Việt Nam đất nước con người

Nghị định mới siết chặt quy trình vận tải hàng hóa đặc thù nhằm đảm bảo an toàn giao thông đường thủy. (Ảnh minh họa)

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 123/2026/NĐ-CP ngày 04/4/2026, quy định chi tiết một số điều của Luật Giao thông đường thủy nội địa và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật này, nhằm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu quả quản lý và đảm bảo an toàn trong hoạt động giao thông đường thủy. Nghị định tập trung vào hai nội dung chính gồm quy định đối với cơ sở đóng mới, hoán cải, sửa chữa phương tiện và quản lý vận tải hàng hóa siêu trường, siêu trọng.

Theo đó, Nghị định áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động đóng mới, hoán cải, sửa chữa, phục hồi phương tiện thủy nội địa và vận tải hàng hóa siêu trường, siêu trọng. Trong đó, hàng hóa siêu trường được xác định là hàng không thể tháo rời có kích thước chiều dài vượt quá 40 mét, hoặc chiều rộng trên 10 mét, hoặc chiều cao trên 4,5 mét; còn hàng hóa siêu trọng là hàng không thể tháo rời có tổng trọng lượng vượt quá 100 tấn.

Một điểm đáng chú ý là trước khi thực hiện vận tải các loại hàng hóa đặc thù này, thuyền trưởng hoặc đơn vị vận tải bắt buộc phải xây dựng phương án vận tải và gửi cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Phương án phải thể hiện đầy đủ hiện trạng tuyến đường thủy dự kiến, bao gồm chiều rộng, chiều sâu luồng, bán kính cong, chiều cao tĩnh không các công trình vượt sông; thông tin chi tiết về hàng hóa vận chuyển như kích thước, khối lượng; thời gian vận chuyển, cảng đi, cảng đến; đặc điểm phương tiện vận tải; cũng như các yêu cầu bảo đảm an toàn giao thông và hỗ trợ cần thiết.

Về thẩm quyền phê duyệt, Nghị định quy định Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam chịu trách nhiệm phê duyệt phương án đối với các trường hợp phương tiện rời cảng biển hoặc có hành trình liên tỉnh, trong khi Sở Xây dựng địa phương thực hiện phê duyệt đối với các tuyến vận tải nội tỉnh. Quy trình phê duyệt được rút gọn với thời hạn xử lý tối đa 2 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ; trường hợp không phê duyệt phải có văn bản trả lời, nêu rõ lý do.

Hồ sơ đề nghị phê duyệt được nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến, gồm văn bản đề nghị và phương án vận tải theo mẫu quy định. Quy định này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát chặt chẽ các yếu tố an toàn trong quá trình vận chuyển.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng đặt ra yêu cầu cụ thể đối với các cơ sở đóng mới, hoán cải, sửa chữa phương tiện thủy nội địa, buộc phải đáp ứng đầy đủ các quy định về phòng cháy, chữa cháy, an toàn lao động, vệ sinh môi trường theo quy định hiện hành. Đây được xem là bước đi cần thiết nhằm nâng cao chất lượng phương tiện và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động giao thông đường thủy.

Nghị định số 123/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường kỷ cương, đảm bảo an toàn và thúc đẩy phát triển bền vững lĩnh vực giao thông đường thủy nội địa trong thời gian tới.