặc theo quý trên cùng hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng và quyết toán thuế theo năm.

Trong trường hợp số thuế thu nhập cá nhân đã tạm nộp thấp hơn số thuế phải nộp khi quyết toán, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải nộp bổ sung nhưng không phải tính tiền chậm nộp. Ngược lại, nếu số thuế đã tạm nộp cao hơn số phải nộp thì được xử lý tiền thuế nộp thừa theo quy định.

Đối với hoạt động kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số, Nghị định quy định rõ trách nhiệm của các chủ quản nền tảng trong việc khấu trừ, kê khai và nộp thay số thuế đã khấu trừ đối với từng giao dịch cung cấp hàng hóa, dịch vụ của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Quy định này được thực hiện theo cơ chế quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử đã được quy định tại Nghị định số 117/2025/NĐ-CP.

Trong trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử không có chức năng đặt hàng trực tuyến và thanh toán, người kinh doanh phải tự thực hiện kê khai và nộp thuế theo quy định. Nếu hộ kinh doanh vừa kinh doanh tại địa điểm cố định vừa kinh doanh trên nền tảng số và có doanh thu năm tổng hợp trên 3 tỷ đồng hoặc doanh thu trên 500 triệu đồng theo phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân dựa trên thu nhập tính thuế thì phải tổng hợp doanh thu để quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo năm.

Nghị định cũng quy định đối với các hợp đồng cho thuê bất động sản phát sinh trước ngày 01/01/2026 và còn thời hạn trên 6 tháng, nếu đã nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân thì được điều chỉnh mức doanh thu không chịu thuế theo quy định mới. Trường hợp doanh thu còn lại trên 500 triệu đồng thì phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định của Nghị định và xử lý tiền thuế đã nộp theo quy định.

Đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trong năm 2025 nộp thuế theo phương pháp khoán hoặc kê khai và có doanh thu từ 3 tỷ đồng trở lên, hoặc từ năm 2026 lựa chọn phương pháp tính thuế dựa trên thu nhập tính thuế, Nghị định yêu cầu phải xác định và ghi nhận giá trị hàng tồn kho, máy móc, thiết bị đang phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh tại thời điểm ngày 31/12/2025 để làm căn cứ xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân cho năm 2026.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh phải lập bảng kê hàng tồn kho, máy móc, thiết bị theo mẫu do Bộ Tài chính quy định, lưu giữ tại cơ sở kinh doanh và gửi một bản điện tử cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp cùng hồ sơ khai thuế quý I/2026 hoặc chậm nhất là ngày 20/4/2026 đối với trường hợp khai thuế theo tháng. Cơ quan thuế tiếp nhận thông tin phục vụ công tác quản lý thuế, nhưng việc tiếp nhận này không có giá trị xác nhận nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa.

Theo Nghị định, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác của thông tin trong bảng kê. Nếu phát hiện vi phạm, các cơ quan chức năng sẽ xử lý theo quy định của pháp luật.

Nghị định số 68/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành, tức ngày 05/3/2026.