Toàn cảnh nước mỹ

Can thiệp quân sự và kiểm soát tài nguyên

Một trong những bước đi gây chấn động nhất là chiến dịch quân sự mà Mỹ tiến hành tại Venezuela, dẫn tới việc bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro và kế hoạch kiểm soát tài nguyên dầu mỏ của nước này.

Trump tuyên bố Mỹ sẽ điều hành và khai thác nguồn dầu mỏ dồi dào tại Venezuela, coi đây như một bước tái khẳng định quyền lực chiến lược và củng cố lợi ích kinh tế quốc gia.

Đây không chỉ là động thái địa chính trị, mà còn thể hiện rõ tham vọng biến năng lượng hóa thạch thành "công cụ địa chính trị chủ lực" trong thời đại chuyển dịch năng lượng toàn cầu.

Động thái này đã khiến các đồng minh châu Âu và các nước Nam Mỹ lo ngại, coi đó là hành vi vi phạm nguyên tắc chủ quyền quốc gia và luật pháp quốc tế.

Mục tiêu Bắc Cực: Greenland trong tầm ngắm

Song song với Trung Mỹ, Tổng thống Trump tiếp tục thúc đẩy kế hoạch gây tranh cãi về Greenland - hòn đảo rộng lớn thuộc chủ quyền Đan Mạch có vị trí chiến lược tại Bắc Cực.

Trump tái khẳng định Mỹ "sẽ có được Greenland, bằng cách này hay cách khác," dù lãnh đạo Greenland và Đan Mạch kiên quyết phản đối.

Ông cho rằng kiểm soát Bắc Cực là yếu tố sống còn đối với an ninh và ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ, đặc biệt khi khu vực này chứa tài nguyên tự nhiên và đường hàng hải chiến lược đang mở rộng do biến đổi khí hậu.

Các khái niệm như "Mua hoặc sáp nhập" Greenland đã châm ngòi cho làn sóng chỉ trích mạnh mẽ từ các nước NATO khác, với một số thành viên thậm chí cân nhắc tăng cường phòng thủ riêng để đối phó với sự không thể dự đoán được từ Washington.

Năm 2026 là năm có nhiều biến động trong lập trường đối ngoại của nước Mỹ

Rút lui khỏi trật tự đa phương

Một điểm nhấn khác trong chính sách thế giới của Trump là rút Mỹ khỏi hàng chục tổ chức quốc tế.

Theo một loạt quyết định hành pháp, chính quyền đã thông báo rút khỏi 66 tổ chức quốc tế, trong đó có nhiều cơ quan thuộc hệ thống Liên Hợp Quốc như cơ quan về khí hậu và lao động.

Nhà Trắng lập luận rằng các thể chế đa phương "không phục vụ nước Mỹ một cách hiệu quả" và đang làm xói mòn chủ quyền quốc gia.

Hành động này được người ủng hộ xem là bước đi đúng đắn chống lại toàn cầu hóa vô điều kiện, nhưng bị chỉ trích rộng rãi bởi giới phân tích và các chính phủ khác là sẽ làm suy yếu hợp tác quốc tế về các vấn đề cấp thiết như biến đổi khí hậu, y tế toàn cầu và hoà bình.

Iran và Trung Đông: Tăng cường áp lực

Tại Trung Đông, Trump đã phát đi tín hiệu mạnh mẽ về can dự hơn vào tình hình Iran. Ông kêu gọi hỗ trợ những người biểu tình ở Iran và cảnh báo rằng "trợ giúp đang đến" đồng thời thúc đẩy hợp tác an ninh với các quốc gia trong khu vực.

Điều này khiến Nga và nhiều nước khác phản đối mạnh mẽ, gọi các lời lẽ và hành động của Mỹ là "không thể chấp nhận" và nguy hiểm đối với ổn định khu vực.

Ngoài ra, Mexico vừa thuyết phục Mỹ từ bỏ kế hoạch tấn công trên bộ vào các băng đảng buôn ma túy, cho thấy chính sách mạnh tay của Trump ở khu vực Trung Mỹ không phải lúc nào cũng được các chính phủ láng giềng ủng hộ.

Hợp tác hay đối đầu với cường quốc lớn?

Trong bối cảnh tăng cường áp lực quân sự và chiến lược, Trump vẫn tìm cách duy trì quan hệ với các cường quốc lớn khi cần thiết.

Ông xác nhận sẽ thăm Trung Quốc trong tháng 4/2026 và gọi mối quan hệ Mỹ - Trung là “hòa hợp," đồng thời thu hẹp một số hạn chế thương mại với Bắc Kinh.

Đây được xem là nỗ lực cân bằng giữa đối đầu và hợp tác trong một thế giới nơi hai siêu cường luôn trong trạng thái cạnh tranh gay gắt.

Ảnh hưởng trên trật tự quốc tế

Reuters nhận định rằng chính sách cứng rắn của Trump đang gây "xáo trộn trật tự thế giới," khiến cả bạn và thù phải điều chỉnh chiến lược.

Các đồng minh như Đức, Nhật, Hàn Quốc bày tỏ lo ngại về sự bất định trong chính sách Mỹ, trong khi Nga và Trung Quốc có thể tận dụng cơ hội để mở rộng ảnh hưởng của họ.

Tổng thống Trump - hay Dolatrump theo cách gọi gây tranh cãi đang dẫn dắt Mỹ theo một hướng rất khác so với truyền thống ngoại giao hậu chiến: một sự pha trộn giữa chủ nghĩa đơn phương, tham vọng kiểm soát tài nguyên chiến lược, và rút lui khỏi các cấu trúc đa phương.

Dù mục tiêu của ông là củng cố quyền lực Mỹ trên toàn cầu, cách thức thực hiện đã và đang tạo ra một cuộc khủng hoảng niêm tin trong cộng đồng quốc tế - khiến thế giới bước vào một giai đoạn đầy biến động và bất ổn.