Thứ Năm, 08/01/2026 21:24

Tạp chí Việt Mỹ

Tất cả chuyên mục

Phản ứng "im lặng" của Tổng thống Venezuela là chiến lược khôn ngoan hay dấu hiệu của sự suy yếu?

Chủ nhật, 04/01/2026 - 06:38 (GMT+7)

TCVM - Việc Tổng thống Nicolás Maduro không đưa ra phản ứng công khai mạnh mẽ sau thông tin Mỹ tiến hành tấn công trên lãnh thổ Venezuela đã làm dấy lên tranh cãi sâu sắc trong giới quan sát quốc tế.

Một bên coi đây là biểu hiện của kiềm chế chiến lược, bên còn lại xem đó là sự né tránh nguy hiểm, thậm chí là dấu hiệu mất khả năng răn đe. Phân tích hai luồng lập luận này giúp làm rõ bản chất quyết định của Caracas trong bối cảnh địa chính trị đầy rủi ro.

Quan điểm thứ nhất: Kiềm chế chiến lược - lựa chọn hợp lý của bên yếu thế

Những người ủng hộ Tổng thống Maduro cho rằng việc không phản ứng trực diện là một quyết định tỉnh táo, phù hợp với vị thế thực tế của Venezuela trước sức mạnh quân sự của Mỹ. Sự kiềm chế này đem đến nhiều hiệu quả:

Tránh leo thang quân sự trong tương quan lực lượng bất cân xứng

Venezuela không có khả năng đối đầu quân sự trực tiếp với Mỹ - cường quốc quân sự hàng đầu thế giới. Bất kỳ phản ứng quân sự hoặc tuyên bố cứng rắn nào cũng có nguy cơ kích hoạt vòng xoáy trả đũa, khiến Caracas rơi vào thế bị động hoàn toàn. Trong logic an ninh quốc tế, bên yếu thường kiềm chế để tồn tại, thay vì "đánh trả để thể hiện".

Giữ không gian đàm phán và giảm áp lực cấm vận

Một phản ứng mềm mỏng cho phép chính quyền Maduro duy trì thông điệp rằng

Venezuela sẵn sàng đối thoại, đặc biệt trong bối cảnh nước này đang tìm cách nới lỏng trừng phạt, phục hồi xuất khẩu dầu và tiếp cận thị trường tài chính.

Việc không "đóng sập cánh cửa ngoại giao" được xem là ưu tiên chiến lược sống còn.

Kiểm soát ổn định trong nước

Xác nhận công khai việc lãnh thổ bị tấn công có thể gây tác động tâm lý nghiêm trọng - Làm dấy lên cảm giác bất an, suy giảm niềm tin vào năng lực bảo vệ chủ quyền của nhà nước, thậm chí kích hoạt phản ứng tiêu cực trong quân đội và xã hội. Im lặng có kiểm soát vì thế được coi là một hình thức quản trị khủng hoảng.

Tổng thống Maduro được cho là đã bị Mỹ bắt giữ

Quan điểm thứ hai: Né tránh và suy yếu - cái giá của sự im lặng

Ngược lại, phe chỉ trích cho rằng phản ứng mờ nhạt của ông Maduro phản ánh sự suy giảm nghiêm trọng năng lực răn đe của Venezuela:

Làm xói mòn chủ quyền và uy tín quốc gia

Theo lập luận này, việc không lên án mạnh mẽ hay đưa vấn đề ra các diễn đàn quốc tế khiến hình ảnh Venezuela trở nên yếu đuối, tạo tiền lệ nguy hiểm: lãnh thổ có thể bị xâm phạm mà không phải trả giá chính trị đáng kể.

Điều này đi ngược lại nguyên tắc chủ quyền - nền tảng của luật pháp quốc tế.

Gây hoài nghi trong nội bộ và đồng minh

Sự im lặng của lãnh đạo có thể làm nảy sinh câu hỏi trong dân chúng và lực lượng vũ trang: Nhà nước có thực sự kiểm soát tình hình?

Đồng thời, các đồng minh truyền thống của Caracas cũng có thể nghi ngờ mức độ sẵn sàng của Venezuela trong việc tự bảo vệ mình, từ đó làm suy yếu mạng lưới ủng hộ quốc tế.

Tạo lợi thế chiến lược cho Mỹ

Từ góc nhìn phê phán, việc Venezuela không phản ứng rõ ràng giúp Mỹ định hình câu chuyện theo cách có lợi cho mình.

Lấy ví dụ gắn hành động quân sự với "chống ma túy" hay"an ninh khu vực" trong khi Caracas đánh mất cơ hội phản bác mạnh mẽ trên mặt trận dư luận toàn cầu.

Đánh giá trung lập: Im lặng không phải là trống rỗng

Thực tế cho thấy, "không phản ứng" không đồng nghĩa với "không hành động". Chính quyền Maduro có thể đã lựa chọn phản ứng hậu trường: trao đổi ngoại giao kín, điều chỉnh an ninh nội bộ, và tính toán lợi ích dài hạn thay vì phản ứng cảm tính trước truyền thông.

Quyết định này phản ánh bài toán sinh tồn của một quốc gia bị cấm vận kéo dài, nơi mỗi phát ngôn đều có thể dẫn đến hậu quả kinh tế, quân sự và chính trị vượt ngoài tầm kiểm soát. Tuy nhiên, rủi ro của chiến lược im lặng là có thật: nếu kéo dài, nó có thể bị diễn giải như sự chấp nhận ngầm.

Phản ứng hạn chế của Tổng thống Nicolás Maduro trước hành động quân sự của Mỹ là con dao hai lưỡi. Với phe ủng hộ, đó là biểu hiện của lý trí chiến lược trong thế yếu; với phe chỉ trích, đó là dấu hiệu của sự suy giảm chủ quyền và năng lực răn đe.

Điểm mấu chốt không nằm ở việc ông Maduro có "nói hay không", mà ở chỗ Venezuela có chuyển hóa được sự im lặng đó thành lợi ích ngoại giao và kinh tế cụ thể hay không. Nếu không, cái giá của sự im lặng có thể sẽ ngày càng đắt.

Tiến sĩ Nguyễn Thắng Cảnh

tin mới cập nhật