Giáo dục

Để soạn bài Quang Trung đại phá quân Thanh chính xác, hiệu quả, bạn cần nắm được những thông tin cơ bản về tác phẩm cũng như nhóm tác giả Ngô gia văn phái.

Học sinh có thể tham khảo những thông tin sau đây về nhóm tác giả Ngô gia văn phái để có thêm tư liệu cho việc soạn bài Quang Trung đại phá quân Thanh:

Tiểu sử:

Phong cách sáng tác:

Thành tựu văn học:

Để soạn bài Quang Trung đại phá quân Thanh hiệu quả, học sinh cần tìm hiểu về nhóm tác giả Ngô gia văn phái

Để soạn bài Quang Trung đại phá quân Thanh đầy đủ và chính xác nhất, bạn hãy ghi nhớ một số thông tin dưới đây về tác phẩm:

Hoàn cảnh sáng tác: Tác phẩm Quang Trung đại phá quân Thanh được sáng tác trong khoảng thời gian cuối triều Lê - đầu triều Nguyễn, ghi chép về sự thống nhất của vương triều nhà Lê vào thời điểm Tây Sơn diệt Trịnh, đồng thời ngợi ca cuộc khởi nghĩa Tây Sơn do người anh hùng Nguyễn Huệ lãnh đạo.

Bố cục: Tác phẩm được chia làm ba phần như sau:

Giá trị nội dung: Với quan điểm lịch sử đúng đắn và niềm tự hào dân tộc, các tác giả đã tái hiện chân thực hình ảnh người anh hùng Nguyễn Huệ qua chiến công nhanh như chớp trong việc đánh bại quân Thanh, sự thảm bại ê chề của quân tướng nhà Thanh và kết cục bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống. Từ đó, tác phẩm cho thấy rõ tinh thần dũng cảm và tài năng quân sự xuất sắc của Nguyễn Huệ, góp phần làm nên một trang sử hào hùng và oanh liệt của dân tộc.

Giá trị nghệ thuật: Tác phẩm này là một tiểu thuyết chương hồi viết bằng chữ Hán, với phong cách kể chuyện nhanh gọn và tinh tế trong việc chọn lọc sự kiện. Nhân vật được khắc họa chủ yếu qua hành động và lời nói, kết hợp với những miêu tả sinh động và cụ thể, tạo nên ấn tượng sâu sắc cho người đọc.

Quang Trung đại phá quân Thanh cho thấy tài đức của vua Quang Trung trong cuộc đại chiến

Trước khi soạn bài Quang Trung đại phá quân Thanh, học sinh cần nắm được nội dung chính của tác phẩm thông qua văn bản tóm tắt. Cụ thể:

Lê Chiêu Thống khiếp sợ uy danh của quân Tây Sơn nên phải sang cầu cứu nhà Thanh. Tôn Sĩ Nghị dẫn đầu quân Thanh kéo vào Thăng Long, khiến Ngô Văn Sở phải lui về núi Tam Điệp để bảo toàn lực lượng và cấp báo với Nguyễn Huệ. Thuận theo lòng quân sĩ, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung rồi thân chinh tiến quân ra Nghệ An. Tại Nghệ An, nhà vua tuyển thêm binh lính, mở cuộc duyệt binh lớn và khích lệ quân sĩ, ai nấy đồng lòng rồi tiến quân ra Bắc.

Đến núi Tam Điệp, gặp hai tướng Lân và Sở cùng Ngô Thời Nhiệm, Quang Trung bàn kế hoạch đánh quân Thanh và tổ chức tiệc khao quân. Quân đội hẹn nhau tối 30 Tết lên đường, ngày mùng 7 Tết sẽ tới Thăng Long. Giặc trấn thủ tại đây chưa kịp đánh đã tan rã. Toán quân do thám của địch bị bắt sống toàn bộ. Nửa đêm mùng 3 Kỷ Dậu, quân Tây Sơn bắt đầu tấn công đồn Hạ Hồi, quân giặc sợ hãi xin hàng.

Tiếp đó, quân Tây Sơn tiến công đồn Ngọc Hồi theo đội hình chữ nhất, khiến quân Thanh chống cự không nổi, bỏ chạy tán loạn và rơi vào kế nghi binh của Tây Sơn, bị dồn xuống đầm lầy, bị giày đạp đến chết hàng vạn người. Tôn Sĩ Nghị nghe tin, sợ hãi đến mức không kịp mặc áo giáp, bỏ chạy trốn. Vua Lê Chiêu Thống cùng hoàng thân quốc thích rời bỏ kinh thành, chạy theo quân Thanh đang đại bại.

Soạn bài Quang Trung đại phá Quân Thanh đầy đủ, chi tiết là chìa khóa giúp bạn cảm thụ tác phẩm một cách sâu sắc hơn. Bạn có thể tham khảo theo định hướng trả lời sau để tìm hiểu về tác phẩm Quang Trung đại phá Quân Thanh soạn bài thế nào cho hiệu quả:

Đối với bộ sách Kết nối tri thức, học sinh có thể tham khảo một số câu hỏi luyện tập trong sách giáo khoa như sau:

Câu 1: Theo em, kết quả trận đánh giữa quân Tây Sơn và quân Thanh sẽ như thế nào? Dựa vào đâu em dự đoán như vậy?

Kết quả trận đánh giữa hai đội quân Tây Sơn và quân Thanh:

Dự đoán trên dựa trên sự tự tin và tài cầm quân của vua Quang Trung.

Câu 2: Em hãy liệt kê những nhân vật và sự kiện lịch sử được tác giả đề cập trong văn bản.

Nhân vật:

Sự kiện:

Quang Trung là nhân vật được đề cập đến trong tác phẩm

Câu 3: Nhân vật Lê Chiêu Thống được khắc họa rõ nét qua những chi tiết tiêu biểu nào? Qua đó thấy được thái độ của tác giả đối với nhân vật này.

Những chi tiết tiêu biểu của vua Lê Chiêu Thống:

Thái độ của tác giả: khinh thường, căm giận kẻ bán nước.

Câu 4: Tìm những chi tiết tiêu biểu miêu tả thái độ, lời nói và hành động của Bắc Bình Vương khi nghe tin báo quân Thanh xâm lược nước ta. Những chi tiết đó cho thấy đặc điểm tính cách gì của nhân vật?

Chi tiết mô tả nhân vật Bắc Bình Vương:

Qua đó, có thể thấy, Bắc Bình Vương là một con người quyết đoán, mạnh mẽ, có chí lớn và tài cao.

Quang Trung đại phá quân Thanh khơi dậy tinh thần yêu nước ở thế hệ trẻ

Dưới đây là định hướng trả lời cho soạn bài Quang Trung đại phá quân Thanh đối với bộ sách Cánh diều bạn có thể tham khảo:

Câu 1: Truyện viết về sự kiện gì? Cốt truyện, bối cảnh, nhân vật chính trong truyện liên quan như thế nào với lịch sử của dân tộc?

Câu 2: Chủ đề, tư tưởng, thông điệp nội dung mà văn bản truyện muốn thể hiện? 

Câu 3: Tóm tắt ý chính lời dụ của Quang Trung.

Lời phủ dụ của Quang Trung khẳng định chủ quyền dân tộc của nước ta. Đồng thời, lời phủ dụ lên án tội ác của giặc đã khiến dân ta rơi vào cảnh cùng khổ, từ đó khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng căm thù giặc và sự quyết tâm đứng lên giành lại độc lập, chủ quyền. Qua đó, vua Quang Trung cũng kêu gọi binh sĩ đánh giặc, đề ra kỷ luật rất nghiêm.

Câu 4: Ý nào trong lời của Quang Trung thể hiện tầm nhìn, biết “lo xa”?

Chi tiết thể hiện tầm nhìn của vua Quang Trung đó là ông đã nhìn thấy trước việc quân Thanh sau khi thua trận ắt sẽ thẹn mà lo mưu báo thù, nhân dân lại phải chịu cảnh khổ sở. Chính vì vậy, ông đã dự định để Ngô Thì Nhậm, một người khéo lời lẽ để ra dẹp việc binh đao.

Câu 5: Cách đánh giặc của Quang Trung có gì đặc biệt?

Nét độc đáo trong cách đánh giặc của Quang Trung Hoàng đế trong tác phẩm Quang Trung đại phá quân Thanh:

Câu 6: Theo em, qua đoạn trích, tác giả muốn gửi gắm đến người đọc thông điệp gì? Thông điệp ấy có giá trị với cuộc sống hôm nay như thế nào?

Trích đoạn Quang Trung đại phá quân Thanh gửi gắm đến độc giả thông điệp về lòng yêu nước và truyền thống lịch sử dân tộc. Thông điệp ấy cho đến ngày nay vẫn còn nguyên giá trị bởi tinh thần yêu nước và tự hào về dân tộc vẫn còn được giới trẻ lưu giữ và phát huy, đồng thời ngày càng có ý thức hơn về việc xây dựng và phát triển đất nước.

Tài đức của vua Quang Trung hiện lên vô cùng rõ nét thông qua cuộc đại chiến với quân Thanh

Đối với bộ sách Chân trời sáng tạo, học sinh có thể chuẩn bị bài theo những câu soạn bài Quang Trung đại phá quân Thanh dưới đây:

Câu 1: Sự đối lập giữa hai nhân vật Quang Trung và Lê Chiêu Thống, giữa quân Tây Sơn và quân Thanh có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích? Hình ảnh vua Quang Trung và đội quân Tây Sơn hiện lên vô cùng khác biệt so với Lê Chiêu Thống.

Câu 2: Ở đoạn trích này, những yếu tố đặc trưng nào của truyện lịch sử đã được tác giả sử dụng? 

Những yếu tố đặc trưng của truyện lịch sử được sử dụng:

Tác phẩm Quang Trung đại phá quân Thanh dựa trên sự kiện lịch sử của dân tộc

Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) nêu cảm nhận về một chi tiết trong văn bản Quang Trung đại phá quân Thanh để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất.

Vào buổi sáng sớm ngày mùng 5 Tết, quân ta bắt đầu tấn công đồn Ngọc Hồi - Thanh Trì - Hà Nội, đồn quan trọng nhất của địch với hàng vạn quân tinh nhuệ đóng giữ. Đồn lũy được xây dựng kiên cố, xung quanh đầy chông sắt và địa lôi dày đặc. Vua Quang Trung thấy vậy, ra lệnh lấy sáu chục tấm ván, ghép liền ba tấm thành một bức, phủ kín rơm dấp nước bên ngoài, tổng cộng hai mươi bức. Ông chọn những lính khỏe mạnh, cứ mười người khiêng một bức, lưng giắt đao ngắn, hai mươi người khác cầm binh khí theo sau, dàn thành trận chữ "nhất".

Quân Thanh bắn ra nhưng không trúng ai. Nhân có gió bắc, quân Thanh dùng ống phun khói lửa, khiến khói mù trời, làm quân Nam hoang mang. Không ngờ, trời chuyển gió, quân địch tự bị lửa thiêu. Vua Quang Trung lập tức ra lệnh cho quân khiêng ván che chắn tiến lên. Khi gươm giáo hai bên chạm nhau, quân ta quăng ván xuống, ai nấy cầm dao ngắn xông tới, những người cầm binh khí phía sau cũng nhất loạt xông lên. Quân Thanh không chống đỡ nổi, bỏ chạy tán loạn, giày xéo lên nhau mà chết, xác chất đầy đồng, máu chảy thành suối.

Trước đó, vua Quang Trung đã sai một toán quân theo bờ đê Yên Duyên kéo lên, mở cờ gióng trống làm nghi binh ở phía đông. Lúc này, quân Thanh hoảng loạn, tìm lối tắt để trốn. Thấy voi từ Đại Áng tiến đến, quân Thanh càng thêm khiếp đảm, vội vã trốn xuống Đầm Mực, làng Quỳnh Đô. Quân Tây Sơn lùa voi giày đạp, tiêu diệt hàng vạn quân Thanh.

Tham khảo bài tập liên hệ để làm soạn văn Quang Trung đại phá quân Thanh tốt hơn

Soạn bài Quang Trung đại phá quân Thanh đầy đủ cần phải có thông tin về tác giả, tác phẩm cũng như bám sát theo định hướng trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa. Học sinh khi soạn bài Quang Trung đại phá quân Thanh sẽ thấy được tài năng và tầm nhìn của vua Quang Trung, từ đó bồi đắp tình yêu và niềm tự hào về lịch sử dân tộc đối với thế hệ trẻ.