Việt Nam đất nước con người

Huy động tối đa thời gian, nguồn lực thường xuyên tổ chức triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách chống khai thác IUU.

Ngày 13/1/2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Công điện số 03/CĐ-TTg về việc tiếp tục tập trung thực hiện nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Công điện được gửi tới Bộ trưởng các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, Khoa học và Công nghệ, Công Thương; Tổng Thanh tra Chính phủ; Bí thư tỉnh ủy, thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân 22 tỉnh, thành phố ven biển.

Theo đánh giá của Chính phủ, thời gian qua, công tác chống khai thác IUU đã có những chuyển biến tích cực; ý thức chấp hành pháp luật của đa số ngư dân và doanh nghiệp từng bước được nâng lên; công tác quản lý tàu cá, kiểm soát hoạt động trên biển, truy xuất nguồn gốc thủy sản dần đi vào nền nếp; việc phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm có tiến bộ rõ rệt. Tuy nhiên, tình trạng khai thác IUU vẫn là thách thức trực tiếp đối với uy tín quốc gia, hoạt động xuất khẩu thủy sản và sinh kế của người dân làm ăn chân chính. Thủ tướng nhấn mạnh tuyệt đối không được chủ quan, không được làm hình thức, không để phát sinh sơ hở, lỗ hổng trong tổ chức thực hiện và thực thi công vụ.

Chống khai thác IUU, gỡ bỏ cảnh báo “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, cấp bách, đòi hỏi quyết tâm chính trị cao nhất và hành động đồng bộ, quyết liệt từ Trung ương đến cơ sở. Thủ tướng yêu cầu kiên quyết không để một bộ phận nhỏ tổ chức, cá nhân vì lợi ích riêng cố tình vi phạm pháp luật hoặc lợi dụng, tiếp tay, bao che, làm ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia trên trường quốc tế. Các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan liên quan và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư cùng các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và văn bản có liên quan; cương quyết “tuyên chiến” với IUU, huy động tối đa thời gian và nguồn lực để tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách.

Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành, trực tiếp kiểm tra tại các địa phương ven biển, tập trung đánh giá thực chất kết quả “khép hồ sơ”, làm rõ trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan, đơn vị, cá nhân; kiểm tra công tác quản lý, giám sát đội tàu cá, việc kiểm soát tàu cá ra, vào cảng, phòng chống gian lận thương mại trong chuỗi khai thác – thu mua – chế biến – xuất khẩu thủy sản; kiểm tra việc lắp đặt, duy trì và vận hành thiết bị giám sát hành trình (VMS), cơ sở dữ liệu nghề cá, cũng như việc triển khai chính sách chuyển đổi nghề và hỗ trợ sinh kế cho ngư dân. Kết quả kiểm tra phải được tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 25/1/2026.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì chuẩn hóa, liên thông cơ sở dữ liệu nghề cá, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”; hoàn thiện các giải pháp kỹ thuật để hệ thống giám sát hành trình và các nền tảng dữ liệu vận hành ổn định, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu quản lý tàu cá, xử lý vi phạm, truy xuất nguồn gốc và tổng hợp báo cáo. Bộ Quốc phòng tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các vùng biển giáp ranh, không để phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài; kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất, nhập qua các trạm biên phòng và đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân thực hiện hệ thống eCDT theo quy định.

Bộ Công an được yêu cầu khẩn trương điều tra, đưa ra xét xử các vụ án môi giới đưa tàu cá, ngư dân khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài, đồng thời đẩy nhanh điều tra, xử lý dứt điểm các vi phạm liên quan đến gian lận trong xuất khẩu thủy sản. Bộ Ngoại giao chủ động làm việc với lực lượng chức năng nước sở tại để điều tra, thu thập chứng cứ, xử lý triệt để các vụ việc vi phạm liên quan đến tàu cá, thuyền viên Việt Nam bị giam giữ ở nước ngoài, hoàn thành trước ngày 25/1/2026. Tổng Thanh tra Chính phủ tập trung thanh tra một số địa phương theo yêu cầu, làm rõ trách nhiệm trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU.

Thủ tướng đề nghị Bí thư tỉnh ủy, thành ủy chỉ đạo Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện trước Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về công tác xử phạt vi phạm hành chính và việc “khép hồ sơ” trong chống khai thác IUU; tổ chức rà soát toàn bộ hồ sơ đã khép, bảo đảm đúng căn cứ pháp lý, đúng trình tự, thủ tục, kiên quyết không chấp nhận việc xử lý hình thức; bố trí đầy đủ nguồn lực để triển khai thực chất các hệ thống nhật ký điện tử, cơ sở dữ liệu chuyên ngành; khắc phục triệt để các tồn tại theo kết luận kiểm tra và xây dựng, phê duyệt Đề án phát triển thủy hải sản bền vững tại địa phương, báo cáo Thủ tướng Chính phủ đúng thời hạn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường, với vai trò Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Quốc gia về IUU, được giao chủ trì, phối hợp với Văn phòng Chính phủ theo dõi, đôn đốc, tổng hợp và báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện Công điện này.