Dải Gaza cần giải pháp để ổn định hòa bình, tái thiết quốc gia
Thứ ba, 20/01/2026 - 06:19 (GMT+7)
TCVM - Dải Gaza Strip đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử. Sau nhiều vòng xung đột kéo dài, những mất mát về con người, sự sụp đổ của hạ tầng và sự đứt gãy của đời sống xã hội đã đẩy khu vực này vào tình trạng khủng hoảng toàn diện. Câu hỏi không còn là "khi nào bạo lực chấm dứt mà là "làm thế nào để Gaza có một lộ trình ổn định hòa bình và tái thiết quốc gia bền vững".
Câu trả lời đòi hỏi một cách tiếp cận tổng thể, đặt con người ở trung tâm, kết hợp giải pháp an ninh, chính trị, kinh tế và nhân đạo.
Thảm họa nhân đạo và sự đứt gãy xã hội
Gaza từ lâu đã đối mặt với tình trạng phong tỏa, nghèo đói và thất nghiệp cao. Xung đột vũ trang gần đây khiến hàng chục nghìn người thiệt mạng, hàng trăm nghìn gia đình mất nhà cửa, hệ thống y tế - giáo dục gần như tê liệt. Điện, nước sạch và lương thực trở thành nhu cầu khan hiếm.
Trong bối cảnh đó, trẻ em và phụ nữ là những đối tượng chịu tổn thương nặng nề nhất. Một thế hệ đang lớn lên giữa đổ nát, thiếu an ninh và thiếu hy vọng - điều này đặt ra nguy cơ dài hạn cho ổn định khu vực.
An ninh là điều kiện cần, nhưng chưa đủ
Bất kỳ lộ trình hòa bình nào cho Gaza đều phải bắt đầu từ việc giảm bạo lực và thiết lập an ninh. Tuy nhiên, an ninh không thể chỉ được hiểu là sự im tiếng của súng đạn.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nếu không có cơ chế quản trị hiệu quả và sự đồng thuận chính trị, các thỏa thuận ngừng bắn chỉ mang tính tạm thời.
Trong bối cảnh căng thẳng giữa Israel và Palestine, việc đảm bảo an ninh cần gắn với các cam kết rõ ràng về bảo vệ dân thường, tôn trọng luật nhân đạo quốc tế và mở hành lang nhân đạo bền vững.

Dải Gaza hoang tàn vì chiến tranh cần một giải pháp triệt để
Giải pháp chính trị: chìa khóa của ổn định lâu dài
Ổn định Gaza không thể tách rời tiến trình chính trị rộng lớn hơn của vấn đề Palestine.
Một giải pháp chính trị có tính bao trùm, dựa trên đối thoại và hòa giải nội bộ, là điều kiện tiên quyết để xây dựng thể chế quản trị hợp pháp và hiệu quả.
Việc phân rẽ quyền lực, thiếu đồng thuận giữa các lực lượng chính trị, trong đó có Hamas, đã làm suy yếu năng lực điều hành và khiến Gaza dễ tổn thương trước xung đột.
Hòa giải dân tộc, tổ chức bầu cử minh bạch và xây dựng chính quyền chịu trách nhiệm trước người dân cần được đặt lên hàng đầu.
Tái thiết kinh tế: khôi phục sinh kế và niềm tin
Tái thiết Gaza không chỉ là xây lại nhà cửa hay cầu đường, mà là tái thiết nền kinh tế và sinh kế cho người dân.
Điều này đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn, sự phối hợp chặt chẽ của cộng đồng quốc tế và khu vực tư nhân.
Các dự án hạ tầng thiết yếu như điện, nước, xử lý rác thải và y tế cần được ưu tiên. Song song, việc tạo việc làm thông qua phục hồi nông nghiệp, ngư nghiệp và các ngành dịch vụ địa phương sẽ giúp người dân có thu nhập ổn định, giảm phụ thuộc vào viện trợ.
Giáo dục và y tế: đầu tư cho tương lai
Không có hòa bình bền vững nếu không đầu tư cho con người. Trường học ở Gaza cần được xây dựng lại không chỉ về vật chất mà cả nội dung giáo dục, hướng tới hòa bình, khoan dung và kỹ năng sống.
Hệ thống y tế cần được củng cố với đội ngũ nhân lực, trang thiết bị và chuỗi cung ứng thuốc men ổn định.
Đây là những khoản đầu tư dài hạn nhưng mang lại lợi ích căn bản, giúp Gaza thoát khỏi vòng luẩn quẩn của nghèo đói và bạo lực.
Vai trò của cộng đồng quốc tế
Cộng đồng quốc tế, trong đó có United Nations, đóng vai trò then chốt trong việc bảo trợ hòa bình và tái thiết Gaza.
Tuy nhiên, viện trợ cần đi kèm với cơ chế giám sát minh bạch, tránh bị chính trị hóa hoặc sử dụng sai mục đích.
Quan trọng hơn, các nỗ lực quốc tế cần thống nhất, tránh chồng chéo và hướng tới mục tiêu chung là ổn định lâu dài, thay vì những giải pháp ngắn hạn mang tính đối phó.
Từ cứu trợ khẩn cấp đến phát triển bền vững
Gaza cần một lộ trình chuyển đổi từ cứu trợ nhân đạo sang phát triển bền vững. Điều này đòi hỏi sự phối hợp giữa các tổ chức nhân đạo, chính quyền địa phương và các đối tác phát triển.
Khi nhu cầu khẩn cấp được đáp ứng, trọng tâm cần chuyển sang xây dựng thể chế, phát triển kinh tế và củng cố xã hội dân sự. Chỉ khi người dân Gaza có quyền làm chủ tương lai của mình, hòa bình mới có cơ hội bén rễ.
Giải Gaza không phải là một bài toán đơn giản, càng không thể giải quyết bằng một biện pháp đơn lẻ.
Ổn định hòa bình và tái thiết quốc gia đòi hỏi tầm nhìn dài hạn, ý chí chính trị và sự chung tay của cả khu vực lẫn cộng đồng quốc tế.
Trên hết, mọi giải pháp cần đặt phẩm giá và quyền sống của người dân Gaza ở vị trí trung tâm.
Chỉ khi đó, Gaza mới có thể bước ra khỏi bóng tối của xung đột để hướng tới một tương lai hòa bình, an toàn và thịnh vượng hơn.
Tiến sĩ Nguyễn Thắng Cảnh