Tin nước Mỹ

Theo thông báo chính thức từ phía Havana, vào rạng sáng một ngày gần đây, hệ thống giám sát ven bờ của Cuba phát hiện một tàu cao tốc di chuyển với tốc độ lớn từ hướng

Bắc xuống Nam, tiến sâu vào vùng biển thuộc chủ quyền Cuba mà không phát tín hiệu nhận dạng hay tuân thủ các yêu cầu liên lạc vô tuyến.

Lực lượng phòng vệ bờ biển đã triển khai nhiều biện pháp cảnh báo, bao gồm phát loa yêu cầu dừng tàu và bắn chỉ thiên, song phương tiện này vẫn tiếp tục tăng tốc và có dấu hiệu tìm cách thoát khỏi khu vực.

Trước tình huống bị đánh giá là "đe dọa an ninh và vi phạm nghiêm trọng chủ quyền quốc gia", phía Cuba cho biết họ buộc phải sử dụng hỏa lực nhằm vô hiệu hóa con tàu.

Sau loạt đạn cảnh cáo không mang lại hiệu quả, lực lượng chức năng đã bắn trực tiếp, khiến tàu cao tốc bị hư hỏng nặng và chìm.

Những người trên tàu được cho là đã rơi xuống biển; lực lượng Cuba sau đó tiến hành tìm kiếm, cứu nạn và đưa những người sống sót vào bờ để điều tra.

Thông cáo của Cuba về việc bắn hạ 4 tay súng trên một tàu cao tốc treo cờ Mỹ. (Nguồn: RT)

Nguồn tin từ Bộ Nội vụ Cuba khẳng định không có thương vong trong lực lượng phòng vệ nước này, đồng thời nhấn mạnh hành động nổ súng là "biện pháp cuối cùng" sau khi các nỗ lực ngoại giao và cảnh báo trên thực địa đều không được đáp ứng.

Havana cáo buộc tàu cao tốc có thể liên quan đến các hoạt động buôn lậu, xâm nhập trái phép hoặc trinh sát bất hợp pháp, vốn từng nhiều lần xảy ra trong khu vực biển Caribe.

Trong khi đó, phía Washington bày tỏ "quan ngại sâu sắc" trước vụ việc. Một quan chức Mỹ, phát biểu với điều kiện giấu tên, cho biết họ đang khẩn trương xác minh danh tính con tàu, mục đích chuyến đi cũng như tình trạng của công dân Mỹ liên quan.

Mỹ kêu gọi Cuba cung cấp đầy đủ thông tin, đảm bảo an toàn và quyền lợi lãnh sự đối với những người bị tạm giữ, đồng thời đề nghị hai bên kiềm chế để tránh làm gia tăng căng thẳng.

Các nhà phân tích quốc tế nhận định, sự cố này diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ -Cuba vốn nhiều trắc trở.

Dù từng có giai đoạn "tan băng" với các bước đi bình thường hóa quan hệ, song những bất đồng về chính trị, nhân quyền và cấm vận kinh tế vẫn khiến lòng tin giữa hai nước mong manh.

Bất kỳ va chạm quân sự hay an ninh nào trên biển cũng có nguy cơ bị thổi phồng, kéo theo những phản ứng dây chuyền khó kiểm soát.

Từ góc độ luật pháp quốc tế, Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) quy định rõ quyền chủ quyền của quốc gia ven biển đối với lãnh hải rộng 12 hải lý.

Các tàu thuyền nước ngoài có quyền "qua lại không gây hại" song phải tuân thủ các quy định về an ninh, an toàn và không được tiến hành hoạt động đe dọa.

Việc một tàu cao tốc di chuyển với tốc độ lớn, không liên lạc và phớt lờ cảnh báo có thể bị coi là hành vi không phù hợp với quyền qua lại vô hại, tạo cơ sở pháp lý cho hành động cưỡng chế của quốc gia ven biển.

Tuy vậy, nhiều ý kiến cũng cho rằng việc sử dụng hỏa lực gây chìm tàu luôn tiềm ẩn rủi ro về nhân mạng và có thể làm bùng phát tranh cãi ngoại giao.

Các tổ chức quốc tế kêu gọi hai bên tiến hành điều tra minh bạch, độc lập, làm rõ bối cảnh và diễn biến cụ thể của vụ việc, đồng thời sử dụng các kênh đối thoại để giải quyết bất đồng.

Đối với khu vực Caribe, nơi có tuyến hàng hải sôi động và lịch sử phức tạp về an ninh, sự cố này là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc tuân thủ luật biển và duy trì cơ chế liên lạc khẩn cấp giữa các quốc gia. Chỉ một sai sót trong đánh giá hoặc phản ứng quá mức cũng có thể dẫn đến hậu quả khó lường.

Hiện tại, dư luận quốc tế đang chờ đợi kết quả điều tra chính thức cũng như các động thái tiếp theo từ Washington và Havana.

Cách hai bên xử lý vụ việc không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ song phương, mà còn gửi đi thông điệp rộng hơn về việc quản lý tranh chấp và sự cố an ninh trên biển trong một thế giới đầy biến động.