Nhịp cầu doanh nghiệp

Nhân dịp đầu xuân Bính Ngọ, trong khí thế của mùa xuân mới, khi đất nước bước vào một vận hội phát triển mới với khát vọng nâng chuẩn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, cộng đồng doanh nhân đứng trước những yêu cầu cao chưa từng có về quản trị, minh bạch và năng lực cạnh tranh.

Đặc biệt, ngay dịp đầu xuân mới, Tổng Bí thư Tô Lâm tham dự Cuộc họp Khai mạc Hội đồng Hòa bình về Dải Gaza cùng nguyên thủ và lãnh đạo từ hơn 50 quốc gia là hoạt động đối ngoại đa phương, quốc tế lớn đầu tiên của Việt Nam ở cấp cao sau Đại hội XIV của Đảng.

Chuyến công tác là bước đi ngoại giao quan trọng, không chỉ nâng cao vị thế của Việt Nam mà còn thể hiện rõ đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác đa phương hóa, đa dạng hóa, chủ động tham gia giải quyết các vấn đề toàn cầu, phù hợp với tinh thần Đại hội XIV.

Doanh nhân Lại Trọng Tâm - Ủy viên Ban thường vụ Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Bắc Ninh, Chủ tịch Hiệp Hội doanh nghiệp nhỏ và vừa khu vực Tiên Du, Chủ tịch Hội doanh nhân Lại Việt.

Trong bối cảnh ấy, Doanh nhân Lại Việt được nhìn nhận như một mô hình liên kết dựa trên truyền thống nhưng hướng tới vận hành theo chuẩn mực toàn cầu.

Phóng viên Tạp chí Việt Mỹ đã có cuộc trao đổi đầu năm với Doanh nhân Lại Trọng Tâm - Ủy viên Ban thường vụ Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Bắc Ninh, Chủ tịch Hiệp Hội doanh nghiệp nhỏ và vừa khu vực Tiên Du, Chủ tịch Hội doanh nhân Lại Việt – chia sẻ cách ông diễn giải “Nam bang nhất Lại” như một dạng vốn xã hội chiến lược, và tầm nhìn tổ chức mạng lưới doanh nhân đủ sức đồng hành cùng vận hội phát triển mới của đất nước.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, cạnh tranh địa kinh tế gia tăng và tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe, năng lực cạnh tranh quốc gia không chỉ dựa trên chính sách vĩ mô, mà còn phụ thuộc vào chất lượng của các mạng lưới doanh nhân.

Ở giao điểm giữa truyền thống văn hóa và quản trị hiện đại, ông Lại Trọng Tâm nhìn nhận cộng đồng doanh nhân dòng họ như một dạng “vốn xã hội chiến lược” – nếu được tổ chức và vận hành đúng cách.

Các hoạt động giao lưu, kết nối góp phần cất cánh thương hiệu của các doanh nhân họ Lại. Ảnh: LC

Phóng viên: Cụm từ “Nam bang nhất Lại” mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh chiến lược hiện nay, ông diễn giải giá trị ấy ra sao?

Doanh nhân Lại Trọng Tâm: Trong kinh tế học phát triển, vốn xã hội (social capital) là yếu tố quan trọng quyết định tốc độ lan tỏa cơ hội và mức độ tin cậy thị trường.

Cộng đồng họ Lại ở Việt Nam có thể tự hào với nguồn gốc “Nam bang nhất Lại”. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở niềm tự hào lịch sử thì sẽ trở thành ký ức. Nhưng nếu được hiểu là chuẩn mực về tín nhiệm, năng lực và đạo đức, thì đó chính là nền tảng vốn xã hội.

Vấn đề không nằm ở truyền thống, mà ở cách chúng ta thể chế hóa truyền thống. Khi thành lập Hội năm 2017, chúng tôi không coi đây là một tổ chức giao lưu.

Tôi coi đó là một thiết chế trung gian (intermediate institution) – nơi kết nối doanh nhân cùng dòng họ thành một mạng lưới có cấu trúc quản trị, có điều lệ minh bạch, có phân tầng hội viên và có chiến lược hội nhập.

Trong môi trường cạnh tranh toàn cầu, lợi thế không chỉ đến từ vốn hay công nghệ, mà từ mạng lưới đáng tin cậy. Nếu được vận hành theo chuẩn mực hiện đại, một cộng đồng dòng họ có thể trở thành nền tảng liên kết hiệu quả hơn nhiều cấu trúc hình thức khác.

Sự đoàn kết tạo nên giá trị sức mạnh. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Phóng viên: Làm thế nào để một mạng lưới dựa trên quan hệ huyết thống không rơi vào hình thức mà tạo ra giá trị kinh tế cụ thể?

Doanh nhân Lại Trọng Tâm: Chúng tôi đặt mục tiêu chuyển từ “network of relationships” sang “ecosystem of value creation”.

Điều đó đòi hỏi ba điều kiện.

Thứ nhất là tiêu chuẩn hóa. Hội viên không chỉ được kết nối vì cùng họ, mà phải đáp ứng chuẩn mực về quản trị, minh bạch và uy tín thị trường.

Thứ hai là tích hợp chuỗi giá trị. Trong hệ sinh thái hội viên hiện nay có các doanh nghiệp xây dựng, cơ điện, logistics, thương mại, đầu tư… Khi liên kết theo chiều dọc và chiều ngang, chúng ta hình thành được chuỗi cung ứng nội bộ đủ sức cạnh tranh.

Thứ ba là đo lường hiệu quả. Các chương trình xúc tiến thương mại, ký kết hợp tác liên vùng hay tham gia triển lãm không được đánh giá bằng số lượng sự kiện, mà bằng giá trị hợp đồng, dự án và mức độ duy trì hợp tác dài hạn.

Nếu không có kỷ luật tổ chức, vốn xã hội sẽ bị tiêu hao. Nếu có quản trị chiến lược, nó sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh bền vững.

Các hoạt động trao đổi thường xuyên giúp cho cộng đồng họ Lại thêm gắn kết. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Phóng viên: Trong bối cảnh quan hệ kinh tế Việt – Mỹ ngày càng mở rộng, ông nhìn thấy cơ hội gì cho cộng đồng doanh nhân họ Lại?

Doanh nhân Lại Trọng Tâm: Thế giới đang dịch chuyển từ toàn cầu hóa tự do sang toàn cầu hóa có chọn lọc. Các tiêu chuẩn ESG, minh bạch chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc và quản trị rủi ro đang trở thành điều kiện bắt buộc.

Quan hệ kinh tế Việt – Mỹ không chỉ là thương mại song phương, mà là sự tham gia của Việt Nam vào cấu trúc sản xuất giá trị cao hơn. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải đạt chuẩn quốc tế.

Hội Doanh nhân Lại Việt cho phép hội viên ở trong và ngoài nước tham gia, bao gồm cộng đồng kiều bào tại Hoa Kỳ. Chúng tôi coi đây là một cầu nối hai chiều:
– Kết nối vốn, công nghệ và tri thức từ thị trường Mỹ;
– Đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong nước chuẩn hóa để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Với kinh nghiệm điều hành Hải Quân Group trong môi trường cạnh tranh khắt khe, tôi hiểu rằng hội nhập không phải là mở cửa, mà là nâng chuẩn.

Phóng viên: Ông đánh giá vai trò của cộng đồng doanh nhân trong “kỷ nguyên vươn mình” của đất nước như thế nào?

Doanh nhân Lại Trọng Tâm: Việt Nam đang bước vào chu kỳ phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cấp chuỗi giá trị. Trong chu kỳ đó, doanh nhân là lực lượng tổ chức nguồn lực và chuyển hóa chính sách thành kết quả kinh tế.

Cộng đồng doanh nhân họ Lại, nếu biết tận dụng nền tảng văn hóa để củng cố tín nhiệm và liên kết nguồn lực, có thể đóng vai trò như một cụm doanh nghiệp (business cluster) phi chính thức nhưng hiệu quả.

Tôi tin rằng tương lai không thuộc về những doanh nghiệp đơn lẻ, mà thuộc về các mạng lưới có khả năng phối hợp. Hội Doanh nhân Lại Việt đang hướng tới trở thành một mạng lưới như vậy – dựa trên truyền thống, nhưng vận hành theo chuẩn mực toàn cầu.

“Nam bang nhất Lại” trong thế kỷ XXI không phải là một tuyên ngôn về quá khứ. Đó phải là cam kết về chất lượng quản trị, đạo đức kinh doanh và năng lực hội nhập quốc tế.

Doanh nhân Lại Trọng Tâm tham gia các hoạt động xã hội. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Phóng viên: Nhân dịp đất nước bước vào Xuân Bính Ngọ với nhiều khí thế mới. Ông có lời chúc nào gửi đến cộng đồng Doanh nhân Lại Việt?

Doanh nhân Lại Trọng Tâm: Nhân dịp Xuân Bính Ngọ, tôi trân trọng gửi tới toàn thể cộng đồng doanh nhân họ Lại trong và ngoài nước, cùng quý đối tác, bạn bè quốc tế lời chúc mừng năm mới sức khỏe, thịnh vượng và thành công bền vững.

Bước vào năm mới, chúng ta đứng trước những cơ hội lớn song hành với những chuyển động sâu sắc của kinh tế toàn cầu. Tôi tin rằng với tinh thần “Nam bang nhất Lại” – đề cao uy tín, bản lĩnh và khát vọng vươn xa – cộng đồng doanh nhân họ Lại sẽ tiếp tục củng cố nội lực, mở rộng hợp tác và nâng cao chuẩn mực quản trị để hội nhập sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị quốc tế.

Xuân mới cũng là thời điểm để chúng ta tái khẳng định cam kết: xây dựng Hội Doanh nhân Lại Việt trở thành một mạng lưới kết nối chiến lược, nơi hội viên không chỉ chia sẻ cơ hội mà còn đồng hành vượt qua thách thức, cùng kiến tạo giá trị dài hạn cho doanh nghiệp và cho đất nước.

Chúc một năm Bính Ngọ bản lĩnh, bứt phá và phát triển bền vững.

Trân trọng cảm ơn ông!