Việt Nam đất nước con người

Trong nhiều năm qua, quảng cáo trên môi trường mạng phát triển nhanh hơn tốc độ hoàn thiện của khung khổ pháp lý. Quảng cáo xuất hiện dày đặc, chen ngang nội dung, khó tắt, thậm chí trá hình dưới dạng tin tức, video giải trí hay tư vấn tiêu dùng. Cùng với đó là tình trạng quảng cáo sai sự thật, quảng cáo lừa đảo, gây tổn hại không nhỏ đến quyền lợi người dùng và niềm tin xã hội.

Trong bối cảnh đó, việc Chính phủ ban hành Nghị định 342/2025/NĐ-CP về quản lý hoạt động quảng cáo trên môi trường mạng được xem là một bước đi quan trọng nhằm bịt “khoảng trống” quản lý, đồng thời xác lập lại nguyên tắc vận hành của thị trường quảng cáo số.

Từ “khuyến nghị” sang “bắt buộc”

Điểm mới đáng chú ý của Nghị định 342 là cách tiếp cận trực diện, cụ thể và mang tính bắt buộc. Thay vì dừng ở các nguyên tắc chung, nghị định quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể tham gia chuỗi quảng cáo số, từ người kinh doanh quảng cáo, người phát hành quảng cáo cho tới các nền tảng cung cấp dịch vụ xuyên biên giới.

Theo đó, quảng cáo trên môi trường mạng phải bảo đảm khả năng nhận diện rõ ràng, không được che giấu dưới hình thức nội dung thông tin thông thường; đồng thời phải có cơ chế cho phép người dùng tắt hoặc bỏ qua quảng cáo một cách dễ dàng. Những yêu cầu tưởng như “kỹ thuật” này thực chất liên quan trực tiếp đến quyền tiếp cận thông tin, quyền được bảo vệ khỏi sự quấy nhiễu và lừa dối của người sử dụng internet.

Đáng chú ý, Nghị định 342 cũng nâng cao trách nhiệm của các nền tảng số, bao gồm cả nền tảng nước ngoài cung cấp dịch vụ tại Việt Nam. Các nền tảng không còn đứng ngoài với vai trò “trung gian kỹ thuật”, mà phải chủ động kiểm soát nội dung quảng cáo, ngăn chặn quảng cáo vi phạm và phối hợp với cơ quan quản lý nhà nước khi có yêu cầu.

Bảo vệ người dùng, củng cố niềm tin thị trường

Từ góc độ chính sách, Nghị định 342 cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong tư duy quản lý: lấy người dùng làm trung tâm. Trong nền kinh tế số, niềm tin của người dùng chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Khi quảng cáo tràn lan, thiếu kiểm soát và tiềm ẩn rủi ro lừa đảo, chính thị trường quảng cáo cũng tự làm suy yếu mình.

Việc siết chặt quản lý không nhằm cản trở hoạt động kinh doanh, mà nhằm thiết lập “luật chơi” công bằng, nơi doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc được bảo vệ, còn các hành vi trục lợi bị loại bỏ. Về lâu dài, điều này góp phần nâng cao chất lượng quảng cáo, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh và tạo môi trường số an toàn hơn cho người dân.

Thông điệp về quản trị không gian số

Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực quảng cáo, Nghị định 342 còn mang ý nghĩa rộng hơn trong bức tranh quản trị quốc gia. Không gian mạng ngày càng trở thành một phần không thể tách rời của đời sống kinh tế – xã hội, đòi hỏi cách tiếp cận quản lý chủ động, linh hoạt nhưng kiên quyết.

Việc yêu cầu các nền tảng xuyên biên giới tuân thủ pháp luật Việt Nam thể hiện rõ quan điểm: không gian số không phải là “vùng xám” đứng ngoài chủ quyền quản lý. Ở đó, các quyền và lợi ích hợp pháp của người dân phải được bảo vệ tương tự như trong không gian vật lý.

Thách thức trong thực thi

Dù được đánh giá cao về định hướng, thách thức lớn nhất của Nghị định 342 nằm ở khâu thực thi. Quảng cáo số có tính biến động nhanh, công nghệ thay đổi liên tục, trong khi nguồn lực quản lý còn hạn chế. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng công nghệ, cũng như sự nâng cao nhận thức của người dùng.

Tuy nhiên, việc đặt ra chuẩn mực pháp lý rõ ràng ngay từ đầu là điều kiện tiên quyết. Khi “luật chơi” đã được xác lập, vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện một cách kiên trì, minh bạch và nhất quán.

Bước khởi đầu cần thiết

Có thể nói, Nghị định 342/2025/NĐ-CP không phải là lời giải cho mọi vấn đề của quảng cáo trên môi trường mạng, nhưng là bước khởi đầu cần thiết để lập lại trật tự trong không gian số. Từ đây, người dùng có cơ sở để đòi hỏi quyền lợi chính đáng; doanh nghiệp có khuôn khổ rõ ràng để hoạt động; và Nhà nước có công cụ pháp lý để quản lý hiệu quả hơn một lĩnh vực đang phát triển nhanh chóng.

Trong kỷ nguyên số, quản lý không gian mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà là câu chuyện về niềm tin, công bằng và trách nhiệm. Và ở phương diện đó, Nghị định 342 đã gửi đi một thông điệp rõ ràng: không gian số cũng cần được quản trị bằng kỷ cương và pháp luật.