Toàn cảnh nước mỹ

Từ chiến dịch quân sự tại Nam Mỹ, các cuộc không kích ở Trung Đông đến áp lực kinh tế lên hòn đảo Caribe, Washington dường như đang theo đuổi một chiến lược quyết liệt nhằm tái khẳng định vị thế siêu cường toàn cầu của Mỹ - bất chấp phản ứng quốc tế và hậu quả kinh tế - nhân đạo sâu rộng.

Tấn công và can thiệp vào Venezuela: một bước ngoặt gây tranh cãi

Ngày 3 tháng 1 năm 2026, lực lượng Mỹ đã phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn nhăm vào Venezuela, phá vỡ cấu trúc chính quyền ở Caracas và bắt giữ Tổng thống

Nicolás Maduro trong chiến dịch mang tên Operation Absolute Resolve. Đây là một trong những can thiệp quân sự sâu rộng nhất mà Mỹ thực hiện ở Tây bán cầu trong nhiều thập kỷ qua.

Chính quyền Trump cáo buộc Maduro và đồng minh liên quan đến "khủng bố ma túy" và sử dụng quyền lực đàn áp đối lập - lý lẽ mà họ dùng để biện minh cho hành động quân sự.

Quyết định can thiệp làm dấy lên làn sóng phản đối mạnh mẽ từ nhiều chính phủ và tổ chức nhân quyền. Chính quyền Cuba gọi hành động này là "tội phạm xâm lược" và thúc giục phản ứng của cộng đồng quốc tế.

Colombia và Brazil bày tỏ quan ngại sâu sắc về hậu quả nhân đạo và sự leo thang căng thẳng khu vực. Nga và nhiều nước khác cũng lên án mạnh mẽ Mỹ vì vi phạm chủ quyền quốc gia.

Sau khi kiểm soát xuất khẩu dầu của Venezuela - vốn là nguồn sống chính của Cuba trong nhiều thập kỷ - Mỹ đã ngăn nước này tiếp tục cung cấp nhiên liệu cho Havana.

Điều này nhanh chóng biến thành cuộc khủng hoảng nhiên liệu và kinh tế tại Cuba, gây ảnh hưởng lớn đến đời sống dân thường ở đảo quốc này.

Tấn công Iran và mở rộng chiến dịch trung Đông

Không lâu sau chiến dịch Venezuela, vào cuối tháng Hai và đầu tháng Ba, Mỹ và đồng minh Israel mở rộng chiến dịch quân sự vào Iran với các không kích và tấn công rõ rệt vào các mục tiêu chiến lược ở Tehran và toàn Trung Đông.

Tờ Reuters đưa tin lực lượng Mỹ thực hiện hơn 1.000 cuộc không kích nhắm vào cơ sở quân sự, hải quân và phòng thủ của lran trong ngày đầu chiến dịch, dẫn đến thương vong nặng nề ở cả hai phía, bao gồm cả thương vong của binh sĩ Mỹ.

Tổng thống Trump xác nhận mất mát quân nhân, đồng thời tuyên bố sẽ tiếp tục chiến dịch với mục tiêu "triệt phá" các năng lực quân sự và khuyến khích người Iran nổi dậy.

Chiến dịch này diễn ra cùng lúc mức độ ủng hộ trong công chúng Mỹ giảm - chỉ khoảng 27% ủng hộ không kích lran, theo một cuộc thăm dò Ipsos - trong khi phần lớn người dân coi đây là một bước quá xa trong sử dụng lực lượng quân sự để đạt mục tiêu chính sách đối ngoại. 

Cỗ máy chiến tranh của Mỹ dưới thời Tổng thống Trump mang nhiều tham vọng

Cuba: cấm vận kinh tế, khủng hoảng và bàn tay Washington

Không chỉ là hình ảnh cuộc tấn công quân sự, chiến lược của chính quyền Trump còn thể hiện rõ trong lĩnh vực kinh tế. Một số biện pháp trừng phạt và lệnh cấm vận đã nhắm trực tiếp vào Cuba, buộc các quốc gia khác phải đối mặt với việc bị áp thuế nếu tiếp tục bán dầu cho Havana.

Mặc dù gần đây chính quyền Mỹ cho phép một số giao dịch thương mại và nhân đạo hạn chế đối với Cuba - nhằm giảm bớt tình trạng thiếu nhiên liệu - song lệnh cấm vận vẫn phần lớn làm tê liệt nền kinh tế đảo quốc.

Các chuyên gia quốc tế mô tả cuộc khủng hoảng Cuba hiện nay không chỉ là kết quả trong nước, mà còn là hậu quả trực tiếp từ việc Mỹ kiểm soát nguồn xuất khẩu dầu từ Venezuela và siết chặt áp lực kinh tế lên Havana.

Đằng sau chiến lược: Y đồ bá chủ hay thách thức đa phương?

Hành động đồng loạt từ Venezuela đến Iran và Cuba phản ánh một phong cách đối ngoại"hard power" quyết đoán của chính quyền Trump, được các chuyên gia quốc tế ví như một phiên bản hiện đại của học thuyết Monroe được sửa đổi, nhằm tái khẳng định quyền lực và ưu thế của Mỹ trong khu vực và trên thế giới.

Tuy nhiên, phản ứng quốc tế đa phần lưỡng lự, thậm chí phản đối mạnh mẽ. Liên minh châu Âu, Liên Hợp Quốc và nhiều quốc gia Trung Đông và Mỹ Latinh kêu gọi kiềm chế và tuân thủ luật pháp quốc tế. Nga và Trung Quốc cảnh báo Washington về rủi ro leo thang đối đầu trực tiếp giữa các cường quốc.

Trên bình diện nội bộ nước Mỹ, chiến lược này khiến Trump đối mặt với áp lực chính trị lớn khi người dân ngày càng lo ngại chi phí nhân mạng, ngân sách và ảnh hưởng kinh tế kéo dài. Việc sử dụng quân sự trừ phần tử cực đoan, cùng với cấm vận kinh tế, đã vấp phải làn sóng phê bình rộng rãi ngay cả trong các cử tri truyền thống của đảng Cộng hòa.

Từ Venezuela đến Iran và Cuba, chiến lược của Trump dường như là một cuộc "tấn công tổng lực" mang dấu ấn áp lực tối đa - kết hợp giữa quân sự, kinh tế và chính trị - nhằm thể hiện vị thế siêu cường không chấp nhận bất kỳ thách thức nào, cho dù từ chính quyền thân cận hay đối thủ chiến lược.

Những sự kiện này không chỉ làm thay đổi bản đồ chính trị khu vực, mà còn đặt ra câu hỏi lớn về vai trò của Mỹ trên trường quốc tế và ranh giới giữa quyền lực và bá quyền trong thế kỷ 21.