Việt Nam đất nước con người

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu kết luận tại Hội nghị toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và 2026.

Hội nghị được kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các địa phương, với sự tham dự của Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ, lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, các tỉnh, thành phố và các tập đoàn kinh tế. Các đại biểu tập trung đánh giá tình hình giải ngân vốn đầu tư công thời gian qua, đặc biệt là kiểm điểm những bộ, ngành, địa phương giải ngân chậm; đồng thời phân tích nguyên nhân vì sao trong cùng một cơ chế, chính sách, có nơi làm tốt, có nơi chưa đạt yêu cầu, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất giải pháp tháo gỡ các “điểm nghẽn” còn tồn tại.

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo hết sức quyết liệt, sát sao công tác giải ngân vốn đầu tư công. Riêng trong năm 2025, Thường trực Chính phủ đã tổ chức 4 hội nghị chuyên đề; Chính phủ ban hành 11 nghị quyết, Thủ tướng Chính phủ ban hành 8 chỉ thị, công điện và nhiều văn bản chỉ đạo điều hành. Trong cả giai đoạn 2021–2025, Chính phủ đã ban hành hàng chục nghị quyết, chỉ thị, công điện và tổ chức hơn 20 hội nghị trực tuyến với các bộ, ngành, địa phương; thành lập 26 tổ công tác kiểm tra thực tế, trực tiếp đôn đốc, tháo gỡ khó khăn cho các dự án, công trình trọng điểm, quan trọng quốc gia.

Cùng với đó, Chính phủ đã kịp thời ban hành 28 nghị định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền trong triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tạo cơ sở pháp lý cho các bộ, ngành, địa phương chủ động tổ chức thực hiện. Các đại biểu thống nhất đánh giá, cơ chế, chính sách về đầu tư công và nhiều vướng mắc cơ bản đã được tháo gỡ; nguyên nhân giải ngân chậm tại một số nơi chủ yếu do yếu tố khách quan như thiên tai, thời tiết, độ trễ trong sắp xếp chính quyền địa phương, song cũng có nguyên nhân chủ quan từ khâu chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, lựa chọn nhà thầu và tình trạng đầu tư dàn trải.

Theo Bộ Tài chính, tổng số vốn kế hoạch năm 2025 Thủ tướng Chính phủ giao là hơn 902 nghìn tỷ đồng; nếu tính cả vốn tăng thêm của địa phương và vốn các năm trước chuyển sang, tổng số vốn cần giải ngân là hơn 1,16 triệu tỷ đồng. Đến hết ngày 31/12/2025, giải ngân đạt hơn 755 nghìn tỷ đồng, tương đương 83,7% kế hoạch; còn gần 147 nghìn tỷ đồng cần giải ngân trong tháng 1/2026 để hoàn thành mục tiêu 100%. Đối với năm 2026, Thủ tướng đã giao kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước hơn 995 nghìn tỷ đồng; đến ngày 7/1/2026, các bộ, ngành, địa phương đã phân bổ chi tiết đạt 85,6% kế hoạch.

Phát biểu kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá cao tinh thần thẳng thắn, trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong việc nhìn nhận rõ những hạn chế, bất cập cần khắc phục. Thủ tướng nhấn mạnh, công tác hoàn thiện thể chế về đầu tư công trong nhiệm kỳ qua được triển khai đồng bộ, quyết liệt, tạo hành lang pháp lý thông thoáng, khơi thông nguồn lực cho phát triển. Trong giai đoạn 2021–2025, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua hơn 10 luật liên quan trực tiếp đến đầu tư công; ban hành 61 nghị định hướng dẫn thi hành theo hướng phân cấp triệt để, chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, giảm thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian thanh toán.

Kết quả giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 đạt 83,7% kế hoạch, cao hơn cả về tỷ lệ và số tuyệt đối so với cùng kỳ năm trước, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GDP đạt 8,02%, phát triển hệ thống hạ tầng chiến lược, nhất là hạ tầng giao thông, đồng thời phát huy vai trò dẫn dắt của vốn nhà nước trong kích hoạt các nguồn lực xã hội. Tính chung cả nhiệm kỳ, ngân sách nhà nước đã dành khoảng 3,4 triệu tỷ đồng cho đầu tư công, tăng 55% so với giai đoạn trước, tập trung trọng tâm, trọng điểm hơn; số dự án sử dụng vốn ngân sách Trung ương giảm mạnh so với giai đoạn 2016–2020.

Bên cạnh những kết quả tích cực, Thủ tướng chỉ rõ vẫn còn nhiều bộ, ngành, địa phương giải ngân dưới mức bình quân cả nước, yêu cầu nghiêm túc rút kinh nghiệm, sắp xếp lại tổ chức, nhân sự, bố trí công việc phù hợp để khắc phục triệt để những hạn chế. Thủ tướng nhấn mạnh các bài học kinh nghiệm quan trọng: phải bám sát chỉ đạo của Trung ương, chủ động trong mọi khâu, linh hoạt xử lý vướng mắc, dám chịu trách nhiệm và tăng cường kiểm tra, giám sát thường xuyên.

Chỉ đạo nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu xác định giải ngân đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm; đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; cá thể hóa trách nhiệm đến từng cá nhân; coi kết quả giải ngân là tiêu chí quan trọng đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Mục tiêu không thay đổi là giải ngân 100% vốn đầu tư công năm 2025 và 2026, gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, giảm hệ số ICOR, bảo đảm chất lượng và tiến độ các công trình, dự án.

Thủ tướng chỉ đạo chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải, xác định rõ thứ tự ưu tiên theo quy hoạch; lựa chọn thủ tục đơn giản nhất nhưng hiệu quả nhất; bảo đảm công khai, minh bạch, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí; kiên quyết thay thế cán bộ yếu kém, nhà thầu không đủ năng lực. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá để theo dõi, giám sát tiến độ các dự án; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân gây chậm trễ, cản trở triển khai.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, Thủ tướng yêu cầu huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, công khai minh bạch thông tin, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân; tăng cường đối thoại, tạo đồng thuận xã hội. Về giao vốn năm 2026, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương phân bổ chi tiết, tập trung cho các dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia, nhất là các công trình giao thông chiến lược như Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và các tuyến kết nối liên vùng, liên quốc gia.

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần hành động xuyên suốt là không nói không, không nói khó, không nói có mà không làm; phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm để hoàn thành mục tiêu giải ngân đầu tư công, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.