Toàn cảnh nước mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định phía Iran muốn đàm phán. (Ảnh: Reuters)

Cách đây 5 ngày, tổng thống Trump cho biết Washington đã tiến hành các cuộc trao đổi “hiệu quả” với Iran và đạt được khoảng 15 điểm đồng thuận, qua đó quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công các cơ sở năng lượng của nước này trong vòng 5 ngày. Trước đó, ông từng cảnh báo sẽ không kích các mục tiêu năng lượng nếu Tehran không mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược chiếm khoảng 1/5 lưu lượng dầu mỏ toàn cầu.

Và gần đây, trong bài phát biểu tại một sự kiện ở Tennessee, ông Trump cho biết thêm Mỹ “đã lên kế hoạch tấn công một số nhà máy điện của Iran”, nhưng sẽ tạm dừng để tạo cơ hội cho đàm phán. Ông nhấn mạnh các cuộc thảo luận bắt đầu từ cuối tuần trước và có tiến triển tích cực, đồng thời bày tỏ kỳ vọng đạt được một thỏa thuận “có lợi cho tất cả các bên”. Sau tuyên bố trấn an này thì giá dầu thế giới đã giảm mạnh 11% sau chuỗi ngày tăng liên tục.

Giá dầu thế giới quay đầu giảm mạnh gần 11% trong phiên giao dịch ngày 23/3. (Ảnh minh họa: Fox Business)

Tuy nhiên, phía Iran nhanh chóng bác bỏ thông tin về bất kỳ cuộc đàm phán nào. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định “không có đối thoại” giữa Tehran và Washington trong những ngày qua, đồng thời cho biết các thông điệp chỉ được trao đổi gián tiếp thông qua các quốc gia trung gian. Theo hãng thông tấn IRNA, Iran đã phản hồi các đề nghị này theo “lập trường nguyên tắc”, đồng thời cảnh báo mọi hành động nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này sẽ vấp phải phản ứng “quyết đoán, tức thời và hiệu quả”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei. (Ảnh: Bộ Ngoại giao Iran)

Trong khi đó, các nguồn tin khu vực cho biết các kênh liên lạc gián tiếp giữa hai bên vẫn đang được duy trì thông qua một số quốc gia như Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Qatar và Oman, nhằm kiểm soát nguy cơ leo thang xung đột. Pakistan cũng bày tỏ sẵn sàng đứng ra tổ chức các cuộc đối thoại nếu cả hai bên đồng ý.

Diễn biến trái chiều trong phát biểu của Mỹ và Iran phản ánh sự phức tạp của tiến trình ngoại giao trong bối cảnh xung đột khu vực bước sang tuần thứ tư. Một số nguồn tin cho rằng các cuộc tiếp xúc có thể mới dừng ở mức thăm dò, chưa đạt đến cấp độ đàm phán chính thức, trong khi các bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn về các điều kiện chấm dứt xung đột cũng như vấn đề kiểm soát eo biển Hormuz.

Việc Mỹ tạm hoãn hành động quân sự được xem là tín hiệu hạ nhiệt nhất định, song chưa đủ để đảm bảo một lộ trình giải quyết xung đột rõ ràng, khi cả Washington và Tehran vẫn thể hiện những quan điểm khác biệt sâu sắc về bản chất và tiến trình đối thoại.