Tìm hiểu pháp luật

Kết quả biểu quyết cho thấy, có 493/495 đại biểu tán thành, tương ứng 98,60% tổng số đại biểu Quốc hội. Tỷ lệ đồng thuận rất cao này phản ánh sự thống nhất trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để ứng phó với các tranh chấp đầu tư quốc tế ngày càng phức tạp.

Trước khi thông qua, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo. Theo đó, dự thảo Nghị quyết được rà soát, hoàn thiện theo hướng bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời nâng cao tính khả thi và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Dự thảo gồm 5 chương, 21 điều, tập trung làm rõ phạm vi điều chỉnh, cơ chế phối hợp liên ngành, phân công trách nhiệm và thiết kế chính sách đặc thù đối với đội ngũ trực tiếp tham gia công tác phòng ngừa, giải quyết tranh chấp. Một nguyên tắc quan trọng được xác lập là tránh chồng chéo, bảo đảm cân đối nguồn lực và nâng cao hiệu quả thực thi.

Kết quả biểu quyết. Ảnh: Quochoi.vn

Về phạm vi điều chỉnh, Nghị quyết tập trung vào lĩnh vực phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế, không mở rộng sang các loại tranh chấp quốc tế khác nhằm bảo đảm tính chuyên biệt và phù hợp với đặc thù từng loại vụ việc. Đồng thời, Nghị quyết bổ sung cơ chế cho phép áp dụng trong trường hợp bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà nước Việt Nam, kể cả khi tham gia tranh chấp với tư cách chủ động khởi kiện hoặc thực hiện quyền phản tố.

Phạm vi áp dụng được mở rộng có kiểm soát đối với các chủ thể liên quan như cơ quan nhà nước, tổ chức được ủy quyền, doanh nghiệp nhà nước và công ty con của doanh nghiệp nhà nước khi tham gia tranh chấp quốc tế. Song song, Nghị quyết quy định rõ việc không áp dụng đối với cơ quan tài phán Việt Nam trong hoạt động xét xử theo các điều ước quốc tế về bảo hộ đầu tư, nhằm bảo đảm nguyên tắc độc lập tư pháp và tuân thủ cam kết quốc tế.

Các đại biểu tham gia cuộc họp chiều 23/4. Ảnh: Quochoi.vn

Một điểm đáng chú ý là cơ chế xác định cơ quan chủ trì. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ sẽ quyết định cơ quan chủ trì trên cơ sở từng vụ việc cụ thể, bảo đảm tính linh hoạt trong xử lý tranh chấp, đồng thời phát huy vai trò trung tâm của Bộ Tư pháp trong tư vấn và đại diện pháp lý.

Về chính sách đối với nhân lực, Nghị quyết thiết kế hệ thống hỗ trợ đặc thù tương xứng với tính chất công việc có yêu cầu chuyên môn cao và áp lực lớn. Đáng chú ý, người trực tiếp tham gia giải quyết tranh chấp có thể được hưởng hỗ trợ hàng tháng tối đa không quá 300% mức lương hiện hưởng trong thời gian thực hiện nhiệm vụ. Quy định này nhằm tăng cường thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời bảo đảm nguyên tắc một đối tượng chỉ hưởng mức hỗ trợ cao nhất trong trường hợp có nhiều chính sách cùng mục đích.

Bên cạnh đó, Nghị quyết bổ sung cơ chế linh hoạt trong tổ chức thực hiện: cho phép Chính phủ ban hành văn bản để xử lý các vấn đề phát sinh chưa được quy định; trường hợp vượt thẩm quyền sẽ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, nâng cao năng lực phòng ngừa và xử lý tranh chấp đầu tư quốc tế, qua đó bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, góp phần củng cố môi trường đầu tư minh bạch, ổn định.

Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/5/2026.