Câu chuyện Đại sứ

Giữa mùa đông khắc nghiệt của Đông Âu, khi chiến sự chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, một mặt trận mới đang dần lộ diện: mặt trận năng lượng.

Sau các đợt tấn công liên tiếp nhằm vào hạ tầng năng lượng, Ukraina ngày càng phụ thuộc vào nguồn điện nhập khẩu từ các nước láng giềng thuộc Liên minh châu Âu.Hungary và Slovakia, với vị trí địa lý và mạng lưới kết nối lưới điện sẵn có, trở thành những"phao cứu sinh" quan trọng giúp Kiev duy trì sinh hoạt dân sự, bệnh viện và các cơ sở thiết yếu.

Tuy nhiên, sự phụ thuộc ấy cũng đồng nghĩa với rủi ro chính trị ngày càng lớn. Tại Budapest, các quan chức Hungary công khai bày tỏ sự không hài lòng trước một số chính sách của Ukraina, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến quyền lợi của cộng đồng thiểu số người Hungary sinh sống tại miền tây Ukraina.

Những phát biểu mang tính cảnh báo xuất hiện ngày càng nhiều trên các phương tiện truyền thông nhà nước: Nếu lợi ích quốc gia Hungary tiếp tục bị "bỏ qua",Budapest không loại trừ khả năng xem xét lại việc hỗ trợ năng lượng cho Kiev.Tình hình tại Bratislava cũng không kém phần căng thẳng.

Slovakia, quốc gia từng là một trong những tuyến trung chuyển năng lượng quan trọng của khu vực, đang chịu áp lực lớn từ nội bộ.

Giá năng lượng tăng cao, đời sống người dân bị ảnh hưởng, trong khi chính phủ phải đối mặt với làn sóng chỉ trích rằng họ "hy sinh lợi ích quốc gia" để phục vụ các cam kết quốc tế.

Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục xuất khẩu điện sang Ukraina trở thành chủ đề gây tranh cãi gay gắt trong quốc hội và xã hội Slovakia.

Một quan chức ngành năng lượng Slovakia, yêu cầu giấu tên, cho biết: "Chúng tôi không thể giải thích mãi với người dân rằng họ phải trả hóa đơn điện cao hơn trong khi điện được bán ra ngoài biên giới. Áp lực chính trị là rất lớn, và không ai dám chắc quyết định hiện nay sẽ được duy trì bao lâu"

Đối với Ukraina, những lời đe dọa này chẳng khác nào một hồi chuông báo động. Sau nhiều tháng hứng chịu các cuộc không kích nhằm vào nhà máy điện, trạm biến áp và hệ thống truyền tải, Kiev buộc phải nhập khẩu điện để tránh kịch bản mất điện trên diện rộng.

Việc Hungary hay Slovakia ngừng cấp điện, dù chỉ trong thời gian ngắn, cũng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng cho hàng triệu người dân, đặc biệt là trong mùa đông.

Năng lượng là mặt trận mới tại Ukraina

Các chuyên gia năng lượng châu Âu nhận định, động thái của Hungary và Slovakia không chỉ đơn thuần là câu chuyện song phương. Nó phản ánh những vết nứt ngày càng rõ rệt trong nội bộ Liên minh châu Âu về cách tiếp cận cuộc xung đột Ukraina.

Trong khi một số quốc gia coi việc hỗ trợ Kiev là nghĩa vụ chiến lược và đạo đức, thì những nước khác, chịu áp lực kinh tế và chính trị trong nước, lại bắt đầu đặt câu hỏi về giới hạn của sự đoàn kết.

Tại Brussels, các quan chức EU tỏ ra thận trọng. Một mặt, khối này khẳng định cam kết hỗ trợ Ukraina "chừng nào còn cần thiết".

Mặt khác, EU cũng hiểu rằng không thể ép buộc các quốc gia thành viên phớt lờ hoàn toàn lợi ích và dư luận trong nước. Những cuộc họp kín, những cuộc thương lượng hậu trường đang diễn ra nhằm tìm kiếm giải pháp dung hòa, từ việc bù đắp tài chính cho các nước xuất khẩu điện đến việc điều phối lại dòng năng lượng trong toàn khối.

Tuy nhiên, với Kiev, thời gian là yếu tố sống còn. Mỗi tuyên bố đe dọa, mỗi tín hiệu do dự từ các nước láng giềng đều khiến chính quyền và người dân Ukraina thêm bất an.

Một kỹ sư điện lực tại Kiev chia sẻ trong ánh đèn leo lét của trạm biến áp tạm thời: "Chúng tôi có thể sửa chữa sau bom đạn, nhưng nếu không có điện từ bên ngoài, chúng tôi không biết phải xoay xở thế nào".

Câu chuyện Hungary và Slovakia đe dọa ngừng cấp điện cho Ukraina cho thấy một thực tế phũ phàng: trong thời đại khủng hoảng, năng lượng không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vũ khí chính trị.

Và khi công tắc điện trở thành đòn bẩy, những hệ lụy của nó không chỉ dừng lại ở biên giới quốc gia, mà lan rộng ra toàn bộ châu Âu - nơi sự đoàn kết đang bị thử thách từng ngày.