Việt Nam đất nước con người

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 03/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức và hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc hình thành, vận hành các quỹ phi lợi nhuận tại Việt Nam, đồng thời tăng cường quản lý nhà nước đối với lĩnh vực có tác động xã hội rộng lớn này.

Phân định rõ quỹ xã hội và quỹ từ thiện

Theo Nghị định, quỹ xã hội là tổ chức phi chính phủ được thành lập trên cơ sở tự nguyện đóng góp tài sản của cá nhân, tổ chức hoặc thông qua di chúc, hiến, tặng tài sản; hoạt động không vì lợi nhuận nhằm hỗ trợ, khuyến khích phát triển các lĩnh vực như văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, nông nghiệp, môi trường và an sinh xã hội.

Trong khi đó, quỹ từ thiện cũng là tổ chức phi chính phủ hoạt động không vì lợi nhuận, nhưng tập trung vào mục tiêu nhân đạo, từ thiện, hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn và trợ giúp các nhóm yếu thế trong xã hội.

Điều kiện thành lập và hoạt động

Nghị định quy định quỹ chỉ được cấp phép thành lập khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về mục đích hoạt động, sáng lập viên, tài sản đóng góp và hồ sơ pháp lý theo quy định.

Đáng chú ý, cá nhân, tổ chức nước ngoài được phép góp tài sản cùng công dân, tổ chức Việt Nam để thành lập quỹ tại Việt Nam, song tỷ lệ tài sản góp không vượt quá 50% tổng giá trị tài sản thành lập quỹ. Các chủ thể nước ngoài phải cam kết tuân thủ pháp luật Việt Nam, chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của nguồn tài sản và nghĩa vụ thuế liên quan.

Để chính thức hoạt động, quỹ phải có giấy phép thành lập, được công bố theo quy định, có xác nhận tài chính của ngân hàng và được cơ quan có thẩm quyền công nhận đủ điều kiện hoạt động cùng Hội đồng quản lý quỹ.

Phạm vi hoạt động theo địa giới hành chính

Nghị định cho phép quỹ hoạt động theo nhiều cấp độ địa giới hành chính, bao gồm toàn quốc hoặc liên tỉnh, cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, hoặc cấp xã, phường, đặc khu, tùy theo phạm vi và mục tiêu hoạt động đã được cấp phép.

Nghiêm cấm lợi dụng quỹ để trục lợi, vi phạm pháp luật

Nhằm ngăn chặn các hành vi tiêu cực, Nghị định quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có việc lợi dụng quỹ để hoạt động trái tôn chỉ, mục đích; xâm hại lợi ích quốc gia; gian dối tài chính, trốn thuế; rửa tiền, tài trợ khủng bố; làm giả, chuyển nhượng giấy phép; cũng như việc sử dụng ngân sách nhà nước để góp tài sản thành lập quỹ.

Chính sách hỗ trợ của Nhà nước

Nhà nước tạo điều kiện để quỹ hoạt động đúng pháp luật và điều lệ, đồng thời có thể hỗ trợ kinh phí đối với các nhiệm vụ do Nhà nước giao. Việc đóng góp tài sản của cá nhân, tổ chức cho quỹ được hưởng các chính sách ưu đãi theo quy định của pháp luật, góp phần khuyến khích các hoạt động vì cộng đồng, nhân đạo và an sinh xã hội.