Toàn cảnh nước mỹ

Một số nguồn tin dẫn phát biểu từ giới chức và lực lượng an ninh Iran cho rằng Tehran đủ sức “vô hiệu hóa” các loại vũ khí hiện đại mà Mỹ triển khai trong khu vực.

Nội dung này được xem như một thông điệp răn đe chiến lược trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường.

Từ thủ đô Tehran đến các vùng chiến lược ven Vịnh Ba Tư, giới quan sát nhận thấy Iran đang đẩy mạnh chiến lược phòng thủ phi đối xứng — tức không chạy đua trực diện về số lượng tàu chiến, máy bay hay ngân sách quốc phòng, mà tập trung vào tên lửa, máy bay không người lái, tác chiến điện tử và mạng lưới phòng không đa tầng.

Trong nhiều năm qua, đây chính là “lá chắn” giúp quốc gia này đối phó với sức ép trừng phạt, bao vây và đe dọa quân sự từ bên ngoài.

Theo các nguồn tin được đăng tải, lực lượng chức năng Iran gần đây thông báo đã phát hiện, thu hồi và xử lý nhiều loại bom, tên lửa chưa nổ sau các đợt không kích trước đó.

Trong số này có cả bom xuyên phá hầm ngầm hạng nặng — loại vũ khí được coi là hiện đại và có sức công phá lớn trong kho vũ khí phương Tây.

Tehran coi việc vô hiệu hóa số khí tài này là bằng chứng cho thấy năng lực kỹ thuật và tổ chức phòng thủ của mình đang được củng cố.

Xung đột giữa Mỹ và Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt

Dư luận quốc tế đặc biệt chú ý đến cách Iran lựa chọn ngôn từ.

Cụm từ “vô hiệu hóa toàn bộ vũ khí của Mỹ” không đơn thuần mang nghĩa kỹ thuật quân sự.

Đây trước hết là một thông điệp chính trị. Tehran muốn gửi đi tín hiệu rằng bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào chủ quyền và lợi ích của họ đều sẽ phải trả giá đắt; những khí tài tối tân nhất cũng không bảo đảm chiến thắng tuyệt đối.

Trong chiến tranh hiện đại, khái niệm “vô hiệu hóa” không chỉ là phá hủy vũ khí đối phương.

Nó còn bao gồm gây nhiễu hệ thống dẫn đường, đánh chặn giữa không trung, làm tê liệt mạng lưới chỉ huy, cắt đứt chuỗi hậu cần hoặc khiến đối phương không thể sử dụng hiệu quả ưu thế công nghệ. Chính ở khía cạnh này, Iran nhiều lần nhấn mạnh đến năng lực tác chiến điện tử và hệ thống tên lửa phòng thủ nội địa.

Nhiều chuyên gia quân sự cho rằng, dù khoảng cách sức mạnh tổng thể giữa Mỹ và Iran vẫn rất lớn, song khu vực Trung Đông có đặc điểm địa lý phức tạp, mật độ căn cứ quân sự dày đặc và các tuyến hàng hải chiến lược dễ tổn thương.

Chỉ cần xung đột nổ ra ở quy mô lớn, toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng thế giới có thể chịu tác động mạnh.

Vì vậy, các tuyên bố cứng rắn thường mang mục đích ngăn ngừa chiến tranh hơn là thúc đẩy chiến tranh.

Tại eo biển Hormuz, nơi vận chuyển một phần lớn dầu mỏ thế giới, mọi diễn biến quân sự đều được theo dõi sát sao.

Giới phân tích nhận định Iran coi khu vực này là “đòn bẩy địa chiến lược”, giúp nâng cao vị thế trong các cuộc thương lượng quốc tế.

Nhiều bài viết gần đây gọi Hormuz là “vũ khí răn đe” quan trọng của Tehran trong bối cảnh cạnh tranh khu vực gia tăng.

Từ phía Hoa Kỳ, Washington tiếp tục duy trì quan điểm cứng rắn đối với chương trình tên lửa và hạt nhân của Iran.

Giới chức Mỹ nhiều lần khẳng định sẽ bảo vệ đồng minh, bảo đảm tự do hàng hải và ngăn chặn các mối đe dọa đối với lực lượng của mình tại khu vực.

Điều đó cho thấy hai bên vẫn đang trong trạng thái vừa đối đầu, vừa dè chừng, vừa để ngỏ các kênh đối thoại.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, mỗi khi căng thẳng leo thang, cả Mỹ và Iran đều gia tăng ngôn từ mạnh mẽ.

Tuy nhiên, sau các phát biểu gay gắt thường là những bước đi thận trọng nhằm tránh xung đột vượt tầm kiểm soát.

Bởi lẽ, một cuộc chiến toàn diện ở Trung Đông sẽ kéo theo hệ lụy khó lường: giá năng lượng tăng cao, thương mại quốc tế gián đoạn, làn sóng bất ổn lan rộng và gánh nặng nhân đạo cho hàng triệu người dân vô tội.

Trong bối cảnh đó, tuyên bố “vô hiệu hóa toàn bộ vũ khí của Mỹ”, nếu được hiểu như một lời cảnh báo chiến lược, phản ánh quyết tâm bảo vệ chủ quyền của Iran cũng như nghệ thuật sử dụng sức mạnh răn đe trong quan hệ quốc tế hiện đại.

Không phải lúc nào tiếng nói mạnh mẽ cũng đồng nghĩa với hành động quân sự tức thời; nhiều khi đó là cách tạo thế cân bằng để buộc đối phương phải tính toán kỹ hơn.

Bài học từ nhiều điểm nóng trên thế giới cho thấy, hòa bình bền vững không thể dựa vào đe dọa hay chạy đua vũ trang.

Điều cần thiết là tôn trọng luật pháp quốc tế, đối thoại bình đẳng, giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình và đặt lợi ích của nhân dân lên trên các toan tính địa chính trị.

Trung Đông đã trải qua quá nhiều mất mát.

Người dân khu vực cần những cây cầu hợp tác hơn là những bức tường đối đầu.

Trong khi các cường quốc còn so kè ảnh hưởng, thì mỗi lời tuyên bố cứng rắn vẫn là hồi chuông nhắc nhở rằng hòa bình luôn mong manh và cần được gìn giữ bằng trách nhiệm chung của cộng đồng quốc tế.