Toàn cảnh nước mỹ

Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro đã bị đưa tới Mỹ sau chiến dịch quân sự quy mô lớn của Washington tại Caracas, đánh dấu một trong những bước đi can thiệp đối ngoại mạnh mẽ và gây tranh cãi nhất của Mỹ trong nhiều thập niên qua.

Theo thông tin chính thức từ phía Mỹ, ông Maduro và phu nhân Cilia Flores hiện đang bị giam giữ tại Trung tâm giam giữ Metropolitan ở Brooklyn, New York. Ông Maduro dự kiến sẽ ra hầu tòa liên bang tại Manhattan để đối mặt với các cáo buộc liên quan đến buôn bán ma túy và vũ khí - những cáo buộc mà Washington theo đuổi trong nhiều năm qua.

Trump: Mỹ sẽ “điều hành Venezuela” và kiểm soát dầu mỏ

Trong phát biểu mới nhất, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ “điều hành Venezuela” cho đến khi nước này có một “quá trình chuyển tiếp thận trọng và hợp lý”. Đáng chú ý hơn, ông Trump khẳng định Washington sẽ tiếp quản các mỏ dầu của Venezuela - quốc gia đang sở hữu trữ lượng dầu đã được chứng minh lớn nhất thế giới.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), Venezuela có khoảng 303 tỷ thùng dầu, chiếm gần 20% trữ lượng dầu toàn cầu. Tuy nhiên, sản lượng hiện tại của nước này chỉ khoảng 1 triệu thùng/ngày, do nhiều năm suy thoái kinh tế, thiếu đầu tư và các lệnh trừng phạt quốc tế.

Giới chức Mỹ cho biết các tập đoàn dầu khí Mỹ sẽ được huy động để đầu tư hàng tỷ USD nhằm khôi phục ngành dầu mỏ Venezuela. Việc khai thác nguồn dầu thô nặng, có hàm lượng lưu huỳnh cao của Venezuela được đánh giá là đặc biệt quan trọng đối với các nhà máy lọc dầu sản xuất diesel, nhựa đường và nhiên liệu công nghiệp - những lĩnh vực mà dầu nhẹ của Mỹ không đáp ứng tốt.

Khoảng trống quyền lực và tương lai bất định tại Venezuela

Trong khi ông Maduro bị giam giữ tại Mỹ, Tòa án Tối cao Venezuela đã chỉ đạo Phó Tổng thống Delcy Rodríguez đảm nhiệm quyền tổng thống tạm thời. Song song với đó, lãnh đạo đối lập María Corina Machado kêu gọi thành lập một chính phủ chuyển tiếp do phe đối lập dẫn dắt.

Trên khắp Venezuela và trong cộng đồng người Venezuela ở nước ngoài, phản ứng đang phân hóa sâu sắc. Nhiều người bày tỏ hy vọng về một tương lai chính trị mới sau nhiều năm khủng hoảng, trong khi không ít ý kiến lo ngại về nguy cơ bất ổn, can thiệp kéo dài và tổn hại chủ quyền quốc gia.

Trung Quốc phản ứng gay gắt

Trung Quốc đã nhanh chóng lên tiếng yêu cầu Mỹ “ngay lập tức” thả ông Maduro và phu nhân, đồng thời chấm dứt mọi hành động nhằm “lật đổ chính quyền hợp pháp của Venezuela”.

Bắc Kinh gọi việc Mỹ sử dụng vũ lực tại Caracas là “hành động trắng trợn xâm phạm chủ quyền quốc gia”, đồng thời kêu gọi giải quyết khủng hoảng thông qua đối thoại và đàm phán. Trước đó, Trung Quốc và Nga đều là những đối tác chiến lược quan trọng của chính quyền Maduro, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và tài chính.

Chấn động địa chính trị toàn cầu

Việc bắt giữ nguyên thủ đương nhiệm của một quốc gia có chủ quyền và đưa sang Mỹ xét xử được nhiều chuyên gia so sánh với các sự kiện mang tính bước ngoặt như vụ bắt giữ Saddam Hussein hay chiến dịch tiêu diệt Osama bin Laden.

Diễn biến này không chỉ làm rung chuyển Mỹ Latinh mà còn đặt ra những câu hỏi lớn về luật pháp quốc tế, chủ quyền quốc gia và giới hạn của quyền lực Mỹ trong trật tự thế giới đang chuyển dịch. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gay gắt, Venezuela - với dầu mỏ, vị trí địa chiến lược và các liên minh phức tạp - đang trở thành tâm điểm mới của một cuộc đối đầu toàn cầu.