Việt Nam đất nước con người

Vùng Trung du và miền núi phía Bắc hướng tới phát triển xanh bền vững toàn diện

Theo Quyết định số 610/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng Trung du và miền núi phía Bắc thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ lãnh thổ của 9 tỉnh: Cao Bằng, Điện Biên, Lạng Sơn, Lai Châu, Lào Cai, Phú Thọ, Sơn La, Thái Nguyên và Tuyên Quang.

Mục tiêu đến năm 2030, vùng Trung du và miền núi phía Bắc được định hướng phát triển xanh, bền vững và toàn diện, với hệ thống kết cấu hạ tầng cơ bản đồng bộ, hiện đại, có khả năng thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu. Quy hoạch cũng đặt yêu cầu tăng cường liên kết nội vùng, liên vùng và kết nối quốc tế, qua đó khẳng định vai trò của vùng là trung tâm kết nối giữa các nước Đông Nam Á với Trung Quốc, Trung Á và châu Âu, đồng thời trở thành một trong những trung tâm quan trọng về sản xuất nông nghiệp, du lịch và công nghiệp của cả nước.

Cùng với đó, các địa phương trong vùng được kỳ vọng đạt tốc độ tăng trưởng cao, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển so với các vùng khác; một số tỉnh phấn đấu nằm trong nhóm phát triển khá của cả nước. Bản sắc văn hóa các dân tộc tiếp tục được bảo tồn và phát huy; đời sống vật chất, tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao; quốc phòng, an ninh được giữ vững.

Quyết định cũng xác định một loạt nhiệm vụ trọng tâm và đột phá nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển, trong đó tập trung đẩy nhanh tăng trưởng kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng và thu hẹp chênh lệch giữa các tiểu vùng; phát triển hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại gắn với tăng cường liên kết vùng và chuyển đổi số; thúc đẩy các ngành kinh tế theo hướng xanh, kinh tế tuần hoàn phù hợp với lợi thế đặc thù của vùng.

Bên cạnh đó, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng, du lịch, nông – lâm nghiệp và khoa học công nghệ được xác định là yếu tố then chốt. Công tác quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu tiếp tục được chú trọng.

Vùng Đồng bằng sông Hồng phát triển nhanh bền vững mang đậm bản sắc văn hóa

Sơ đồ tổ chức không gian các vùng động lực và các tiểu vùng Đồng bằng Sông Hồng.

Theo Quyết định số 612/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ lãnh thổ đất liền của Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh Ninh Bình, Hưng Yên, Bắc Ninh, Quảng Ninh, cùng phần không gian biển, đảo theo quy định pháp luật có liên quan.

Mục tiêu đến năm 2030, vùng Đồng bằng sông Hồng được định hướng phát triển nhanh, bền vững, có cơ cấu kinh tế hợp lý, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc; trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữ vai trò đột phá, là động lực chính cho phát triển kinh tế - xã hội. Vùng hướng tới xây dựng nền công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ hiện đại, thân thiện với môi trường; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân, giữ vị trí dẫn đầu cả nước về chất lượng phát triển; đồng thời trở thành trung tâm giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đi đầu về khoa học công nghệ, kinh tế số và xã hội số. Hệ thống hạ tầng được đầu tư đồng bộ, hiện đại, các đô thị phát triển theo hướng thông minh, có tính kết nối cao, từng bước hình thành mạng lưới đô thị xanh, thích ứng biến đổi khí hậu, giải quyết cơ bản các vấn đề ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông và ngập úng.

Trong định hướng chung của vùng, Thủ đô Hà Nội phát triển theo hướng “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”, trở thành trung tâm hàng đầu về kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đóng vai trò động lực thúc đẩy phát triển của cả vùng và quốc gia, phấn đấu ngang tầm với các thủ đô phát triển trong khu vực. Quốc phòng, an ninh được giữ vững; đối ngoại và hội nhập quốc tế được triển khai toàn diện, hiệu quả; mục tiêu đến năm 2030 đưa vùng trở thành khu vực công nghiệp hiện đại, tiệm cận mức thu nhập cao.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, quy hoạch xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm và khâu đột phá, trong đó nhấn mạnh phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, bảo đảm kết nối hiệu quả nội vùng, liên vùng và quốc tế, gắn với các hành lang kinh tế trọng điểm. Không gian kinh tế được tổ chức theo hướng mở, linh hoạt, gắn với các cực tăng trưởng và chuỗi đô thị động lực như trục Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh – Bắc Ninh, đồng thời phát triển các chuỗi giá trị ngành trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghiệp điện tử, ô tô, bán dẫn, logistics, nông nghiệp công nghệ cao và du lịch văn hóa.

Bên cạnh đó, vùng tập trung đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa, phát triển hệ thống đô thị hiện đại, bền vững, có khả năng cạnh tranh quốc tế, trong đó kinh tế đô thị đóng vai trò động lực tăng trưởng chủ yếu. Việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng hệ sinh thái khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Quy hoạch cũng đặc biệt chú trọng bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của nền văn minh sông Hồng, coi đây là nền tảng tinh thần cho phát triển lâu dài, đồng thời từng bước hình thành công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới. Cùng với đó là hoàn thiện thể chế điều phối, tăng cường liên kết vùng, nâng cao năng lực hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng bền vững.

Vùng Bắc Trung Bộ phát triển nhanh năng động bền vững dựa trên kinh tế biển

Theo Quyết định số 613/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ lãnh thổ đất liền của Huế và các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, cùng phần không gian biển, đảo theo quy định pháp luật có liên quan.

Mục tiêu đến năm 2030, vùng Bắc Trung Bộ được định hướng phát triển nhanh, năng động, bền vững, với thế mạnh nổi bật về kinh tế biển; phấn đấu đạt mức thu nhập bình quân đầu người ở ngưỡng trung bình cao. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực tăng trưởng chủ yếu, trong khi hệ thống kết cấu hạ tầng được đầu tư đồng bộ, hiện đại, nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Quy hoạch hướng tới phát triển một số trung tâm công nghiệp và dịch vụ lớn của cả nước; hình thành các khu kinh tế ven biển và hệ thống đô thị ven biển đạt chuẩn quốc gia và khu vực; xây dựng trung tâm kinh tế biển có tầm khu vực và quốc tế. Đồng thời, các giá trị văn hóa, lịch sử cùng hệ sinh thái biển, đảo và rừng tiếp tục được bảo tồn, phát huy; đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được cải thiện; quốc phòng, an ninh và chủ quyền biển, đảo được bảo đảm vững chắc.

Để hiện thực hóa mục tiêu, quy hoạch xác định các nhiệm vụ trọng tâm và khâu đột phá, trong đó nhấn mạnh việc hình thành bộ khung kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thông minh, bao gồm hạ tầng giao thông, năng lượng, hạ tầng số, đô thị, xã hội, thủy lợi và hệ thống phòng, chống thiên tai. Cùng với đó là đẩy mạnh cơ cấu lại nền kinh tế gắn với xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, ưu tiên phát triển các ngành, lĩnh vực có tiềm năng, lợi thế và dư địa phát triển lớn.

Đáng chú ý, khu vực ven biển Thanh Hóa – Nghệ An – Hà Tĩnh được định hướng trở thành trung tâm phát triển công nghiệp của vùng và cả nước, đóng vai trò vùng động lực quốc gia. Các hành lang kinh tế theo trục Bắc – Nam và Đông – Tây được đẩy mạnh phát triển nhằm kết nối hiệu quả các cảng biển, khu kinh tế, cảng hàng không, cửa khẩu quốc tế và các đô thị ven biển, qua đó thúc đẩy giao thương và tăng trưởng.

Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên: Tăng tốc phát triển, đẩy mạnh liên kết không gian biển – cao nguyên – biên giới

Tuyến cao tốc 4 làn gần 37.000 tỷ kết nối Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ sẽ khai thác trước năm 2030. (Ảnh: Tạp chí Tri thức)

Tại Quyết định số 614/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, xác định rõ phạm vi bao gồm toàn bộ lãnh thổ đất liền của các địa phương như Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng cùng không gian biển, đảo theo quy định pháp luật. Mục tiêu đến năm 2030, khu vực này trở thành vùng phát triển nhanh, bền vững, phát huy mạnh mẽ liên kết biển – cao nguyên – biên giới, với cơ cấu kinh tế hợp lý, từng bước hiện đại và là điểm đến hấp dẫn về du lịch biển, đảo, sinh thái và văn hóa.

Quy hoạch nhấn mạnh việc hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao, có kỹ năng và khả năng thích ứng với các ngành trọng điểm như công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng, logistics, nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế số. Đồng thời, một số địa phương trong vùng được định hướng vươn lên nhóm dẫn đầu cả nước về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, du lịch và dịch vụ tài chính. Hệ thống kết cấu hạ tầng, đặc biệt là giao thông, năng lượng, đô thị, hạ tầng số và phòng, chống thiên tai sẽ từng bước được đầu tư đồng bộ, hiện đại, tăng cường kết nối Bắc – Nam và Đông – Tây. Cùng với đó, hệ sinh thái rừng, an ninh nguồn nước, quốc phòng, an ninh được bảo đảm, đời sống người dân không ngừng được cải thiện.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Quyết định đề ra các nhiệm vụ trọng tâm mang tính đột phá như hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách đặc thù và mô hình quản trị vùng hiệu quả; nâng cao năng lực điều phối và cạnh tranh cấp vùng; cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh; đẩy mạnh cải cách hành chính và nâng cao chất lượng quy hoạch. Bên cạnh đó là yêu cầu tái cơ cấu nền kinh tế theo chiều sâu, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng; ưu tiên phát triển hạ tầng nội vùng và liên vùng, đặc biệt là các trục giao thông Đông – Tây; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học – công nghệ và nhu cầu thị trường; đồng thời kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử và hệ sinh thái đặc thù của vùng.

Vùng Đông Nam Bộ: Hướng tới trung tâm kinh tế hiện đại, động lực tăng trưởng quốc gia

Theo Quyết định số 615/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng Đông Nam Bộ thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, với phạm vi bao gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tây Ninh cùng không gian biển, đảo liên quan. Quy hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030, Đông Nam Bộ trở thành vùng văn minh, hiện đại, có nền công nghiệp phát triển, vượt qua ngưỡng thu nhập cao và giữ vai trò là động lực tăng trưởng lớn nhất cả nước.

Khu vực này được định hướng trở thành trung tâm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp số, logistics và tài chính quốc tế có sức cạnh tranh trong khu vực. Đồng thời, vùng sẽ đi đầu trong chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải carbon và xây dựng hệ thống đô thị xanh, thông minh. Hạ tầng kinh tế – xã hội được đầu tư đồng bộ, hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu tăng trưởng đột phá và tăng cường liên kết vùng.

Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh được xác định là cực tăng trưởng, trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học – công nghệ của cả nước, hướng tới trở thành trung tâm tài chính quốc tế, có vị thế nổi trội trong khu vực Đông Nam Á. Quy hoạch cũng đặt mục tiêu giải quyết cơ bản các vấn đề môi trường, ùn tắc giao thông và ngập úng đô thị, đồng thời nâng cao chất lượng sống của người dân.

Các nhiệm vụ trọng tâm được xác định gồm việc xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng hiện đại; hình thành các hành lang kinh tế trọng điểm như trục Bắc – Nam, hành lang Mộc Bài – TP.HCM – Biên Hòa – Vũng Tàu; phát triển các vành đai công nghiệp – đô thị – dịch vụ; đồng thời tăng cường liên kết nội vùng, liên vùng theo hướng đa trung tâm.

Vùng Đồng bằng sông Cửu Long: Trung tâm nông nghiệp bền vững tầm khu vực và thế giới

Tại Quyết định số 616/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Cửu Long thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, với phạm vi gồm Cần Thơ, An Giang, Đồng Tháp, Cà Mau, Vĩnh Long và không gian biển, đảo liên quan. Mục tiêu đến năm 2030, khu vực này trở thành trung tâm kinh tế nông nghiệp bền vững, năng động và hiệu quả cao của quốc gia, khu vực và thế giới.

Quy hoạch định hướng phát triển hệ thống các trung tâm đầu mối nông nghiệp, các hành lang kinh tế và đô thị động lực, kết hợp với phát triển dịch vụ, công nghiệp đa dạng trên nền tảng hạ tầng đồng bộ, thích ứng biến đổi khí hậu. Đồng thời, vùng đẩy mạnh phát triển kinh tế biển, du lịch, tăng cường kết nối nội vùng, liên vùng và quốc tế; chú trọng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; bảo tồn hệ sinh thái và bản sắc văn hóa đặc thù.

Các nhiệm vụ trọng tâm bao gồm xây dựng cơ chế điều phối vùng hiệu quả; hoàn thiện hạ tầng theo các hành lang Bắc – Nam; phát triển các trung tâm tổng hợp và chuyên ngành; hình thành các hành lang đô thị – dịch vụ – công nghiệp; ưu tiên thu hút đầu tư vào các khu vực có lợi thế; đồng thời tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu thị trường lao động.

Các quyết định nêu trên có hiệu lực thi hành kể từ ngày 04/4/2026.