Việt Nam đất nước con người

Tái sử dụng dữ liệu số để giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã ký ban hành Công văn số 159/TTg-CĐS ngày 13/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tái sử dụng thông tin, dữ liệu đã được kết nối, chia sẻ để giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) cho người dân, doanh nghiệp, nhằm tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính trên nền tảng số.

Công văn nêu rõ, thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư và Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; triển khai Luật Chuyển đổi số năm 2025 và các nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa TTHC dựa trên dữ liệu, công tác cải cách TTHC đã đạt nhiều kết quả tích cực, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và từng bước nâng cao sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, việc tái sử dụng dữ liệu vẫn còn hạn chế. Đến nay mới có 5 bộ công bố phạm vi thông tin trong cơ sở dữ liệu được khai thác thay thế giấy tờ trong hồ sơ TTHC; nhiều thủ tục được công bố lại nhưng thiếu hướng dẫn cụ thể về quy trình thực hiện mới. Một số cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành chưa đáp ứng yêu cầu cập nhật đầy đủ, chính xác và kết nối, chia sẻ hiệu quả. Thực tế tại một số Trung tâm Phục vụ hành chính công cho thấy vẫn còn tình trạng yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoặc giấy tờ đã tích hợp trên Ứng dụng định danh điện tử quốc gia (VNeID). Thậm chí, một số tổ chức ngoài cơ quan hành chính nhà nước như ngân hàng, doanh nghiệp, trường học vẫn yêu cầu bản sao chứng thực dù đã có bản chính đối chiếu hoặc thông tin đã được tích hợp, chia sẻ điện tử.

Theo Thủ tướng, tình trạng này thể hiện sự thiếu nhất quán trong áp dụng pháp luật, làm phát sinh chi phí, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp và tạo áp lực không cần thiết cho cơ quan hành chính, nhất là cấp xã. Vì vậy, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố khẩn trương tái cấu trúc quy trình giải quyết TTHC đối với các thủ tục có thể thay thế thành phần hồ sơ bằng dữ liệu điện tử; thường xuyên rà soát, đơn giản hóa quy trình cung cấp dịch vụ công trực tuyến theo hướng thuận lợi, khai thác tối đa dữ liệu đã được kết nối, chia sẻ.

Đặc biệt, các cơ quan, đơn vị và cá nhân có thẩm quyền giải quyết TTHC phải chủ động khai thác, tái sử dụng dữ liệu và tuyệt đối không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành hoặc đã tích hợp, chia sẻ từ VNeID. Trường hợp dữ liệu chưa đầy đủ, sai lệch, chưa cập nhật, cơ quan có thẩm quyền phải chủ động phối hợp xử lý, không để người dân phải bổ sung giấy tờ nhiều lần do lỗi kết nối, cập nhật.

Danh mục thành phần hồ sơ đã được thay thế bằng dữ liệu điện tử phải được công bố công khai trên Cổng thông tin điện tử, Cổng Dịch vụ công quốc gia và tại Bộ phận một cửa, kèm hướng dẫn cụ thể để người dân giám sát việc thực hiện. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền để các tổ chức, doanh nghiệp không yêu cầu cá nhân chứng thực lại các thông tin đã có và được chia sẻ từ VNeID; khuyến khích người dân, doanh nghiệp phản ánh kịp thời đến đường dây nóng nếu bị yêu cầu cung cấp lại giấy tờ không cần thiết.

Thủ tướng cũng yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm cán bộ, công chức, viên chức vi phạm quy định về tái sử dụng dữ liệu; công khai kết quả xử lý phản ánh, kiến nghị theo quy định. Các bộ quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành phải khẩn trương công bố phạm vi thông tin được khai thác thay thế giấy tờ; định kỳ hằng tháng cung cấp thông tin về kết quả chia sẻ dữ liệu để phục vụ cắt giảm TTHC; đồng thời đẩy nhanh xây dựng, hoàn thiện và kết nối dữ liệu về Trung tâm Dữ liệu quốc gia, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Việc triển khai đồng bộ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia theo mô hình “một cửa số” tập trung được nhấn mạnh, cùng với yêu cầu tích hợp chức năng quản lý đăng nhập tập trung bằng VNeID đối với tài khoản của cán bộ, công chức, viên chức tham gia giải quyết TTHC. Bộ Công an có trách nhiệm hướng dẫn kết nối hệ thống với nền tảng định danh và xác thực điện tử; Bộ Khoa học và Công nghệ tháo gỡ vướng mắc kỹ thuật trong quá trình triển khai; Bộ Tư pháp theo dõi, tổng hợp và báo cáo Thủ tướng những vấn đề vượt thẩm quyền.

Việc thực hiện nghiêm túc các yêu cầu này được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển thực chất trong cải cách TTHC, lấy dữ liệu làm nền tảng, giảm tối đa giấy tờ, chi phí và thời gian cho người dân, doanh nghiệp, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả.