Tin nước Mỹ

Truyền hình nhà nước Iran ngày Chủ nhật xác nhận lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã thiệt mạng trong các đợt không kích do Mỹ và Israel phối hợp thực hiện, bắt đầu từ rạng sáng thứ Bảy. Thông báo chính thức đi kèm tuyên bố để tang 40 ngày trên toàn quốc, đồng thời gọi ông là một “liệt sĩ”.

Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei trong một buổi gặp gỡ với sinh viên tại Tehran, Iran, ngày 2/11/2024. (Ảnh: Reuters)

Xác nhận này được đưa ra chỉ ít giờ sau khi một số hãng tin nhà nước Iran như Tasnim và Mehr trước đó vẫn khẳng định ông Khamenei “kiên định và vững vàng chỉ huy chiến trường”. Sự thay đổi thông tin trong thời gian ngắn phản ánh mức độ hỗn loạn và nhạy cảm của tình hình khi các cuộc tấn công diễn ra dồn dập.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên nền tảng Truth Social rằng giáo chủ 86 tuổi đã thiệt mạng trong các cuộc không kích chung Mỹ–Israel. Ông Trump cho biết ông Khamenei “không thể tránh khỏi hệ thống tình báo và theo dõi công nghệ cao”, đồng thời nhấn mạnh Washington đã phối hợp chặt chẽ với Israel trong chiến dịch này. Theo nhà lãnh đạo Mỹ, đây là “cơ hội lớn nhất để người dân Iran giành lại đất nước của mình”, và ông bày tỏ hy vọng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) cùng lực lượng cảnh sát sẽ “hòa nhập một cách hòa bình với những người yêu nước Iran”.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). (Ảnh: AFP)

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cũng tuyên bố có “những dấu hiệu ngày càng rõ ràng” cho thấy ông Khamenei đã bị tiêu diệt. Hãng tin Reuters, dẫn lời một quan chức cấp cao Israel giấu tên, trước đó cho biết thi thể của lãnh tụ tối cao đã được xác định vị trí.

Việc ông Khamenei bị sát hại, dù Tehran từ lâu được cho là đã xây dựng các kịch bản kế nhiệm trong trường hợp chiến tranh với Mỹ và Israel, vẫn tạo ra khoảng trống quyền lực chưa từng có và làm gia tăng bất ổn trong một cuộc xung đột vốn đã khiến cộng đồng quốc tế lo ngại về nguy cơ lan rộng. Cái chết của nhà lãnh đạo giữ vai trò trung tâm trong cấu trúc chính trị – tôn giáo của Iran suốt nhiều thập kỷ sẽ mở ra những biến động sâu sắc về nội bộ, đồng thời làm thay đổi cách thức Tehran phản ứng với các đòn tấn công tiếp theo.

Cùng với thông tin về lãnh tụ tối cao, nhiều nguồn tin cho biết ông Ali Shamkhani, Thư ký Hội đồng Quốc phòng Iran và cố vấn thân cận của ông Khamenei, cũng đã thiệt mạng trong các đợt không kích. Người phát ngôn quân đội Israel cho biết ông nằm trong số một số quan chức cấp cao Iran bị tiêu diệt hôm thứ Bảy, dù phía Tehran chưa đưa ra bình luận chính thức ngay lập tức về số phận của ông.

Thư ký Hội đồng Quốc phòng Iran - ông Ali Shamkhani. (Ảnh: AFP)

Ở tuổi 70, ông Shamkhani đang giám sát các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran liên quan đến chương trình hạt nhân, vòng thương lượng gần nhất vừa kết thúc hôm thứ Sáu. Chỉ vài ngày trước đó, ông từng tuyên bố nếu mục tiêu chính của đàm phán là ngăn Iran chế tạo vũ khí hạt nhân, điều này phù hợp với sắc lệnh tôn giáo của lãnh tụ tối cao và học thuyết quốc phòng của nước này, đồng thời nhấn mạnh một thỏa thuận có thể đạt được ngay lập tức.

Ông Shamkhani từng là mục tiêu của một cuộc không kích Israel vào tháng 6/2025 trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày giữa hai nước. Khi đó, có thông tin cho rằng ông đã thiệt mạng, song sau đó được xác nhận sống sót dù bị thương nặng và được kéo ra khỏi đống đổ nát tại nhà riêng. Gần đây, ông được bổ nhiệm làm Thư ký Hội đồng Quốc phòng – cơ quan được thành lập sau cuộc chiến để điều phối chính sách quốc phòng và an ninh quốc gia, đồng thời huy động nguồn lực ứng phó các mối đe dọa.

Trước đó, vào tháng 1, ông từng cảnh báo phản ứng của Iran đối với bất kỳ hành động quân sự nào từ phía Mỹ sẽ là “ngay lập tức, toàn diện và chưa từng có, nhắm vào trung tâm Tel Aviv và tất cả những bên ủng hộ kẻ xâm lược”. Ông cũng từng lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao trong suốt một thập kỷ cho đến năm 2023, trở thành một trong những quan chức an ninh có thời gian tại nhiệm lâu nhất kể từ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Cái chết được xác nhận của lãnh tụ tối cao và các quan chức an ninh cấp cao đã đẩy cuộc đối đầu Mỹ–Israel–Iran vào một ngã rẽ mới, làm dấy lên nguy cơ trả đũa quy mô lớn.

Trong những giờ gần đây, Israel thông báo mở thêm một làn sóng tấn công mới nhằm vào các mục tiêu tại Iran, trong khi các báo cáo cũng ghi nhận những đợt tấn công trả đũa từ phía Iran tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Bahrain.