Toàn cảnh nước mỹ

Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel phát biểu trên truyền hình quốc gia về tình hình năng lượng và các cuộc đối thoại với Mỹ; nhiều khu vực tại Cuba gần đây bị mất điện diện rộng do thiếu nhiên liệu.

Trong thông điệp được phát sóng trực tiếp trên truyền hình Cuba tối 13/3 (giờ Việt Nam), Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel xác nhận nước này gần đây đã tiến hành các cuộc đối thoại với đại diện Chính phủ Mỹ nhằm tìm giải pháp cho những khác biệt song phương. Đây là lần đầu tiên Havana chính thức thừa nhận có các cuộc trao đổi như vậy với Washington.

Theo ông Díaz-Canel, các cuộc đàm phán được tiến hành “nhằm mục đích tìm ra giải pháp thông qua đối thoại để giải quyết những khác biệt song phương giữa hai quốc gia”. Ông cho biết những yếu tố quốc tế nhất định đã tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc trao đổi này, tuy nhiên không nêu cụ thể đó là những yếu tố nào, cũng không cung cấp thêm chi tiết về nội dung các cuộc đối thoại.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh Cuba đang phải đối mặt với tình trạng thiếu năng lượng nghiêm trọng. Nhà lãnh đạo Cuba cho biết trong ba tháng qua không có chuyến hàng dầu mỏ nào được chuyển đến đảo quốc này, điều mà ông cho rằng liên quan đến các biện pháp cấm vận năng lượng của Mỹ.

Tuần trước, khu vực phía tây Cuba đã trải qua tình trạng mất điện trên diện rộng, khiến hàng triệu người rơi vào cảnh không có điện sinh hoạt. Dù Cuba có thể tự sản xuất khoảng 40% lượng dầu mỏ trong nước và sử dụng để phát điện, nguồn cung này vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu.

Ông Díaz-Canel cho biết tình trạng thiếu điện đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều lĩnh vực của đời sống, từ thông tin liên lạc, giáo dục đến giao thông vận tải. Chính phủ thậm chí buộc phải hoãn hàng chục nghìn ca phẫu thuật do thiếu điện, cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng năng lượng. “Tác động của nó rất lớn,” ông nhấn mạnh.

Một phương tiện di chuyển trên đường phố trong lúc mất điện tại Havana (Cuba), ngày 4/3/2026. (Ảnh: Ramon Espinosa/AP)

Để ứng phó với tình trạng thiếu nhiên liệu, chính phủ Cuba đã triển khai nhiều biện pháp tạm thời. Hơn 115 tiệm bánh trên khắp hòn đảo đã được chuyển đổi sang sử dụng củi hoặc than làm nhiên liệu thay thế. Bên cạnh đó, 955 tấm pin mặt trời đã được lắp đặt tại các hộ gia đình nông thôn và các trung tâm xã hội.

Theo kế hoạch, nhiều hệ thống năng lượng mặt trời mới sẽ được đưa vào vận hành trước cuối tháng 3, bổ sung khoảng 100 megawatt cho lưới điện vốn đang xuống cấp của Cuba. Tuy nhiên, ông Díaz-Canel thừa nhận những nỗ lực này vẫn chưa đủ để giải quyết triệt để vấn đề năng lượng.

“Ngay cả với tất cả những gì chúng ta đang nỗ lực thực hiện, chúng ta vẫn cần dầu mỏ,” ông nói.

Tình trạng thiếu năng lượng cũng đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất của nền kinh tế. Nhà lãnh đạo Cuba cho biết sản lượng sản xuất đã suy giảm đáng kể do thiếu điện và nhiên liệu. “Không có năng lượng, không quốc gia nào có thể sản xuất ở mức bình thường,” ông nói, đồng thời cho biết điều này buộc chính phủ phải điều chỉnh việc làm trong một số lĩnh vực.

Trước đó vào tháng trước, Cuba đã triển khai các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu nghiêm ngặt nhằm giảm áp lực cho hệ thống năng lượng quốc gia.

Theo ông Díaz-Canel, mục tiêu của các cuộc đối thoại với Mỹ là xác định những vấn đề song phương cần được giải quyết dựa trên mức độ nghiêm trọng và tác động của chúng, từ đó tìm kiếm các giải pháp phù hợp thông qua đối thoại.