Việt Nam đất nước con người

Cùng dự buổi làm việc có Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và thành phố Hà Nội. Tại cuộc làm việc, các đại biểu tập trung báo cáo, thảo luận về kết quả hoạt động của Viện và các đơn vị thành viên; việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trong lĩnh vực khoa học và công nghệ; tình hình thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thủ tướng Phạm Minh Chính tới thăm, làm việc tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: VGP/Nhật Bắc)

Trải qua 73 năm xây dựng và phát triển, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã có những đóng góp quan trọng cho nền khoa học nước nhà. Từ những ngày đầu thành lập trong kháng chiến đến nay, Viện trở thành cơ quan nghiên cứu hàng đầu cả nước về khoa học xã hội và nhân văn, tham gia xây dựng cơ sở lý luận cho công cuộc Đổi mới từ năm 1986; cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoàn thiện Hiến pháp và nhiều bộ luật quan trọng; đóng góp vào việc xây dựng mô hình kinh tế mới; khẳng định chủ quyền quốc gia qua các công trình lịch sử, khảo cổ học.

Viện có 48 nhà khoa học được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước; nhiều học giả lớn được công nhận là viện sĩ các viện hàn lâm quốc tế, được đặt tên đường, tên trường. Với những thành tựu đó, Viện và nhiều tập thể, cá nhân đã được trao tặng các danh hiệu cao quý như Huân chương Độc lập, Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Sao Vàng; một số đơn vị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.

Thủ tướng Phạm Minh Chính thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao bằng chứng nhận Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: VGP/Nhật Bắc)

Phát biểu tại buổi làm việc, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi lời chúc mừng năm mới và ghi nhận, đánh giá cao những nỗ lực, cống hiến của các thế hệ nhà khoa học của Viện suốt hơn bảy thập kỷ qua. Thủ tướng khẳng định sẽ tiếp thu các ý kiến tâm huyết, trí tuệ của các nhà khoa học với tinh thần cầu thị, hành động quyết liệt và hiệu quả.

Phân tích vị trí, vai trò của khoa học xã hội, Thủ tướng nhấn mạnh đây không chỉ là lĩnh vực nghiên cứu học thuật mà còn là nền tảng tư duy, kim chỉ nam cho hoạch định đường lối, chính sách phát triển đất nước. Dẫn lại quan điểm của Albert Einstein về những giá trị không thể đong đếm nhưng có ý nghĩa cốt lõi, Thủ tướng cho rằng chính khoa học xã hội giúp luận giải những giá trị vô hình làm nên bản sắc và sức mạnh dân tộc.

Thủ tướng thăm Đại học Công nghệ Hà Nội thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam. (Ảnh: VGP/Nhật Bắc)

Qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam đã hun đúc hệ giá trị văn hóa, tư tưởng, tinh thần quý báu. Đây là nguồn học liệu nền tảng mà khoa học xã hội và nhân văn có sứ mệnh nghiên cứu, gìn giữ, phát triển và lan tỏa trong thời đại mới. Đảng và Nhà nước luôn xác định khoa học xã hội và nhân văn là trụ cột quan trọng của nền khoa học quốc gia, gắn bó hữu cơ với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thủ tướng khẳng định, trong mỗi giai đoạn cách mạng, khoa học xã hội đều đi trước mở đường, cung cấp cơ sở lý luận cho Đảng, Nhà nước hoạch định chiến lược. Trong giai đoạn giải phóng dân tộc, lĩnh vực này góp phần phát triển lý luận về chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, củng cố tinh thần yêu nước và phản bác các quan điểm sai trái. Trong thời kỳ Đổi mới, khoa học xã hội đóng góp quan trọng vào việc hình thành cơ sở lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, phục vụ xây dựng Cương lĩnh và các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.

Bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Đảng xác định phát triển khoa học, công nghệ là đột phá hàng đầu nhưng không hy sinh tiến bộ, công bằng xã hội vì tăng trưởng đơn thuần. Theo Thủ tướng, đội ngũ các nhà khoa học xã hội chính là lực lượng cung cấp “phần hồn” cho phát triển, góp phần củng cố sức mạnh nội sinh và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia.

Khẳng định Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là trung tâm nghiên cứu chiến lược hàng đầu của Đảng và Nhà nước, Thủ tướng yêu cầu Viện phát triển đột phá với phương châm “Lý luận phát triển - Bản sắc giữ gìn - Truyền thống phát huy - Tinh hoa hấp thụ - Phản biện sắc sảo - Kiến tạo tương lai”. Viện cần tập trung triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị; nâng cao chất lượng nghiên cứu cơ bản gắn với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; tăng cường tư vấn chính sách theo tinh thần kịp thời, sâu sắc, chính xác và khả thi.

Cùng với đó, Viện phải đẩy mạnh đào tạo nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác trong nước và quốc tế, thúc đẩy hợp tác giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp; tiên phong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; hiện đại hóa cơ sở vật chất và đổi mới mô hình quản trị; xây dựng đội ngũ cán bộ ngang tầm nhiệm vụ, bảo đảm tổ chức bộ máy tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, trao quyền tự chủ cao hơn cho Viện; giao các bộ, ngành liên quan phối hợp tháo gỡ khó khăn về nhân lực, tài chính, cơ chế đặt hàng, hợp tác công tư và xử lý các tồn đọng kéo dài.

Tin tưởng vào truyền thống hơn 70 năm và bản lĩnh học thuật của đội ngũ trí thức, Thủ tướng bày tỏ kỳ vọng Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam sẽ tiếp tục chinh phục những đỉnh cao mới, xứng đáng là niềm tự hào của nền khoa học nước nhà trong kỷ nguyên phát triển mới.