Thứ Tư, 25/03/2026 19:51

Tạp chí Việt Mỹ

Tất cả chuyên mục

Iran hoài nghi những tuyên bố của Tổng thống Trump về sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông

Thứ tư, 25/03/2026 - 16:32 (GMT+7)

TCVM - Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang, những phát biểu mới đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng thu hẹp hoạt động quân sự tại khu vực đã nhanh chóng vấp phải sự hoài nghi từ phía Iran.

Diễn biến này phản ánh rõ mức độ thiếu tin cậy giữa hai bên, đồng thời cho thấy tình hình địa chính trị khu vực vẫn còn nhiều biến số khó lường.

Theo tuyên bố được đăng tải trên mạng xã hội ngày 20/3, ông Trump cho biết Washington đang "tiến rất gần" tới việc đạt được các mục tiêu chiến lược trong chiến dịch quân sự nhằm vào lran, qua đó có thể cân nhắc giảm dần quy mô hiện diện quân sự tại Trung Đông. 

Những mục tiêu này bao gồm làm suy yếu năng lực quân sự của Tehran, đặc biệt là hệ thống tên lửa, không quân và hải quân, cũng như ngăn chặn Iran tiến gần tới năng lực phát triển vũ khí

Tuy nhiên, gần như ngay lập tức, phía Iran đã lên tiếng bác bỏ tính xác thực của tuyên bố này. Một quan chức cấp cao của Tehran nhận định rằng nước này "không thấy bất kỳ dấu hiệu nào" cho thấy Mỹ đang thực sự giảm bớt hoạt động quân sự trong khu vực. 

Theo đánh giá của phía Iran, trạng thái triển khai lực lượng của Mỹ tại Trung Đông "không có thay đổi đáng kể", bất chấp những tuyên bố mang tính "xuống thang" từ Nhà Trắng.

Sự hoài nghi của Iran không phải là không có cơ sở. Truyền thông quốc tế dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết Washington đang điều động thêm khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ cùng nhiều tàu chiến tới Trung Đông, trong đó có tàu đố bộ USS Boxer. 

Động thái này dường như đi ngược lại hoàn toàn với thông điệp "thu hẹp" mà ông Trump đưa ra, khiến giới quan sát đặt câu hỏi liệu đây có phải là một chiến lược "nói một đằng, làm một nẻo" nhằm gây nhiễu thông tin đối phương.

Không chỉ dừng lại ở việc bác bỏ tuyên bố của Mỹ, Iran còn cho rằng phát biểu của ông Trump có thể là một phần trong "chiến dịch tâm lý" nhằm tác động đến thị trường và dư luận quốc tế. 

Tổng thống Trump đang có nhiều phát ngôn không nhất quán về tình hình chiến sự tại Iran

Trong bối cảnh eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu - đang bị phong tỏa, bất kỳ tín hiệu nào liên quan đến việc giảm căng thẳng cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp tới giá năng lượng thế giới. 

Thực tế, giá dầu đã tăng vọt lên trên 110 USD/thùng trong những ngày gần đây, cho thấy thị trường vẫn đang phản ứng mạnh với các diễn biến địa chính trị. 

Bên cạnh yếu tố kinh tế, khía cạnh quân sự cũng là nguyên nhân khiến Iran duy trì thái độ cảnh giác cao độ. 

Các quan chức Tehran cảnh báo rằng bất kỳ động thái nào của Mỹ liên quan đến việc triển khai lực lượng trên bộ tại Iran sẽ bị coi là "lằn ranh đỏ" và có thể dẫn tới phản ứng mạnh mẽ.

Đồng thời, Iran cũng tuyên bố sẵn sàng tạo ra những "bất ngờ lớn" nếu bị tấn công, hàm ý về khả năng mở rộng xung đột ra toàn khu vực.

Trong khi đó, phía Mỹ vẫn giữ lập trường cứng rắn. Tổng thống Trump khẳng định Washington đang chiếm ưu thế trên chiến trường và không vội vàng tìm kiếm một thỏa thuận ngừng bắn. Điều này cho thấy việc "thu hẹp quân sự", nếu xảy ra, nhiều khả năng chỉ là bước điều chỉnh chiến thuật thay vì một sự rút lui thực sự.

Giới phân tích nhận định rằng sự khác biệt giữa lời nói và hành động của Mỹ có thể xuất phát từ nhiều mục tiêu chiến lược. 

Một mặt, Washington muốn tạo hình ảnh kiểm soát tình hình và hướng tới giảm leo thang để trấn an dư luận quốc tế. 

Mặt khác, việc tăng cường lực lượng lại giúp Mỹ duy trì sức ép quân sự đối với Iran, đồng thời bảo vệ các lợi ích chiến lược của mình tại Trung Đông.

Tình hình hiện tại cho thấy một nghịch lý rõ ràng: trong khi các tuyên bố ngoại giao mang tính "xuống thang" được đưa ra, thực tế triển khai quân sự lại có xu hướng gia tăng. Điều này không chỉ làm gia tăng sự hoài nghi từ phía Iran mà còn khiến cộng đồng quốc tế lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng.

Trong bối cảnh đó, khả năng đạt được một giải pháp ngoại giao bền vững vẫn còn khá xa vời. Khi niềm tin chiến lược giữa các bên gần như không tồn tại, mọi tuyên bố về "thu hẹp quân sự đều dễ dàng bị nhìn nhận như một động thái mang tính chiến thuật hơn là cam kết thực chất.

Có thể thấy, phản ứng của Iran không chỉ đơn thuần là sự bác bỏ một phát biểu chính trị, mà còn phản ánh một thực tế sâu xa hơn: Trung Đông vẫn đang là một "điểm nóng" nơi các tính toán chiến lược, lợi ích kinh tế và cạnh tranh quyền lực đan xen phức tạp.

Trong bối cảnh đó, bất kỳ tín hiệu nào từ các bên liên quan cũng đều cần được nhìn nhận một cách thận trọng, bởi ranh giới giữa "xuống thang" và "leo thang" đôi khi chỉ cách nhau bằng một quyết định chính trị.

Tiến sĩ Nguyễn Thắng Cảnh

tin mới cập nhật