Văn hóa

Thoáng hương mùi già trong giá rét…

Ở miền Bắc, mùa đông năm nay lạnh rét kéo dài, cứ đợt này lạnh này hết lại đợt kia tăng cường, mãi chưa thấy dứt. Nhưng rét thì mặc rét, những ngày cuối năm này, không khí mua sắm Tết thật nhộn nhịp, từ các siêu thị lớn cho tới các khu chợ truyền thống, ngoài đường phố, thậm chí cả ở chợ cóc chỉ có dịp cuối năm.

Đâu đó trong những khu chợ đông đúc giữa thành phố hiện đại, vẫn có những người mang mùi già đi bán. Theo phong tục truyền thống, nhất là ở các tỉnh thành miền Bắc thường nấu nước mùi già chiều cuối năm. Cả nhà dùng làm nước tắm, được gọi là “tắm tất niên” để rũ bỏ mọi nỗi buồn, vận đen đủi của năm cũ, chào đón một năm mới với nhiều niềm vui, hạnh phúc và may mắn. Sang Mùng 1 Tết, nhiều nhà còn dùng nước mùi già để rửa mặt…

Chắc chắn sẽ có nhiều người, nhất là những người trẻ tuổi thắc mắc là tại sao phải tắm, rửa mặt bằng nước lá mùi già mà không phải thứ lá nào khác? Theo nhiều nhà nghiên cứu văn hóa cho biết: Cũng không ai rõ tục lệ dùng nước câu mùi già để tắm gội xuất hiện từ thời điểm nào. Chỉ biết rằng, ông cha ta dùng nước này để xua tan những điều không may mắn của năm cũ. Lá mùi với mùi thơm nhẹ nhàng sẽ giúp cho chủ nhân và gia đình đón được vận may trong thời khắc giao thừa.

Ông Phạm Văn Lượng (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) – một người nghiên cứu y học cổ truyền cho biết: Tắm cây mùi già không chỉ có tác dụng cho người thơm tho. Mùi thơm của nước cây mùi già tốt cho hệ hô hấp, phòng một số bệnh truyền nhiễm. Trên cây mùi già, hạt mùi là một vị thuốc quý. Hạt mùi có tên khác là hồ tuy, là vị thuốc thần dược trong Đông y và Tây y. Hạt mùi có vị cay, tính ôn, tắm cây mùi già có thể chống cảm cúm, tiêu nhiệt độc trong cơ thể. Đặc biệt người đang bị cảm cúm dùng lá mùi già để xông sẽ giúp bệnh nhanh khỏi. 

Ngày này công nghệ chiết xuất tinh dầu thơm của các loại cây, trong đó có cả tinh dầu mùi già. Chỉ cần một giọt tinh dầu đã có thể thấy hương Tết xưa ngập tràn, những người con xa xứ có thể ứa nước mắt nhớ thương Tết quê mẹ…

Tri ân, nhớ về cội nguồn
Tết Nguyên đán đã trở thành giá trị văn hóa mang tính ý thức hệ của người Việt Nam. Có thể thấy, đặc trưng lớn nhất, rõ nét nhất trong ngày Tết cổ truyền Việt Nam đó là Tết của gia đình, Tết của sự sum vầy, đoàn viên.

Ngày Tết cũng là ngày mọi gia đình tri ân, nhớ tới tổ tiên. Mọi người dân cũng tới nghĩa trang liệt sỹ sửa sang các phần mộ, cắm hoa tươi, thắp hương tưởng nhớ những người anh hùng, liệt sỹ đã hy sinh vì Tổ quốc để có mùa Xuân tươi thắm mãi cho dân tộc.

Bà Bùi Thị Kiên (Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) – một người dân quê Thanh Hà, Hải Dương đã sống ở cuộc sống ngày hiện đại, nhưng nếp xưa đón Tết các cụ truyền lại gần như mọi người dân trên khắp mọi miền đất nước đều cố gắng thực hiện mỗi dịp đón Tết Nguyên đán. Trong đó, không thể thiếu các hoạt động như sửa sang, thăm viếng, dọn dẹp sạch sẽ các phần mộ của gia tộc; làm mâm cơm cúng mời gia tiên về ăn Tết, dâng lên tổ tiên những món ăn ngon lành nhất vào cả 3 ngày Tết…

Để chuẩn bị đón Tết, ngay sau ngày 23 tháng Chạp tiễn ông Táo chầu trời là các gia đình bắt tay dọn dẹp bàn thờ, mua đồ bày mâm ngũ quả, mua hoa tươi, cây cảnh về trang hoàng nhà cửa, chuẩn bị đồ ăn thức uống cho 3 ngày Tết, trong đó có gói bánh chưng, mổ lợn, gói giò…

Ngày nay, mọi đồ dùng dịp Tết ngập tràn, không thiếu món nào từ quần áo, giầy dép, bánh kẹo, mứt, hoa quả, cho đến cả những đồ ăn chín như nem, xôi, gà, bánh chưng, thậm chí cả hoa cắm Tết…

Tết ấm tình đồng bào
Mỗi dịp Tết đến Xuân về trên khắp các mọi miền Tổ quốc diễn ra nhiều chương trình chung tay vì người nghèo, người dân vùng thiên tai bão lũ, đồng bào vùng sâu vùng xa, nạn nhân chất độc da cam, công nhân... Đây là những hành động giúp mọi người đều được đón Tết cổ truyền đầm ấm, thể hiện tinh thần tinh thần đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau “lá lành đùm lá rách” của người Việt Nam.

Mỗi dịp Tết, tâm thức của người Việt Nam, kể cả những người xa quê hương đều có khát vọng sum họp gia đình, cùng với cộng đồng cầu mong cho cuộc sống an khang thịnh vượng. Tết mãi là nét đẹp truyền thống mà dù đi đâu về đâu người Việt đều ghi nhớ và hướng về gia đình, mong muốn đoàn viên, sum họp. Đó là giá trị tinh thần thiêng liêng, gắn kết người Việt Nam với nhau.