Giáo dục

Xây dựng dàn ý chi tiết bài phân tích Nhớ đồng giúp người học tránh bỏ sót các luận điểm để bài văn trở nên logic và dễ hiểu hơn.

Mở bài

Giới thiệu về tác giả Tố Hữu: 

Dẫn dắt vào vấn đề: 

Bài thơ Nhớ đồng được sáng tác vào giai đoạn tác giả bị thực dân Pháp bắt giam ở nhà lao Thừa Phủ (7-1939) vì tội tuyên truyền thanh niên, học sinh chống Pháp.

Thân bài

Nỗi nhớ về cuộc sống bên ngoài nhà tù: 

Đồng quê thể hiện nỗi nhớ đậm đà của tác giả:

Những hình ảnh như cồn rơm, ruồng tre mát, ô mạ xanh mơn mởn, nương khoai ngọt sắn bùi, chiều sương phủ bãi đồng, xóm làng và con đường thân thuộc,...Tất cả đều mộc mạc, quen thuộc nhưng bị ngăn cách.

Con người gần gũi và thân thương “Những lưng còng xuống luống cày/Những bàn tay vãi giống”.

Một giọng hò đưa bố mẹ già xa xơn chiếc => Linh hồn đã khuất.

Nỗi nhớ rất chân thật, đậm tình thương mến => Nhớ đến bản thân mình:

=> Tất cả khiến tác giả càng cảm thấy cô đơn trước cuộc sống thực tại bị giam cầm.

Nỗi nhớ biểu hiện tâm trạng của nhà thơ: 

=> Nỗi nhớ tràn ngập, xót thương: Không chỉ buồn mà đằng sau là nỗi phẫn uất, bất bình với thực tại. Niềm  da diết nhớ thương, yêu cuộc sống tự do.

Kết bài

Tác giả Tố Hữu là ngọn cờ đầu của thơ ca cách mạng Việt Nam

Để làm nổi bật hơn tình yêu quê hương, đất nước của tác giả, khi phân tích Nhớ đồng, học sinh có thể dựa vào dàn ý sau đây:

Mở bài

Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác và khái quát chung về nội dung của bài thơ “Nhớ đồng”:

Thân bài

Bức tranh về đồng quê đã gợi lên nỗi nhớ cuộc sống tự do:

Nhớ về những ngày đầu tìm được lý tưởng cách mạng:

=> Uất hận vì bị giam cầm, muốn vùng vẫy đấu tranh cho bản thân, quê hương đất nước như ngày được tự do.

Kết bài

Khái quát nội dung và nêu cảm nhận của bản thân: Bài thơ đã thành công khi diễn tả tâm trạng, nỗi nhớ và niềm yêu thương da diết muốn vùng lên của người tù cộng sản. Việc lặp đi lặp lại những nỗi nhớ thể hiện khao khát tự do và tình yêu quê hương sâu sắc của người thanh niên cộng sản. Đó cũng là động lực cho những người chiến sĩ - thi sĩ dấn thân vì sự nghiệp giải phóng đất nước lúc bấy giờ.

Bài thơ diễn tả nỗi nhớ quê hương và khao khát cuộc sống tự do của tác giả

Cấu tứ và hình ảnh trong tác phẩm giúp cho tình yêu quê hương và khao khát tự do của tác giả trở nên nổi bật hơn. Dưới đây là dàn ý bài phân tích Nhớ đồng chi tiết cho học sinh tham khảo:

Mở bài

Thân bài

- Nỗi nhớ về cuộc sống tự do bên ngoài nhà tù.

- Tiếng hò đơn động lặp đi lặp lại nhiều lần:

- Tiếng than khắc khoải, đầy da diết tạo nên sự hiu quạnh, buồn tủi => nhớ đồng quê, nhớ những người thân, nhớ cuộc sống bên ngoài.

=> Nhớ về mình của những ngày tự do: Những ngày tháng hoạt động cách mạng => Khao khát say mê lý tưởng lại càng khiến tác giả thấy lạc lõng, cô đơn.

=> Trở về thực tại nơi trại giam: Nỗi nhớ từ hiện tại về quá khứ đến hiện tại.

- Giọng hò quê hương gợi lên nỗi buồn hiu quạnh

- Như cánh chim, gió cồn thơm, ổ mạ,... là những hình ảnh gần gũi, thân thuộc => Ao ước nhìn thấy cùng hình ảnh mẹ già đã khuất gợi lên tình mẫu tử thiêng liêng => Nỗi nhớ quê hương.

Kết bài

Vẽ sơ đồ tư duy giúp bạn có thể hệ thống hoá được các luận điểm cần trình bày trong một bài phân tích văn học. Bên cạnh đó, cách trình bày sáng tạo của sơ đồ còn có tác dụng ghi nhớ nhanh và tăng cường khả năng lập luận cũng như tổng hợp kiến thức. Dưới đây là mẫu sơ đồ tư duy bài phân tích Nhớ đồng hay để người học tham khảo:

Sơ đồ tư duy chi tiết bài phân tích Nhớ đồng

Học sinh có thể tham khảo thêm các dạng đề phân tích bài Nhớ đồng để vận dụng thành thạo các kiến thức được học trong bài.

Đề bài: Phân tích hình ảnh nhân vật trữ tình hiện lên trong đoạn cuối bài qua sự nhớ lại, mô tả và ý thức của tác giả?

Gợi ý làm bài

Trong tù, tác giả - nhân vật trữ tình nhớ lại chính mình trong đoạn đời vừa qua: từng bế tắc trong việc xác định hướng đi, lý tưởng, luôn muốn thoát khỏi vòng quẩn quanh, cuối cùng bắt gặp được lý tưởng cách mạng trong niềm hạnh phúc vô bờ. Nhân vật trữ tình đã ý thức được rõ rằng lựa chọn con đường cách mạng là một sự lựa chọn có ý nghĩa đổi đời.

Đề bài: Phân tích ý nghĩa đặc biệt của hình ảnh con chim cà lợi xuất hiện ở phần sau?

Gợi ý làm bài

Sự xuất hiện của hình ảnh con chim cà lợi giúp nhà thơ nói lên được lòng say mê lý tưởng cùng niềm vui của chính mình khi được chắp cánh.

Sau đó, hình ảnh này có nghĩa như một ám ảnh, nhắc người tù không nguôi nỗi nhớ cảnh tự do bên ngoài. Bên cạnh đó, nó giúp nhà thơ quy hồi tất cả những nỗi nhớ nhung vào một mối thống nhất.

Đề bài: Phân tích tác dụng nghệ thuật của việc sử dụng luân phiên câu hỏi, câu kể và câu gợi cảm trong văn bản?

Gợi ý làm bài 

Sử dụng luân phiên câu hỏi, câu kể và câu cảm trong bài thơ tạo nên một dòng cảm xúc liên tục dâng trào, thể hiện được nỗi nhớ khắc khoải của tác giả “đâu gió cồn,...đâu ruồng tre,...”

Học sinh tham khảo thêm các dạng đề phân tích để mở rộng kiến thức

Khi phân tích Nhớ đồng, học sinh sẽ cảm nhận được tâm trạng của người chiến sĩ cách mạng khát khao cuộc sống tự do và hành động. Dựa vào các dàn ý chi tiết, người học có thể định hướng được cách làm bài đầy đủ ý và dẫn chứng.