“Chảo lửa” Trung Đông căng thẳng khi Mỹ điều động lực lượng tài sân bay, hải quân quy mô lớn
Thứ tư, 28/01/2026 - 06:57 (GMT+7)
TCVM - Việc Hoa Kỳ điều tàu sân bay và lực lượng hải quân quy mô lớn tới Trung Đông trong bối cảnh căng thẳng với lran gia tăng cho thấy Washington tiếp tục theo đuổi chính sách sử dụng sức mạnh quân sự làm công cụ răn đe chủ yếu.
Động thái này không chỉ làm gia tăng bất ổn tại một khu vực vốn đã nhiều xung đột, mà còn đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với hòa bình, ổn định khu vực và an ninh quốc tế.
Đặc biệt, tuyên bố của Nga rằng sẽ có biện pháp trừng phạt nếu Iran bị tấn công càng làm rõ nguy cơ đối đầu chiến lược giữa các cường quốc.
Chính sách sức mạnh - cách tiếp cận quen thuộc của Mỹ
Trong nhiều thập kỷ qua, Mỹ thường xuyên sử dụng sức mạnh quân sự để áp đặt ý chí chính trị tại Trung Đông. Việc triển khai tàu sân bay, máy bay chiến đấu và các hệ thống vũ khí hiện đại không phải là điều mới, song trong bối cảnh hiện nay, động thái này cho thấy Washington vẫn đặt nặng tư duy răn đe bằng vũ lực, bất chấp những bài học đắt giá từ các cuộc chiến trước đây.
Trên thực tế, tàu sân bay không chỉ là phương tiện tác chiến, mà còn là biểu tượng của quyền lực quân sự. Khi Mỹ đưa tàu sân bay tới gần lran, thông điệp được gửi đi rất rõ ràng: Mỹ sẵn sàng sử dụng vũ lực nếu cho rằng lợi ích của mình bị đe dọa.
Tuy nhiên, cách tiếp cận này tiềm ẩn nhiều rủi ro, bởi nó có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền từ các lực lượng đối lập, đẩy khu vực vào vòng xoáy căng thẳng mới.
Trung Đông - điểm nóng của cạnh tranh chiến lược
Trung Đông từ lâu đã là khu vực có vị trí địa - chiến lược đặc biệt quan trọng, nơi lợi ích của nhiều cường quốc đan xen. Việc Mỹ gia tăng hiện diện quân sự tại đây không chỉ nhằm vào lran, mà còn nhằm duy trì ảnh hưởng chiến lược trước sự trỗi dậy của các lực lượng và quốc gia không nằm trong quỹ đạo của Washington.
Trong bối cảnh đó, Iran trở thành một trong những tâm điểm đối đầu. Dù đang chịu nhiều sức ép từ các lệnh trừng phạt và bất ổn nội bộ, lran vẫn giữ vai trò quan trọng trong cán cân quyền lực khu vực.
Việc Mỹ đe dọa sử dụng vũ lực đối với lran không chỉ làm gia tăng nguy cơ xung đột song phương, mà còn có thể kéo theo sự can dự của các lực lượng và quốc gia khác, khiến tình hình thêm phức tạp.

Trung Đông nóng như lửa với loạt động thái gia tăng căng thẳng của Mỹ
Nga lên tiếng: cảnh báo về hậu quả chiến lược
Tuyên bố của Nga rằng sẽ trừng phạt nếu Iran bị tấn công cho thấy Moscow không đứng ngoài cuộc trước những diễn biến tại Trung Đông. Với Nga, việc bảo vệ Iran không chỉ là vấn đề quan hệ song phương, mà còn là bảo vệ nguyên tắc tôn trọng chủ quyền, phản đối can thiệp quân sự đơn phương.
Nga nhiều lần khẳng định rằng mọi hành động sử dụng vũ lực trái với luật pháp quốc tế đều sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng.
Trong bối cảnh trật tự thế giới đang chuyển dịch theo hướng đa cực, Moscow không chấp nhận việc Mỹ tự cho mình quyền quyết định vận mệnh của các quốc gia khác. Lời cảnh báo của Nga vì vậy mang tính chiến lược, nhằm kiềm chế xu hướng leo thang và nhấn mạnh vai trò của luật pháp quốc tế.
Iran và chiến lược phòng vệ chủ động
Trước sức ép ngày càng lớn, lran khẳng định sẽ bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia bằng mọi biện pháp cần thiết. Thay vì đối đầu trực diện với Mỹ, Tehran lựa chọn chiến lược phòng vệ chủ động, kết hợp giữa năng lực quân sự trong nước và mạng lưới các lực lượng thân cận trong khu vực.
Chiến lược này giúp lran tạo ra thế răn đe nhất định, đồng thời làm tăng chi phí cho bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào nước này.
Tuy nhiên, chính điều đó cũng khiến nguy cơ xung đột lan rộng trở nên hiện hữu, bởi chỉ cần một tính toán sai lầm, căng thẳng có thể nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát.
Nguy cơ leo thang và bài học từ lịch sử
Lịch sử Trung Đông đã chứng kiến nhiều cuộc chiến bắt nguồn từ những hành động can thiệp quân sự đơn phương. Những hậu quả nặng nề về nhân đạo, kinh tế và an ninh cho thấy sức mạnh quân sự không thể mang lại hòà bình bền vững.
Việc Mỹ tiếp tục gia tăng hiện diện quân sự, trong khi các bên khác cũng có những phản ứng cứng rắn, đang làm sống lại những kịch bản bất ổn từng gây tổn thất lớn cho khu vực.
Trong bối cảnh nhiều cường quốc cùng hiện diện quân sự, nguy cơ hiểu lầm, va chạm ngoài ý muốn và leo thang xung đột là điều không thể xem nhẹ. Đây là thách thức lớn đối với hòa bình và ổn định không chỉ của Trung Đông, mà còn của toàn thế giới.
Ngoại giao - con đường duy nhất để tránh xung đột
Trước những diễn biến phức tạp hiện nay, cộng đồng quốc tế cần đề cao vai trò của đối thoại và ngoại giao. Việc giải quyết các bất đồng thông qua biện pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế và chủ quyền quốc gia, là con đường duy nhất để tránh một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng.
Các cơ chế đa phương, trong đó có Liên Hợp Quốc, cần được phát huy vai trò nhằm ngăn chặn xu hướng sử dụng vũ lực và thúc đẩy giải pháp chính trị. Đồng thời, các bên liên quan cần kiềm chế, tránh những hành động làm gia tăng căng thẳng và gây tổn hại đến hòa bình khu vực.
Kiên quyết bảo vệ hòa bình, phản đối sử dụng vũ lực
Việc Mỹ điều tàu sân bay tới Trung Đông và những phản ứng mạnh mẽ từ các bên liên quan cho thấy thế giới đang đứng trước một giai đoạn đầy thách thức.
Lập trường nhất quán là kiên quyết phản đối mọi hành động sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, ủng hộ giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.
Hòa bình, ổn định và hợp tác vẫn là xu thế chủ đạo của thời đại. Bất kỳ toan tính nào dựa trên sức mạnh quân sự đều đi ngược lại lợi ích chung của cộng đồng quốc tế và sớm muộn sẽ phải trả giá.
Trung Đông không cần thêm tàu sân bay hay vũ khí, mà cần sự tỉnh táo, trách nhiệm và thiện chí từ tất cả các bên liên quan.
Tiến sĩ Nguyễn Thắng Cảnh