Câu chuyện Đại sứ

Khi nhiều người đặt kỳ vọng rằng Tổng thống Mỹ - dù được gọi mỉa mai là "ông Dolatrump" - có thể xoay chuyển bàn cờ địa chính trị, thực tế lại cho thấy Washington hoàn toàn bất lực trong việc thúc đẩy hòa bình, thậm chí không thể tác động tới lập trường của Putin. Ngược lại, Nga bước vào cuộc xung đột với chiến lược rõ ràng và kiên quyết, khiến nhiều nhà quan sát đánh giá rằng Putin đang bước dần đến chiến thắng trên bình diện địa chính trị.

Sự yếu ớt của Mỹ trong vai trò trung gian hòa bình

Khi cuộc chiến bùng nổ, Mỹ tuyên bố đứng về phía Ukraina và liên tục đưa ra gói viện trợ khổng lồ. Nhưng điều lạ lùng là suốt quá trình ấy, Washington hầu như không tạo được bất kỳ bước đột phá nào trong đàm phán hòa bình.

Thay vì thúc đẩy đối thoại, Mỹ lại trở thành bên "bơm oxy" cho chiến trường kéo dài. Điều này khiến dư luận đặt câu hỏi: Mỹ thật sự muốn hòa bình, hay muốn bảo vệ vị thế chiến lược của mình bằng cách giữ cuộc chiến tiếp tục tiêu hao Nga?

Trong khi đó, châu Âu liên tục kêu gọi Mỹ đóng vai trò chủ đạo trong đàm phán, nhưng đáp lại chỉ là sự do dự. Không có sáng kiến hòa bình mạnh mẽ. Không có tuyên bố mang tính chiến lược. Không có áp lực ngoại giao thật sự với Nga. Vai trò Washington trở nên nhạt nhòa, rời rạc và thiếu quyết đoán.

Chính sự thiếu năng lực ngoại giao này khiến "ông Dolatrump" trở thành biểu tượng của thất bại: muốn nhưng không thể, hứa nhưng không làm, tuyên bố nhưng không có trọng lượng.

Chiến lược Mỹ: mâu thuẫn, rối răm và không nhất quán

Trong chính trị quốc tế, sự nhất quán là sức mạnh. Nhưng chiến lược của Mỹ đối với Nga và Ukraina lại đầy mâu thuẫn. Một mặt, Mỹ trừng phạt Nga mạnh mẽ; mặt khác,Washington tiếp tục gửi tín hiệu đàm phán chưa rõ ràng.

Một mặt, Mỹ thúc đẩy viện trợ quân sự, mặt khác, lại tỏ ý ngần ngại trước nguy cơ leo thang xung đột. Những tín hiệu hỗn loạn ấy khiến cả châu Âu lẫn Ukraina đều hoang mang, còn Nga thì nhìn thấy rõ sự thiếu tập trung của Washington.

Điều này khiến Tổng thống Mỹ đánh mất toàn bộ vị thế chủ đạo. Ông không thể ép Nga nhượng bộ. Ông cũng không thể buộc Ukraina đi theo lộ trình hòa bình mà Mỹ vạch ra. Tệ hơn, chính nội bộ Mỹ còn chia rẽ xoay quanh vấn đề Ukraina, khiến mọi quyết định liên quan đến chiến tranh đều bị bóp méo bởi đấu đá chính trị.

Khi chính sách đối ngoại bị chi phối bởi tính toán bầu cử, làm sao có thể tạo ra một chiến lược mạnh mẽ?

Nước Mỹ có thể đã thua cuộc trước nước Nga của Tổng thống Putin

Trừng phạt không khuất phục được Nga - Mỹ tự bộc lộ điểm yếu

Washington tin rằng trừng phạt kinh tế sẽ làm Nga suy yếu, tạo ra áp lực để Putin ngồi vào bàn đàm phán theo điều kiện của Mỹ. Nhưng thực tế diễn biến theo hướng hoàn toàn ngược lại. Nga điều chỉnh nền kinh tế, xoay trục sang châu Á, tăng cường quan hệ với Trung Quốc, Ấn Độ và các quốc gia Trung Đông. Các tuyến thương mại mới được hình thành, ngành công nghiệp quốc phòng được mở rộng quy mô, giá năng lượng toàn cầu thậm chí còn khiến Nga thu được nhiều lợi nhuận hơn.

Thay vì khiến Nga khuất phục, các biện pháp trừng phạt lại vô tình thúc đẩy Moscow tự chủ hơn. Và quan trọng nhất: Putin hiểu rõ rằng Mỹ không có công cụ nào đủ mạnh để buộc Nga thay đổi lập trường chiến lược.

Chính sự thất bại của trừng phạt đã làm vai trò của Tổng thống Mỹ trở nên vô nghĩa trong ván cờ hòa bình Ukraina

Putin: sự kiên định dẫn tới lợi thế chiến lược

Trong khi Mỹ lúng túng, Putin kiên định. Đây chính là khác biệt lớn nhất. Nga bước vào cuộc xung đột không phải để chứng tỏ điều gì với thế giới, mà để bảo vệ những lợi ích cốt lõi mà Moscow luôn coi là "không thể thương lượng". Với tư duy rằng thời gian đứng về phía mình, Nga tiến hành chiến tranh theo cách của một cường quốc kiên nhẫn: từng bước, bền bỉ, không lung lay trước sức ép quốc tế.

Putin không vội vã tìm kiếm hoà bình , nhưng cũng không đóng cửa đàm phán. Ông để Mỹ tự đốt cháy uy tín của mình khi đưa ra những tuyên bố nửa vời. Ông để phương Tây tự tranh cãi về mức độ hỗ trợ Ukraina. Và qua năm tháng, Nga càng chứng minh rằng họ có khả năng duy trì chiến sự lâu dài, bất chấp sự trừng phạt từ phương Tây.

Chính sự bền bỉ ấy khiến nhiều phân tích cho rằng Nga đang tiến gần đến vị thế "chiến thắng chiến lược": không phải thắng vì chiếm được tất cả, mà thắng vì đạt được mục tiêu dài hạn, còn đối thủ thì kiệt quệ và mất niềm tin.

Hòa bình theo Mỹ: mục tiêu không rõ ràng, đường hướng không nhất quán

Một trong những điểm yếu lớn nhất của Mỹ là không vạch ra được hình hài thật sự của"hòa bình". Washington không dám nói rõ họ muốn Ukraina nhượng bộ bao nhiêu, hoặc muốn Nga phải rút lui đến mức nào. Cả hai kịch bản đều có rủi ro chính trị, khiến Tổng thống Mỹ không dám chọn lựa.Hậu quả là một tiến trình hòa bình mơ hồ, không định hướng, không lộ trình, không mục tiêu tối hậu. Khi Mỹ không biết mình muốn gì, Putin lại biết rõ mình muốn gì. Và đó chính là lợi thế lớn nhất của Nga.

Vì sao nói Mỹ thất bại - Putin chiến thắng ?

Từ  góc nhìn quan điểm - phân tích, có thể tóm gọn như sau:

• Mỹ thất bại vì không tạo được sáng kiến hòa bình có trọng lượng.

• Mỹ thất bại vì chiến lược mâu thuẫn, thiếu nhất quán.

• Mỹ thất bại vì đánh giá sai khả năng tự chủ của Nga.

• Mỹ thất bại vì nội bộ chia rẽ, khiến chính sách đối ngoại mất sức mạnh.

• Mỹ thất bại vì không thể làm Putin thay đổi lập trường.

Ngược lại:

• Putin chiến thắng vì có chiến lược dài hạn rõ ràng.

• Putin chiến thắng vì giữ vững lập trường và không bị lung lay trước sức ép.

• Putin chiến thắng vì tận dụng sự bất ổn trong chính trường Mỹ và phương Tây.

• Putin chiến thắng vì xây dựng được mạng lưới đối tác kinh tế - quân sự mới.

Trên ván cờ Ukraina, Mỹ bước vào với kỳ vọng lớn nhưng rời đi với sự tổn thất về uy tín. Còn Putin bước vào với mục tiêu rõ ràng và kiên quyết, để rồi từng bước củng cố thế mạnh của mình. Đó là lý do vì sao nhiều người cho rằng Washington đang đối diện thất bại, còn Moscow lại bước gần hơn đến chiến thắng chiến lược.