Nhân quyền, Dân chủ tại Việt Nam là quyền lợi thiết thực gắn liền với Nhân dân
Thứ năm, 23/10/2025 - 06:21 (GMT+7)
TCVM - Tại Việt Nam, Đảng và Nhà nước luôn xác định việc bảo đảm quyền con người và phát huy dân chủ là mục tiêu, động lực của sự nghiệp đổi mới.
Nhân quyền và dân chủ là những giá trị phổ quát của nhân loại, đồng thời là nền tảng của một xã hội công bằng, văn minh và phát triển. Tại Việt Nam, Đảng và Nhà nước luôn xác định việc bảo đảm quyền con người và phát huy dân chủ là mục tiêu, động lực của sự nghiệp đổi mới. Những thành tựu đạt được trong hơn ba thập kỷ qua đã chứng minh răng nhân dân Việt Nam đang ngày càng được thụ hưởng đầy đủ hơn các quyền và lợi ích chính đáng của mình.
1. Nhân quyền gắn liền với quyền làm chủ của nhân dân
Ngay từ Hiến pháp năm 1946 - bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - quyền con người đã được ghi nhận rõ ràng. Trải qua các bản Hiến pháp 1959, 1980, 1992 và 2013, hệ thống quyền công dân ngày càna đươc mở rộng và cụ thể hóa. Hiến pháp 2013, tại Điều 14, khẳng định: "Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, quyền con người, quyền công dân được công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật."
Nhân quyền ở Việt Nam không chỉ là khẩu hiệu, mà được thể chế hóa bằng hàng trăm văn bản pháp luật cụ thể: Luật Bình đẳng giới (2006), Luat Tre em (2016), Luật người khuyết tật (2010), Luật Tiếp cận thông tin (2016), Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND (2015)... Mỗi công dân Việt Nam đều có quyền tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng, quyền học tập, quyền được chăm sóc y tế, quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội.
2. Dân chủ là bản chất của chế độ và công cụ bảo đảm quyền con người
Dân chủ ở Việt Nam được thực hiện theo phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Đây là mô hình dân chủ vừa đại diện vừa trực tiếp, kết hợp hài hòa giữa quyền lực nhà nước và quyền làm chủ của nhân dân.
Hệ thống chính trị Việt Nam, từ Trung ương đến cơ sở, đều vận hành dựa trên nguyên tắc lấy dân làm gốc. Quốc hội - cơ quan quyền lực cao nhất của nhân dân - được hình thành thông qua bầu cử phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Người dân có thể tham gia đóng góp ý kiến xây dựng pháp luật, giám sát hoạt động của chính quyền thông qua Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể xã hội và cơ chế phản biện chính sách.
Việt Nam cũng là thành viên tích cực của hơn 7 công ước quốc tế cơ bản về quyền con người của Liên Hợp Quốc, trong đó có Công ước về Quyền Trẻ em, Quyền Phụ nữ, Quyền của Người khuyết tật... Các chính sách an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, bảo vệ nhóm yếu thế luôn được ưu tiên. Trong đại dịch COVID-19, Nhà nước đã hỗ trợ hàng chục triệu người dân gặp khó khăn, khẳng định tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau".

Đảng và Nhà nước luôn chú trọng, đề cao quyền làm chủ, chăm sóc đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân ở mức độ cao nhất
3. Dân được hưởng lợi từ dân chủ và nhân quyền Dân chủ và nhân quyền
Dân chủ và nhân quyền không phải khái niệm trừu tượng, mà mang lại lợi ích thiết thực cho từng người dân. Người dân được tự do lựa chọn nghề nghiệp, được tiếp cận thông tin, được nói lên ý kiến và được Nhà nước lắng nghe. Các quyền khiếu nại, tố cáo, bầu cử, ứng cử được bảo đảm. Những năm gần đây, việc chuyển đổi số và công khai minh bạch dữ liệu nhà nước đã mở rộng hơn nữa không gian dân chủ. Nhiều địa phương triển khai "Chính quyền điện tử", "Chính quyền số", giúp người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ công, phản ánh kiến nghị trực tuyến. Dân chủ kinh tế cũng được phát huy, khi hàng triệu doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh được tự do sáng tạo, khởi nghiệp, góp phần tạo công ăn việc làm và nâng cao thu nhập.
4. Tiếp tục hoàn thiện thể chế để phát huy dân chủ, bảo đảm nhân quyền
Mặc dù đạt nhiều thành tựu, Việt Nam vẫn đang tiếp tục hoàn thiện thể chế dân chủ và pháp luật về quyền con người để phù hợp với chuẩn mực quốc tế và yêu cầu phát triển mới. Các cải cách hành chính, cải cách tư pháp, xây dựng Chính phủ liêm chính - kiến tạo - hành động đều hướng đến mục tiêu vì dân, do dân và phục vụ dân. Đảng và Nhà nước kiên định quan điểm: Dân chủ và nhân quyền chỉ có thể được bảo đảm thực chất khi gắn liền với ổn định chính trị, phát triển kinh tế và trật tự xã hội. Mọi hành vi lợi dụng dân chủ, xuyên tạc nhân quyền để kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc đều bị xử lý nghiêm minh theo pháp luật.
Nhân quyền và dân chủ ở Việt Nam là thành quả của quá trình phấn đấu lâu dài, thể hiện bản chất nhân văn của chế độ xã hội chủ nghĩa. Người dân không chỉ là đối tượng được hưởng quyền, mà còn là chủ thể sáng tạo, thực thi và bảo vệ quyền đó. Mỗi bước phát triển của đất nước hôm nay đều minh chứng cho chân lý: "Dân là gốc của nước, dân chủ là sức mạnh của quốc gia."
Tiến sĩ Nguyễn Thắng Cảnh
Tag (S):