Văn hóa

Cuốn sách "Sống trong cõi vô thường".

Không ai trong chúng ta xa lạ với những biến động của đời sống. Có những ngày thuận lợi, nhưng cũng có những thời điểm đầy thử thách; có lúc niềm vui dâng tràn, nhưng cũng có khi ta chìm trong buồn bã và tuyệt vọng. Những thăng trầm ấy diễn ra như một quy luật tất yếu, nhưng con người lại thường nhìn vào đó như dấu hiệu của “đau khổ”, bởi mọi thứ không diễn ra đúng với kỳ vọng.

Trong “Sống trong cõi vô thường” (tựa gốc: The Big Questions of Life), Om Swami dẫn dắt người đọc bước vào một hành trình đối thoại với những câu hỏi muôn thuở: làm sao thoát khỏi đau khổ, đối diện với mất mát như thế nào, liệu có điều gì tồn tại vĩnh hằng hay không, và làm sao chữa lành nỗi cô đơn. Những câu chuyện, suy ngẫm và câu hỏi tưởng chừng đơn giản lại mở ra một góc nhìn sâu sắc, giúp người đọc nhận ra rằng nhiều khúc mắc trong cuộc đời có thể được lý giải bằng sự thấu hiểu rất căn bản về chính bản thân và thế giới.

Cuộc sống, như tác giả chỉ ra, chưa bao giờ là một đường thẳng hoàn hảo. Người thiếu tiền nghĩ người giàu sẽ hạnh phúc hơn, người giàu lại mong có sự bình yên của người bình thường, còn những người tưởng như có tất cả vẫn không tránh khỏi bất mãn. Chính vì kỳ vọng rằng mọi điều tốt đẹp phải kéo dài mãi mãi mà con người tự đặt mình vào trạng thái thất vọng khi thực tại không như mong muốn. Theo Om Swami, vấn đề không nằm ở việc có kỳ vọng, mà ở việc kỳ vọng đó thiếu thực tế, đặc biệt là mong muốn giữ mọi thứ bất biến trong một thế giới vốn luôn vận động.

Tác phẩm là một lời gợi nhắc cho mỗi chúng ta về giá trị đích thực của cuộc sống.

Cuộc đời của chính tác giả là minh chứng rõ nét cho nhận thức ấy. Từng trở thành triệu phú công nghệ từ rất sớm, ông đã từ bỏ cuộc sống vật chất để tìm đến thiền định nơi chân dãy Himalaya. Chính trong hành trình đó, ông nhận ra rằng mọi thứ tồn tại được là nhờ sự thay đổi không ngừng. Nếu tự nhiên ngừng biến đổi, thế giới cũng không thể tiếp tục vận hành. Và khi con người ý thức được sự tạm bợ ấy, nghịch cảnh sẽ không còn là nguồn gốc của khổ đau, mà chỉ là một phần tất yếu của dòng chảy cuộc sống.

Từ góc nhìn đó, niềm vui cũng như nỗi buồn đều mang tính nhất thời. Khi hạnh phúc, ta hiểu rằng cảm xúc ấy sẽ qua đi; khi đau buồn, ta học cách tự vấn bản thân để hiểu rõ nguyên nhân và điều chỉnh phản ứng của mình. Những câu hỏi giản dị nhưng sâu sắc ấy chính là cách khơi dậy sự tỉnh thức, giúp con người tìm lại sự cân bằng nội tâm.

Một trong những thông điệp cốt lõi của cuốn sách là: đau đớn là điều không thể tránh khỏi, nhưng đau khổ lại là một lựa chọn. Tư tưởng này có sự tương đồng với triết lý Phật giáo về “vô thường” và “vô ngã” – rằng không có gì tồn tại vĩnh viễn và mọi thứ đều biến đổi không ngừng. Sự bám chấp vào những điều tưởng chừng bền vững chính là nguyên nhân khiến con người rơi vào đau khổ khi phải buông bỏ.

Trong bối cảnh hiện đại, khi con người bị cuốn vào guồng quay của công việc, tham vọng và nỗi sợ bị bỏ lại phía sau (hay được biết tới là hội chứng FOMO), thông điệp của Om Swami càng trở nên đáng suy ngẫm. Cuộc sống trôi đi nhanh chóng như từng nhịp của đồng hồ, và điều duy nhất con người thực sự có thể làm là sống trọn vẹn với hiện tại, đón nhận mọi khoảnh khắc bằng sự biết ơn.

“Sống trong cõi vô thường” không đưa ra những lời khuyên sáo rỗng kiểu “hãy tích cực lên” hay “hãy buông bỏ”, mà buộc người đọc đối diện trực diện với bản chất của đời sống. Chính sự đối diện ấy mở ra con đường để mỗi người tự tìm thấy câu trả lời cho những vấn đề của riêng mình, từ đó tiến gần hơn đến sự bình yên nội tại.

Về tác giả

Tác giả Om Swami.

Om Swami từng tốt nghiệp MBA tại Đại học Sydney và có một sự nghiệp kinh doanh thành công trước khi trải qua bước ngoặt tâm linh sâu sắc. Ông từ bỏ đời sống vật chất để chuyên tâm thiền định dưới chân dãy Himalaya, sau đó sáng lập tu viện Sri Badrika Ashram tại Ấn Độ. Các tác phẩm của ông, như If Truth Be Told: A Monk’s Memoir, Mind Full to Mindful, A Million Thoughts hay The Last Gambit, đều hướng đến việc giản lược những triết lý phức tạp thành những bài học gần gũi, dễ tiếp cận với độc giả đại chúng.