Văn hóa

Buổi họp báo thông tin về Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Giải thưởng Sách Quốc gia được tổ chức thường niên từ năm 2018 đến nay và ngày càng khẳng định vị thế là giải thưởng cấp quốc gia trong lĩnh vực xuất bản. Qua bảy kỳ tổ chức, Giải thưởng đã trở thành sự kiện văn hóa có uy tín, góp phần phát hiện, tôn vinh các tác phẩm có giá trị nổi bật về tư tưởng, học thuật, khoa học và thẩm mỹ; đồng thời định hướng bạn đọc, lan tỏa văn hóa đọc và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của hoạt động xuất bản.

Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII tiếp tục được tổ chức với tinh thần đổi mới, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng. Trọng tâm của mùa giải là điều chỉnh cơ cấu, tiêu chí và phương thức xét chọn nhằm mở rộng khả năng phát hiện, tôn vinh nhiều hơn các bộ sách, tác phẩm có giá trị thực tiễn và sức lan tỏa xã hội.

Để tiếp tục nâng cao chất lượng, đưa Giải thưởng xứng tầm với vị thế là một giải thưởng cấp quốc gia, đồng thời tạo sự lan tỏa mạnh mẽ và đưa Giải thưởng đến gần hơn với bạn đọc, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện Điều lệ và Quy chế Giải thưởng với nhiều điểm mới cụ thể.

Cơ cấu giải thưởng được điều chỉnh từ 5 mảng xuống còn 4 mảng trên cơ sở hợp nhất các mảng có tính tương đồng về nội dung học thuật và định hướng tư tưởng, hợp nhất mảng sách chính trị, kinh tế với mảng sách khoa học xã hội và nhân văn thành mảng sách chính trị, kinh tế, khoa học xã hội và nhân văn. Việc sắp xếp lại này bảo đảm phù hợp với thực tiễn xuất bản hiện nay, đồng thời tạo điều kiện để đánh giá tác phẩm toàn diện, liên ngành và thực chất hơn. Mảng sách khoa học được mở rộng, bổ sung các nội dung về giáo dục và đổi mới sáng tạo, phản ánh yêu cầu phát triển tri thức trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế tri thức, qua đó tăng khả năng lựa chọn những bộ sách có giá trị ứng dụng cao, gắn với thực tiễn phát triển đất nước.

Hệ thống tiêu chí chấm giải được rà soát, bổ sung và cụ thể hóa theo hướng rõ ràng, minh bạch, thuận lợi cho việc chấm và phản biện. Cơ cấu điểm được điều chỉnh hợp lý nhằm đề cao giá trị tư tưởng, học thuật và đóng góp thực tiễn của tác phẩm; nhấn mạnh tính phổ cập tri thức mới, đặc biệt ở các mảng giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; tăng tỷ trọng đánh giá về khả năng tiếp cận bạn đọc và mức độ lan tỏa trong xã hội; đồng thời bổ sung tiêu chí riêng đối với sách dịch, bảo đảm sự công bằng và phù hợp đặc thù. Việc hoàn thiện tiêu chí không chỉ nâng cao chất lượng xét chọn mà còn tạo điều kiện để nhiều bộ sách có giá trị thực sự, có ảnh hưởng tích cực trong đời sống học thuật và xã hội được xem xét, tôn vinh xứng đáng.

Bên cạnh đề cử từ các nhà xuất bản, Giải thưởng tiếp tục mở rộng đối tượng đề cử, cho phép bạn đọc và cơ quan báo chí tham gia giới thiệu tác phẩm. Hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” được duy trì và hoàn thiện quy trình xét chọn, kết hợp chấm chuyên môn và bình chọn công khai, qua đó phản ánh đầy đủ hơn tiếng nói của xã hội, phát hiện thêm nhiều tác phẩm có sức sống trong cộng đồng.

Đối với các tác phẩm được đề nghị trao giải cao, Ban Tổ chức phối hợp với đơn vị công nghệ thực hiện tổng hợp, phân tích dữ liệu dư luận từ báo chí và các nền tảng truyền thông. Việc tham chiếu dữ liệu khách quan góp phần hỗ trợ Hội đồng trong quá trình xem xét, bảo đảm tính thận trọng, đồng thuận xã hội, đồng thời phản ánh mức độ quan tâm thực tế của xã hội đối với tác phẩm.

Theo Kế hoạch số 3878/KH-BVHTTDL ngày 4/8/2025 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc tổ chức Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII, Cục Xuất bản, In và Phát hành đã phối hợp với Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức tiếp nhận sách đề cử từ các nhà xuất bản, công ty liên kết, cơ quan báo chí và bạn đọc. Giải thưởng lần thứ VIII thu hút sự tham gia của 46/52 nhà xuất bản trong cả nước với 397 tên sách và bộ sách (512 cuốn), tăng 25 tên sách và bộ sách, 57 cuốn so với kỳ trước.

Hạng mục “Sách được bạn đọc yêu thích” ghi nhận hơn 150 cuốn sách được đề cử từ độc giả. Qua hai vòng sơ khảo và bình chọn, các tác phẩm tiêu biểu đã được lựa chọn để trình Hội đồng Chung khảo xem xét.

Hội đồng Sơ khảo, Hội đồng Chung khảo và Hội đồng Giải thưởng quy tụ trên 70 giáo sư, nhà khoa học, chuyên gia uy tín đầu ngành và nhà quản lý giàu kinh nghiệm. Quy trình chấm giải được thực hiện nghiêm túc, khoa học, qua nhiều vòng đánh giá độc lập, phản biện và bỏ phiếu kín, bảo đảm tính khách quan và chuyên môn. Trên cơ sở nghiên cứu kỹ hồ sơ, thảo luận tập thể và phản biện chuyên sâu, Hội đồng đã lựa chọn những tác phẩm tiêu biểu về nội dung, hình thức và tác động xã hội, ưu tiên các bộ sách có giá trị bền vững, đóng góp thiết thực cho đời sống tinh thần và tri thức của cộng đồng.

Căn cứ kết quả bỏ phiếu tại Hội đồng Giải thưởng, Cục Xuất bản, In và Phát hành và Hội Xuất bản Việt Nam đã tổng hợp, trình Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII cho 50 cuốn sách, bộ sách, gồm 2 Giải A; 17 Giải B; 23 Giải C; 5 Giải Khuyến khích; 5 Giải “Sách được bạn đọc yêu thích” (có 2 cuốn sách đạt 2 giải mỗi cuốn).

Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII sẽ được tổ chức vào 20h00 ngày 8/3/2026 tại Trường quay S1, Đài Truyền hình Việt Nam, với sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, lãnh đạo các cơ quan Trung ương và địa phương, đại diện các tổ chức nghề nghiệp, các tác giả, dịch giả, những người làm sách cùng đông đảo bạn đọc. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 và các cơ quan thông tấn, báo chí, phát thanh và truyền hình ở Trung ương, địa phương.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức phối hợp với các nhà xuất bản tổ chức trưng bày, giới thiệu các bộ sách có giá trị cao được xuất bản trong thời gian qua và các tác phẩm đạt giải qua các kỳ, nhằm tiếp tục lan tỏa giá trị của sách, tạo không gian kết nối giữa tác giả, nhà xuất bản và bạn đọc.

Với những điều chỉnh về cơ cấu, tiêu chí và phương thức tổ chức, Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ VIII hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng xét chọn, mở rộng cơ hội tôn vinh nhiều hơn các bộ sách có giá trị và sức lan tỏa, qua đó khẳng định vai trò của xuất bản trong phát triển toàn diện văn hóa, con người Việt Nam trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị.