Thứ Bảy, 07/03/2026 11:14

Tạp chí Việt Mỹ

Tất cả chuyên mục

Mỹ, Israel và Iran còn đủ kho vũ khí dự trữ không?

Thứ sáu, 06/03/2026 - 06:50 (GMT+7)

TCVM - Khi chiến sự tại Iran kéo dài và có nguy cơ lan rộng, câu hỏi được nhiều người đặt ra là: các quốc gia này lấy vũ khí từ đâu để duy trì năng lực quân sự và tiến hành các chiến dịch tấn công quy mô lớn?

Trong bối cảnh căng thẳng quân sự ngày càng gia tăng ở Trung Đông, cuộc đối đầu giữa Mỹ, Israel và Iran đang thu hút sự chú ý lớn của cộng đồng quốc tế. Khi chiến sự kéo dài và có nguy cơ lan rộng, câu hỏi được nhiều người đặt ra là: các quốc gia này lấy vũ khí từ đâu để duy trì năng lực quân sự và tiến hành các chiến dịch tấn công quy mô lớn?

Thực tế cho thấy nguồn cung vũ khí của ba quốc gia này đến từ nhiều kênh khác nhau, bao gồm sản xuất trong nước, hợp tác công nghiệp quốc phòng và mua sắm quốc tế.

Trước hết, Mỹ là quốc gia có nền công nghiệp quốc phòng phát triển mạnh nhất thế giới. Phần lớn vũ khí mà quân đội Mỹ sử dụng được sản xuất ngay trong nước bởi các tập đoàn công nghiệp quốc phòng khổng lồ như Lockheed Martin, Boeing, Raytheon hay Northrop Grumman.

Nhờ nguồn ngân sách quốc phòng khổng lồ và hệ thống nghiên cứu phát triển tiên tiến, Mỹ có thể tự sản xuất nhiều loại vũ khí hiện đại như máy bay ném bom tàng hình, tên lửa hành trình và các hệ thống không người lái.

Trong các chiến dịch quân sự gần đây ở Trung Đông, Mỹ đã triển khai nhiều loại vũ khí tối tân như tên lửa hành trình Tomahawk, tiêm kích F-35, F/ A-18 và máy bay ném bom tàng hình B-2.

Ngoài sản xuất nội địa, Mỹ còn duy trì mạng lưới căn cứ quân sự và kho vũ khí trên khắp thế giới. Điều này cho phép Washington nhanh chóng điều động lực lượng và trang bị tới các khu vực xảy ra xung đột.

Các tàu sân bay, tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường và máy bay chiến đấu thường xuyên được triển khai tại Trung Đông, tạo nên sức mạnh răn đe đáng kể.

Khác với Mỹ, Israel là một quốc gia có quy mô nhỏ nhưng sở hữu ngành công nghiệp quốc phòng rất phát triển.

Nhiều loại vũ khí quan trọng của Israel được sản xuất trong nước, đặc biệt là các hệ thống công nghệ cao như tên lửa dẫn đường, hệ thống phòng thủ tên lửa và máy bay không người lái.

Israel cũng phát triển các phiên bản riêng của nhiều loại vũ khí do Mỹ thiết kế, điển hình như tiêm kích F-35l "Adir" - biến thể được Israel nâng cấp từ dòng F-35 của Mỹ.Tuy vậy, Israel vẫn phụ thuộc phần nào vào nguồn viện trợ và hợp tác quân sự với Mỹ.

Washington từ lâu đã là đối tác chiến lược và là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất cho TelAviv.

Thông qua các chương trình hỗ trợ quốc phòng, Israel tiếp cận được nhiều công nghệ quân sự tiên tiến.

Đồng thời, nước này cũng phát triển các loại tên lửa tấn công tầm xa như Rampage hay Blue Sparrow, có thể phóng từ máy bay chiến đấu để tấn công mục tiêu ở khoảng cách hơn 1.000 km.

Trung đông đang là điểm nóng xung đột thế giới

Trong khi đó, lran lại có cách tiếp cận khác trong việc xây dựng sức mạnh quân sự. Do bị nhiều lệnh trừng phạt quốc tế trong nhiều năm, Tehran gặp khó khăn khi mua sắm vũ khí từ nước ngoài. Vì vậy, Iran tập trung phát triển năng lực sản xuất vũ khí trong nước, đặc biệt là tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái.

Theo đánh giá của giới tình báo Mỹ, Iran hiện sở hữu kho tên lửa đạn đạo lớn và đa dạng nhất ở Trung Đông.

Chiến lược của Iran chủ yếu dựa trên các loại vũ khí có chi phí sản xuất thấp nhưng hiệu quả cao trong chiến tranh hiện đại.

Các dòng UAV như Shahed trở thành trụ cột trong chiến lược quân sự của Tehran. Đây là loại máy bay không người lái tấn công một chiều, có giá thành rẻ và có thể sản xuất hàng loạt để gây quá tải hệ thống phòng không của đối phương.

Ngoài ra, lran còn phát triển nhiều loại tên lửa tầm ngắn và tầm trung có khả năng tấn công các mục tiêu cách xa hàng nghìn kilomet. Những hệ thống này thường được phân tán, giấu trong các cơ sở ngầm hoặc cơ động để tránh bị phá hủy trong các cuộc không kích.

Một yếu tố đáng chú ý khác trong cuộc đối đầu này là sự cạnh tranh công nghệ quân sự.

Nhiều chiến thuật và vũ khí được các bên học hỏi lẫn nhau. Chẳng hạn, Mỹ đã phát triển drone cảm tử LUCAS với cách tiếp cận tương tự các UAV Shahed của Iran nhằm giảm chi phí chiến tranh và tăng số lượng vũ khí tấn công.

Tổng thể, nguồn vũ khí của Mỹ, Israel và Iran phản ánh ba mô hình quân sự khác nhau. Mỹ dựa vào sức mạnh công nghiệp và ngân sách quốc phòng lớn để sản xuất vũ khí công nghệ cao. Israel kết hợp giữa sản xuất trong nước và viện trợ từ đồng minh chiến lược là Mỹ.

Trong khi đó, lran tập trung vào tự lực sản xuất và phát triển các loại vũ khí bất đối xứng như tên lửa và UAV giá rẻ.

Trong bối cảnh chiến sự kéo dài, khả năng duy trì nguôn cung vũ khí sẽ đóng vai trò quyết định đối với cục diện xung đột. Cuộc cạnh tranh không chỉ diễn ra trên chiến trường mà còn trong các phòng thí nghiệm, nhà máy quốc phòng và chuỗi cung ứng quân sự toàn cầu.

Chính điều này khiến cuộc đối đầu giữa các cường quốc quân sự ở Trung Đông trở thành một trong những vấn đề địa chính trị phức tạp và khó dự đoán nhất hiện nay.

Tiến sĩ Nguyễn Thắng Cảnh

tin mới cập nhật