Câu chuyện Đại sứ

Theo nhà lãnh đạo này, hành động đó không chỉ đặt ra những rủi ro pháp lý to lớn mà còn có thể làm rung chuyển nền tảng kinh tế - tài chính toàn cầu, kéo theo những hệ quả lâu dài khó kiểm soát. Phát biểu trong bối cảnh các cuộc tranh luận tại châu Âu đang gia tăng về việc sử dụng hàng trăm tỷ USD tài sản của Nga để tái thiết Ukraine, Thủ tướng Hungary cho rằng việc tịch thu tài sản của một quốc gia có chủ quyền là "lằn ranh đỏ" trong luật pháp quốc tế.

Ông nhấn mạnh, phong tỏa tài sản và tịch thu vĩnh viễn là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau, và nếu vượt qua ranh giới này, niềm tin vào hệ thống tài chính phương Tây có thể bị xói mòn nghiêm trọng.

Theo lập luận của phía Hungary, các tài sản của Nga hiện đang bị đóng băng chủ yếu là dự trữ ngoại hối và tài sản của ngân hàng trung ương, vốn được bảo vệ bởi các nguyên tắc pháp lý quốc tế. Việc tịch thu chúng, dù với bất kỳ mục đích nào, cũng có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm.

"Nếu hôm nay tài sản của Nga có thể bị tich thu, thì ngày mai không có gì đảm bảo tài sản của bất kỳ quốc gia nào khác sẽ được an toàn", Thủ tướng Hungary cảnh báo.

Một trong những lo ngại lớn nhất được Budapest nêu ra là phản ứng dây chuyền từ các nước ngoài khối phương Tây. Theo đó, nhiều quốc gia có thể bắt đầu rút dự trữ ngoại hối khỏi châu Âu và Mỹ, chuyển sang nắm giữ vàng hoặc các đồng tiền khác nhằm tránh rủi ro bị phong tỏa hay tịch thu trong tương lai. Điều này có thể làm suy yếu vai trò của đồng euro và đồng USD, đồng thời gây biến động mạnh trên các thị trường tài chính toàn câu.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban (Ảnh: Reuters).

Bên cạnh khía cạnh pháp lý và tài chính, Thủ tướng Hungary cũng nhấn mạnh yếu tố chính trị. Ông cho rằng quyết định tịch thu tài sản của Nga có thể làm leo thang căng thẳng địa chính trị, khiến triển vọng đối thoại và đàm phán hòa bình trở nên xa vời hơn. Theo ông, thay vì tìm cách "trừng phạt đến cùng", châu Âu cần ưu tiên các giải pháp ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột và giảm thiểu thiệt hại cho người dân.

Quan điểm của Hungary không phải không gặp phản ứng trái chiều trong nội bộ Liên minh châu Âu. Nhiều quốc gia thành viên, đặc biệt là những nước ủng hộ Ukraine mạnh mẽ, cho răng việc sử dụng tài sán của Nga để tái thiết là hợp lý cả về mặt đạo đức lẫn chính trị.

Họ lập luận rằng Nga phải chịu trách nhiệm cho những thiệt hại do xung đột gây ra, và các tài sản bị phong tỏa là nguồn lực quan trọng để hỗ trợ Ukraine trong giai đoạn hậu chiến.

Tuy nhiên, ngay cả trong số các nước ủng hộ ý tưởng này, vẫn tồn tại những lo ngại tương tự như Hungary về khung pháp lý. Nhiều chuyên gia luật quốc tế cảnh báo rằng việc tịch thu tài sản nhà nước có thể đối mặt với các vụ kiện kéo dài, làm phát sinh tranh chấp phức tạp và gây tổn hại uy tín của các thể chế tài chính châu Âu.

Trong bối cảnh đó, Hungary kêu gọi Liên minh châu Âu thận trọng và không đưa ra các quyết định mang tính cảm xúc hoặc chịu áp lực chính trị ngắn hạn. Theo Thủ tướng nước này, châu Âu cần cân nhắc lợi ích lâu dài của toàn khối, bao gồm sự ổn định kinh tế, tính thượng tôn pháp luật và vai trò của EU như một trung tâm tài chính đáng tin cậy.

Cảnh báo của Thủ tướng Hungary cho thấy sự chia rẽ ngày càng rõ rệt trong cách tiếp cận của châu Âu đối với cuộc xung đột Nga - Ukraine. Khi chiến sự vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc, câu hỏi về việc xử lý tài sản của Nga tiếp tục là phép thử lớn đối với sự đoàn kết nội khối cũng như các nguyên tắc nền tảng của trật tự quốc tế.

Quyết định cuối cùng, dù theo hướng nào, đều sẽ để lại những tác động sâu rộng, không chỉ đối với châu Âu mà còn với toàn bộ hệ thống kinh tế và chính trị toàn cầu.