Du lịch

Đào, mận đơm hoa, đua sắc trên cung đường Tây Bắc

Thứ bảy, 31/01/2026 - 07:27 (GMT+7)

TCVM - Mùa này đi trên rẻo cao không chỉ lạc vào những cung đường mờ sương giăng mà còn thấy hoa đào, hoa mơ, hoa mận rực rỡ đất trời. Những cành đào thắm, hoa mơ, hoa mận phau phau được người dân mang lên những đỉnh đèo hun hún bày bàn cho khách bốn phương…

Sắc xuân bừng nở trong mù sương

Dù đang trong những đận gió mùa cuối cùng, nhưng từ các bản làng xa xôi, đến những phố phường tấp nập Tây Bắc nơi nào cũng dễ cảm nhận hơi ấm mùa xuân đang về từ những cành đào khoe sắc trước cửa. Trước cửa khách sạn Arengo Sapa ở 060 đường Ngũ Chỉ Sơn, phường SaPa (tỉnh Lào Cao) cũng vậy, một cây đào thế đẹp như mơ đang bung nở ngay trước cửa khách sạn như chào đón. Dù không nói về mức giá, nhưng gốc đào này đang được đánh giá có giá cao ngất ngưởng thời điểm hiện tại.

Chị Phạm Thị Phương, chủ khách sạn Arengo Sapa ở phường SaPa (tỉnh Lào Cao) bật mí, đến với Tây Bắc mùa xuân, cây đào trước nhà như lời chào mời. Những người xứ đào vẫn chọn những gốc cây lâu năm căng tràn sức sống để đón xuân. Theo bật mí của dân sành điệu, gốc đào chị Phương chọn có tuổi đời hàng chục năm được gia chủ mua đứt, sau Tết lại đem lên rừng nhờ chăm sóc để năm này qua năm khác dâng hoa.

Theo các chuyên gia đánh giá, với đặc điểm khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp cây đào Sa Pa là những giống hoa đẹp nhất Việt Nam. Lên Sa Pa mùa xuân có thể phân biệt rõ đào phai đơn cánh, bích đào và bạch đào khác nhau về sắc màu nhưng cánh xếp từng tầng, đào Pháp ấn tượng bởi những sọc tia đỏ chạy dài từ đài hoa đến cánh hoa… cây nào cây đấy khoẻ khoắn, hoa nào nụ đấy hừng hực sức sống. Càng trong băng giá, bão tuyết cây đào Sa Pa càng rực rỡ.

Đến với Tây Bắc mùa xuân, cây đào trước nhà như lời chào mời.

Có một thời gian trước đây, vào dịp Tết đến, xuân về những gốc đào xưa còn gọi “đào mốc” thường bị tận thu mang về xuôi để bán. Nhưng giờ đã khác, với đặc tính sinh tồn mãnh liệt như cây táo ta hễ chặt gốc năm sau cây đào lại mọc lên như mới nên bà con vùng cao đã biết trồng mới cây đào để kinh doanh. Còn những cây đào cổ có tuổi đời hàng chục năm đang được gìn giữ trong từng nếp nhà, bản làng và trong "đại ngàn”

Từ thành phố Sa Pa mù sương, đến những cung đường Tây Bắc mảnh như sợi chỉ trên ngút ngàn mây trời nơi nào cũng thấy hoa mơ, mận, đào khoe sắc. Mỗi khúc đường cong nép vào khe núi nhìn ra thung lũng thăm thẳm, mỗi phiên chợ vùng cao đều trở thành nơi bày cành đào, mận khoe sắc cho khách phương xa lựa chọn. Như bao người khác, anh Đỗ Tuấn Anh (khách du lịch đến từ Hà Nội) theo thói quen vào rằm Tháng Chạp lại lên đường cùng chúng bạn đi Tây Bắc chọn đào chơi Tết. Năm nay, cung đường của anh Tuấn Anh lựa chọn là tuyến Sa Pa - đèo Ô Quy Hồ - đèo Khâu Phạ, quốc lộ 32 nhưng ưu tiên chọn đào Sa Pa vì đẹp và bền có thể chơi đến hết tháng Giêng âm lịch.

“Đào và mận thường được bà con bày bán ven đường đã rất đẹp. Nhưng với người kỹ tính thường vào sâu trong bản lựa chọn những gốc đào mận lâu năm có đặc điểm rêu mốc bám vào thân. Những gốc và cành quý này nhiều khi có tiền cũng không mua được mà phải từ lòng tin và sự mến quý của bà con” – Anh Đỗ Tuấn Anh chia sẻ.

Nàng xuân ẩn mình trong lòng núi

Gốc mận hàng chục năm của gia đình chị Thào Thị Sung ở bản Khâu Vai 6, xã Bình Lư (tỉnh Lai Châu) đang thời kỳ bung hoa trắng ngần. Cả cây mận nhìn từ xa như những “bông tuyết” trời Âu, lại gần thì càng ngắm càng đẹp khi những đụn hoa xen với nụ và lộc tua tủa, dấu hiệu của chơi đến ra Giêng sau Tết Âm lịch.

Theo gia chủ, gốc mận này đang có “đại gia” dưới xuôi trả hàng chục triệu, còn trong trường hợp không thương lượng được cũng sẵn sàng trả giá vài triệu cho 1 cành mận… Nhưng với mức giá trong mơ đó, chị Thào Thị Sung và gia đình quyết định không bán mà dồn sức chăm bẵm để những gốc mận, gốc lê, cây đào… trong khuôn viên sẽ thành điểm nhấn khi gia đình xây dựng homestay.

“Nhờ được những chuyên gia làm du lịch, lãnh đạo xã tuyên truyền chúng tôi càng hiểu gìn giữ những giá trị cổ truyền từ nếp nhà, đến gốc cây, phong tục mới là nét độc đáo để phát triển bền vững sau này cho cháu con” – Chị Thào Thị Sung nói.

Sau thời gian tuyên truyền, người dân vùng cao đã hiểu làm giàu bằng du lịch phải biết giữ gìn, phát huy những nét đặc trưng của núi rừng tại những bản làng.

Những “chuyên gia” mà chị Thào Thị Sung và nhiều bà con dân tộc nhắc tới không ai khác chính là những người làm du lịch quanh khu vực, những cán bộ bám bản luôn gần gũi ở bên. Ông Lương Việt Thảo, Chủ tịch xã Bình Lư khẳng định, những rừng đào, rừng mơ, mận hoa lê nguyên sơ cùng với nếp sống của bà con đang được bảo tồn. Sau thời gian tuyên truyền, người dân vùng cao đã hiểu làm giàu bằng du lịch phải biết giữ gìn, phát huy những nét đặc trưng của núi rừng tại những bản làng. Đây chính là hướng phát triển bền vững cho vùng cao.

Điều này cũng được bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Giám đốc Khu du lịch Ô Quy Hồ (tỉnh Lai Châu) cho biết thêm, hơn 50ha khu du lịch chúng tôi dành phần lớn bảo tồn giữ lại những rừng đào, rừng mơ, mận, lê cổ của núi rừng Tây Bắc. Đây vừa là nguồn gen quý giá lại chính là vốn quý để phát triển du lịch lâu dài hơn cùng với đầu tư những công trình hiện đại đủ quy chuẩn đón khách quốc tế.

“Mùa nào thức hoa đó. Sang xuân hoa lê, hoa mận nở trắng núi đồi, những rừng cây này không được khai thác để bảo tồn. Ngoài ra, chớm hè hoa thảo quả, tháng 5 rừng hoa cổ ngát thơm đang được chúng tôi giữ gìn sẽ góp phần làm đẹp thêm cảnh sắc Tây Bắc” – bà Thu Hiền nói.

Với đặc điểm khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp cây đào Sa Pa là những giống hoa đẹp nhất Việt Nam.

Đi trên Tây Bắc dịp giáp Tết, từ Lai Châu, Lào Cai cho đến Sơn La, Điện Biên… bên những khung cảnh rực rỡ ven đường, những cánh rừng đào, rừng lê, rừng mơ, mận nguyên sinh vẫn đang được bảo tồn, gìn giữ trước “cơn lốc” chơi cành đào kiểu phá rừng chặn từ gốc. Điều này được ông Nghiêm Văn Tuấn, Chủ tịch UBND phường Chiềng An (tỉnh Sơn La) cho biết, hiện tại cùng với chính quyền địa phương, người dân bản Tòng Xét nơi có rừng mơ cổ hơn trăm năm rộng 80ha đang được định hướng phát triển du lịch lâu dài. Bên cạnh việc quy hoach khu vực này thành điểm du lịch phát triển cộng đồng thì người dân cũng cam kết giữ gìn những gốc mơ cổ, không chặt phá bừa bãi.

Câu chuyện của những cành đào mận được gìn giữ ví như những nàng tiên ẩn mình trong đại ngàn Tây Bắc đang nói lên tiềm năng phát triển của Tây Bắc nói chung cả về du lịch lẫn sinh kế lâu dài.