Mùa xuân về trên cao nguyên
Thứ ba, 17/02/2026 - 09:30 (GMT+7)
TCVM - Với quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước, cơ sở hạ tầng ở đồng bào dân tộc Quảng Ngãi ngày càng khang trang. Các trục đường giao thông được bê tông hóa không còn cảnh lầy lội. Điện lưới quốc gia, nước sinh hoạt và hệ thống thủy lợi về đến từng nhà, phục vụ sản xuất và đời sống.

Đổi thay từ buôn làng
Mùa xuân này về với Làng Le, xã Mô Rai, tỉnh Quảng Ngãi nơi đồng bào Rơ Măm sinh sống cảm nhận ngay sự đổi thay. Nhờ có thu nhập ổn định, nhiều hộ đã vươn lên khá giả và đầu tư xây dựng những căn nhà đầy đủ tiện nghi sinh hoạt.
Bên vườn cây cao su bạt ngàn xanh tốt đang độ ra hoa, bà con vẫn tranh thủ cạo mủ bởi đây là nguồn thu nhập chính mang lại cuộc sống ấm no nhiều năm nay. Chị Y Byun là một trong những người tiên phong từ bỏ cây lúa rẫy sang trồng cây công nghiệp chia sẻ, trước kia, bà con người Rơ Măm chủ yếu phát rừng làm rẫy, trồng lúa, trồng sắn và phụ thuộc vào thời tiết sống. Năm nào thời tiết thuận lợi thì còn đủ ăn, năm nào hạn hán là thiếu đói.

Bên vườn cây cao su bạt ngàn xanh tốt đang độ ra hoa, bà con vẫn tranh thủ cạo mủ bởi đây là nguồn thu nhập chính mang lại cuộc sống ấm no nhiều năm nay.
“Lối canh tác lạc hậu đó nên buôn làng chạy ăn mỗi mùa giáp hạt. Được Đảng và Nhà nước quan tâm, hỗ trợ cây, con giống, cán bộ xã đến tận nhà hướng dẫn, vận động, tôi nghĩ mình phải thay đổi thì mới khá lên được” - chị Y Byun nói.
Đến nay, gia đình chị Y Byun đã có 6 sào cao su, 5 sào mía, 2 sào sầu riêng và nuôi thêm 3 con bò, mỗi năm thu nhập hơn 200 triệu đồng. Chị Y Thơm hàng xóm cũng trồng gần 1 ha cao su, 8 sào cà phê, 18 con bò… đều là một trong nhiều hộ có kinh tế vững của địa phương.
Theo thống kê, riêng làng Le hiện có 200 ha cao su, hơn 200 ha điều, 30 ha cà phê và đàn trâu, bò hơn 400 con. Nhà nào cũng có cây công nghiệp, thu nhập ổn định, hiện làng chỉ còn 2 hộ nghèo, 12 hộ cận nghèo. Ông A Thái, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng làng Le, cho biết thêm, sự thay đổi lớn nhất của bà con là mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật vào canh tác, từ chọn giống, bón phân, tưới nước, thay đổi về tư duy từ sản xuất tự cung, tự cấp cấp sang sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa. Bà con đã bỏ hết cây lúa rẫy, cây sắn để trồng cây công nghiệp.
Đời sống vật chất được cải thiện, đồng bào Rơ Măm vẫn luôn chú trọng bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của dân tộc. Ngôi Nhà rông uy nghi vẫn là trung tâm sinh hoạt cộng đồng. Các nghi lễ, lễ hội truyền thống, vẫn được đồng bào Rơ Măm gìn giữ và truyền lại cho thế hệ trẻ.
Hướng phát triển bền vững

Có được đời sống vật chất ổn định nhờ định canh, định cư bền vững đồng bào Rơ Măm chính là niềm tin vững chắc vào một tương lai tươi sáng nơi vùng biên cương Tổ quốc.
Giữa đại ngàn Tây Nguyên, đồng bào Rơ Măm cùng các dân tộc anh em vẫn luôn đoàn kết, chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp là minh chứng cho Tây Nguyên hôm nay. Ông A Plưng, Chủ tịch UBND xã Mô Rai, tỉnh Quảng Ngãi cho biết, khi cái nghèo lùi xa, đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào Rơ Măm cũng được cải thiện. Bà con có điều kiện để lo cho con em học hành đến nơi đến chốn, hiện có 11 cháu theo học Cao đẳng, Đại học.
“Trong thời gian tới, ngoài việc hộ trợ để bà con tiếp tục mở rộng diện tích cây công nghiệp thì địa phương cũng có kế hoạch đầu tư để xây dựng làng Le trở thành làng du lịch cộng đồng. Nhằm giúp đồng bào Rơ Măm đa dạng nguồn thu nhập, vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình” - Ông A Plưng chia sẻ
Có được đời sống vật chất ổn định nhờ định canh, định cư bền vững đồng bào Rơ Măm chính là niềm tin vững chắc vào một tương lai tươi sáng nơi vùng biên cương Tổ quốc. Ở xã Sa Bình, tỉnh Quảng Ngãi đời sống tinh thần của bà con dân tộc còn thể hiện dưới nhiều góc nhìn sinh động.
Mỗi tháng 1 lần, các em học sinh Câu lạc bộ cồng chiêng, múa xoang của Trường TH - THCS xã Sa Bình lại tham gia tập luyện cồng chiêng, múa xoang ngay tại sân trường. Thông qua hoạt động này, giúp các em biết trân trọng, giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống của dân tộc mình.
Được biết, Trường TH - THCS xã Sa Bình hiện có 614 học sinh, chủ yếu là dân tộc Gia Rai và Xơ Đăng. Để bảo tồn và phát huy văn hóa cồng chiêng, múa xoang, từ năm 2022 đến nay, nhà trường đã duy trì Câu lạc bộ cồng chiêng, múa xoang với 60 thành viên. Hạt nhân chính truyền dạy cho các em là những nghệ nhân ở các thôn, làng.
Nghệ nhân A Bê, thôn Khúc Na, xã Sa Bình, cho biết, thông qua lớp truyền dạy tôi mong muốn học sinh phải biết, hiểu rõ về cồng chiêng và tương lai biết đánh cồng chiêng lâu dài, giữ bản sắc dân tộc. Sau những giờ học trên lớp, những hoạt động như sinh hoạt cồng chiêng, múa xoang luôn có sức hấp dẫn đặc biệt đối với thế hệ trẻ Không ai bảo ai, các em đều tự giác đúng giờ, đúng buổi tập hợp lại để luyện tập cồng chiêng, múa xoang và xem đây như một hình thức thư giãn đầy bổ ích.
Em Y Kươm, l ớp 9C, Trường TH - THCS xã Sa Bình cho biết, từ năm lớp 6, khi tham gia đội cồng chiêng, xoang em cảm thấy rất vui và tự hào, vì em biết múa xoang, biết phối hợp nhịp điệu và ý nghĩa của văn hóa. Thầy giáo Võ Hoàng Sơn, Hiệu trưởng Trường TH - THCS xã Sa Bình cho biết thêm, duy trì cồng chiêng, xoang Tây Nguyên nhà trường xác định đó là một việc làm rất quan trọng, giúp các em biết yêu quý bản làng, yêu quý văn hóa của dân tộc mình, quê hương, đất nước.
Từ Trường TH - THCS xã Sa Bình, tại nhiều trường học với đông học sinh dân tộc thiểu số cũng đã thành lập Câu lạc bộ cồng chiêng, xoang đã tạo sân chơi bổ ích để các em học sinh rèn luyện và gìn giữ văn hóa cồng chiêng. Đến nay, các em đã tự tin tham gia biểu diễn tại nhiều sự kiện lớn của xã và tỉnh, như: Liên hoan cồng chiêng, múa xoang các dân tộc thiểu số dành cho học sinh; Hội khỏe Phù Đổng; Câu lạc bộ thủ. Qua đó, các em chính là hạt nhân truyền lửa đam mê và giữ gìn giá trị văn hóa cồng chiêng mãi trường tồn với thời gian
Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, trong cộng đồng bà con dân tộc Tây Nguyên, đồng bào Rơ Măm là một trong những dân tộc rất ít người, hiện có 201 hộ, hơn 700 nhân khẩu, sinh sống tập trung ở làng Le. Cũng như những nơi khác, nhờ sự quan tâm đầu tư đặc biệt của Đảng, Nhà nước thông qua các chính sách dân tộc và Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc và thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I: Từ năm 2021 đến năm 2025, đã giúp đồng bào dân tộc Quảng ngãi mở ra một hướng đi mới phát triển cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao và chăn nuôi gia súc. Tây Nguyên đã thực sự đổi thay nhìn từ những chính sách tích cực như thế!
Đăng Khoa


