Toàn cảnh nước mỹ

Rạng sáng thứ Bảy theo giờ Washington D.C, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo rằng quân đội Mỹ đã tiến hành một cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào thủ đô Caracas của Venezuela, đồng thời bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và đưa ông rời khỏi lãnh thổ Venezuela. Ông Trump cho biết “sẽ có thêm thông tin chi tiết trong thời gian tới”, song chưa công bố bằng chứng cụ thể về tình trạng của nhà lãnh đạo Venezuela.

Theo ghi nhận của CNN, nhiều tiếng nổ lớn vang lên tại Caracas vào khoảng 1h50 sáng, một số khu vực bị mất điện, và người dân nghe thấy máy bay cùng trực thăng quân sự bay dày đặc trên bầu trời. Tuy nhiên, đến vài giờ sau, thủ đô Venezuela rơi vào trạng thái yên ắng bất thường, người dân hầu như không ra đường.

Vị trí thủ đô Caracas và ba tỉnh của Venezuela bị Mỹ tập kích rạng sáng 3/1. Đồ họa: Times

Chính quyền Venezuela: “không biết Tổng thống Maduro đang ở đâu”

Phản ứng trước tuyên bố từ Washington, Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez xác nhận chính phủ không nắm được tung tích của Tổng thống Maduro và Đệ nhất phu nhân Cilia Flores. Bà yêu cầu phía Mỹ “cung cấp bằng chứng xác nhận họ còn sống”, đồng thời cáo buộc các đợt tấn công đã khiến quan chức, binh sĩ và dân thường Venezuela thiệt mạng.

Bộ Quốc phòng Venezuela cũng ra thông báo kêu gọi triển khai quân đội trên quy mô toàn quốc, yêu cầu người dân giữ bình tĩnh trong khi lực lượng an ninh được đặt trong tình trạng báo động cao.

Đỉnh điểm của căng thẳng Mỹ - Venezuela

Động thái này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump nhiều lần đe dọa sẽ có hành động cứng rắn hơn đối với Venezuela, đặc biệt liên quan đến cáo buộc Caracas dung túng các mạng lưới buôn bán ma túy xuyên quốc gia và thách thức ảnh hưởng của Mỹ tại Tây bán cầu.

Trong nhiều năm qua, Washington không công nhận tính chính danh của chính quyền Maduro, áp đặt hàng loạt biện pháp trừng phạt kinh tế nặng nề, đồng thời tìm cách cô lập Venezuela trên trường quốc tế. Tuy nhiên, một chiến dịch quân sự trực tiếp dẫn tới việc bắt giữ nguyên thủ quốc gia là bước đi vượt xa mọi tiền lệ gần đây.

“Osama bin Laden” của Trump?

Theo các chuyên gia an ninh quốc tế, nếu thông tin được xác nhận, đây có thể là can thiệp quân sự trực tiếp quyết liệt nhất trong nhiệm kỳ của Tổng thống Trump. CNN dẫn lời nhà phân tích an ninh Nick Paton Walsh cho rằng sự kiện này chỉ có thể so sánh với chiến dịch tiêu diệt Osama bin Laden hoặc việc Mỹ bắt giữ cựu Tổng thống Iraq Saddam Hussein hơn hai thập kỷ trước.

Đáng chú ý, Tổng thống Maduro là một đồng minh thân cận của Nga và Trung Quốc, hai cường quốc đang cạnh tranh ảnh hưởng chiến lược với Mỹ. Việc ông bị “bắt cóc” khỏi thủ đô trong một chiến dịch quân sự ban đêm, nếu được xác nhận, có thể khiến cán cân địa chính trị khu vực Mỹ Latinh và toàn cầu rung chuyển mạnh mẽ.

Thế giới nín thở chờ xác nhận

Tính đến thời điểm hiện tại, Washington chưa công bố hình ảnh, tài liệu hay thông tin độc lập nào xác nhận việc bắt giữ ông Maduro, trong khi Caracas khẳng định chưa nhận được bất kỳ thông báo chính thức nào về số phận của tổng thống.

Giới quan sát cho rằng những giờ và ngày tới sẽ mang tính quyết định, không chỉ với tương lai chính trị của Venezuela mà còn với trật tự an ninh quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh thế giới vốn đã căng thẳng bởi các xung đột và cạnh tranh quyền lực giữa các cường quốc.

Nếu tuyên bố của Tổng thống Trump là chính xác, đây sẽ là một bước ngoặt lịch sử, đặt ra câu hỏi lớn về giới hạn của quyền lực quân sự Mỹ, vai trò của luật pháp quốc tế, và nguy cơ mở ra một chuỗi phản ứng dây chuyền khó lường trên toàn cầu.