Suy thoái đã các gom gia đình lại

Trước đại dịch, ba thế hệ trong gia đình Crafts sống ở ba ngôi nhà khác nhau. Nhưng Covid-19 ập tới đã khiến họ hợp lại thành một. Vợ chồng Ellen và Trevor Crafts sống với cô con gái 5 tuổi ở California. Jackie Chirico, mẹ của Ellen, sống tại Nevada. Cha mẹ của Trevor, hai ông bà Edward và Heather Crafts, sống ở bang Texas. Sau nhiều tháng cách ly, việc ít có cơ hội gặp nhau và các khó khăn trong chăm sóc trẻ nhỏ khiến 3 gia đình quyết định chọn dọn về ở chung.

Mỗi gia đình đều rao bán nhà vào tháng 3 vừa qua. Vào tháng 5, họ đã cùng mua một bất động sản 2,6 triệu đôla, rộng hơn 4 hecta ở Weston, bang Connecticut, nơi có một ngôi nhà chính, một nhà khách, một nhà kho và sảnh lớn.

"Đây là cơ hội chỉ có một lần trong đời mà tôi không muốn bỏ lỡ. Giữa lúc thị trường bất động sản đang nóng điên cuồng, chúng tôi may mắn tìm được một nơi rộng lớn có thể kết hợp tất cả với nhau ", bà Edward Crafts, một ca sĩ opera đã nghỉ hưu cho biết.

leftcenterrightdel
 

Ngoài ra, việc nhiều thế hệ cùng chung tiền vào mua đồng nghĩa với khả năng tiếp cận phân khúc nhà ở cao cấp tăng lên. Chủ đại lý môi giới bất động sản giúp đại gia đình này mua nhà cho biết: "Bất động sản này từng chào bán vài tháng mà không tìm được người mua. Với đại gia đình này, sự hợp nhất lại trở nên phù hợp".

Theo Jessica Lautz, phó chủ tịch nhân khẩu học tại Hiệp hội chuyên viên địa ốc quốc gia, các gia đình gốc Á và Latin là những người ưa chuộng nhất hình thức hợp nhất thế hệ này trong vài năm qua. Một cuộc khảo sát trong tháng 4-6 năm ngoái chỉ ra 15% người mua nhà dự định quay về sống với bố mẹ, ông bà hoặc con cái. Đây là tỷ lệ cao nhất kể từ năm 2012. Lý do phổ biến nhất là các thế hệ trung gian muốn lo cho bố mẹ vì sợ Covid-19 lây lan trong viện dưỡng lão. Ngoài ra, họ cũng muốn có ông bà hỗ trợ chăm con cái, trong bối cảnh học sinh được nghỉ học, nhiều bậc phụ huynh làm việc tại nhà.

Đó cũng là tình cảnh của anh Andrea 44 tuổi, một kỹ sư phần mềm (hiện phải làm việc ở nhà) cùng với vợ Dwight Francis, 41 tuổi, giảng viên đại học, những người thuê một căn hộ rộng 90 m2 ở quận Queens (New York) trong thời kỳ đại dịch xảy ra, nhu cầu mua nhà đối với họ lại trở nên vô cùng cấp bách khi con gái chào đời.

Vài tuần trước khi con thứ hai chào đời, họ mời mẹ đến sống chung để hỗ trợ chăm bé sơ sinh và con gái lớn 4 tuổi. Bà Masie, 77 tuổi, đang sống trong một cộng đồng hưu trí ở Atlanta, cũng khuyến khích các con tìm kiếm một ngôi nhà đủ rộng để có thể ở chung lâu dài. Với sự hỗ trợ tài chính của mẹ, vợ chồng Andrea đã mua một ngôi nhà ở Kew Gardens (phía đông Manhattan) với giá 715.000 đôla.

Bà Dana Scanlon, nhân viên môi giới bất động sản làm việc tại vùng Washington, cho biết trong đại dịch COVID-19, nhiều gia đình trẻ đang lựa chọn giải pháp tương tự này. "Chúng tôi đã thấy nhiều cặp vợ chồng có con nhỏ chuyển về sống cùng cha mẹ trong những ngôi nhà họ từng lớn lên, một điều mà hẳn chưa bao giờ họ nghĩ sẽ làm vậy" - bà Scanlon nói.

Cũng theo bà Dana Scanlon, khi con còn nhỏ, việc về sống chung cùng cha mẹ giúp các ông bố bà mẹ còn trẻ yên tâm hơn khi trong nhà có sẵn các "bảo mẫu" giúp họ giám sát việc học của con cái trong lúc bản thân bận bịu công việc.

Củng cố tài sản

Mặt khác, khi đại dịch làm lung lay khối tài sản của nhiều người thì xu hướng nhiều thế hệ dọn về sống dưới một mái nhà cũng là một cách để củng cố và bảo toàn tài sản.

Talib McDowell (42 tuổi) và vợ đã bán căn nhà được thừa kế ở New York và dùng tiền xây một căn nhà mới ở bang Florida - nơi vợ chồng anh, hai con và bố mẹ sẽ chuyển vào khi hoàn thành. Còn hiện tại gia đình anh đang chuyến đến sống tạm ở ngôi nhà 5 phòng ngủ của bố mẹ ở Valrico (Florida).

Năm ngoái, McDowell phải nghỉ công việc trong ngành khách sạn. Bố mẹ anh đã bán đi một căn nhà để hỗ trợ con cháu. “Trải qua quá trình này, tôi nhận ra rằng hàng nghìn người đã mất đi sự giàu có tích lũy nhiều năm vì Covid-19", McDowell coi động thái về chung một nhà là cách để củng cố tài sản gia đình. Đối với bà Janice, mẹ McDowell thì việc về sống với nhau là một sự “điều chỉnh lớn" và "phải mất nhiều thời gian mới đi đến quyết định bán nhà".

Còn với ông Wade, bố anh thì việc dọn về ở chung cũng có mặt tốt của nó. McDowell, người nhiều năm làm đầu bếp phục vụ tại các nhà hàng trong khách sạn, đã giúp cha mẹ có chế độ ăn uống thuần chay nghiêm ngặt - điều khó thực hiện khi cả nhà ở xa nhau. "Tôi đã trở lại trọng lượng cơ thể thời đại học", ông Wade, cựu cảnh sát, vừa giảm được 9 kg, nói. Ở chung, các gia đình đa thế hệ có cơ hội gặp mặt, chăm sóc nhau mỗi ngày. Họ rất vui khi nhìn thấy con cháu của mình mỗi ngày, mặc dù nhiều lúc bị chúng nó trêu đùa. "Tôi đang rót một ly soda để uống thì bị đứa cháu nẫng tay trên. Nó nói: 'Bà không nên uống'", bà Janice cười kể.

leftcenterrightdel
 

Sau khi chia tay chồng năm 2007, chị Katie Marcoux cùng hai con gái chuyển về sống chung với cha mẹ chị để tiết kiệm chi phí. Khi đó chị ước tính nhiều nhất sẽ ở cùng cha mẹ trong một năm. Rồi 13 năm sau, ở tuổi 49 và đã đi bước nữa, chị vẫn đang sống trong ngôi nhà ấy cùng cha mẹ và con gái lớn Eva (20 tuổi), trong khi con gái út Jenna (19 tuổi) đã chuyển tới New York học đại học. Ngày đó, lúc chuyển về sống cùng cha mẹ, chị Marcoux đang làm việc bán thời gian cho một hệ thống trường học và không dư dả lắm về tiền bạc. Sống cùng cha mẹ, chị vừa có thể duy trì công việc vừa học thêm và vẫn có thể nuôi dạy, chăm sóc con.

Cũng may khi đó mẹ chị, bà Judy Christensen, đã hỗ trợ con gái rất nhiều. "Khi hai cháu còn nhỏ, chúng tôi giúp Katie đưa đón chúng để con bé có thể làm việc" - bà Christensen, 78 tuổi, chia sẻ. Nhờ đó chị Marcoux có thể dành thời gian phát triển sự nghiệp và giờ ổn định hơn với một công việc toàn thời gian. Điều tuyệt vời nhất là nhờ sống chung với cha mẹ, chị đã có thể tự chủ và độc lập tài chính. Mặc dù còn hai anh trai sống ở gần đó, nhưng chị Marcoux tự nhận về mình trách nhiệm chăm sóc cha mẹ. Người chồng sau này của chị, anh Eric Marcoux, cũng cảm thấy "như ở nhà" khi ở cùng cha mẹ vợ. Bởi vậy anh quyết định bán nhà và chuyển về ở rể luôn cùng ông bà. Ông Dano, 80 tuổi, cha chị Marcoux, cảm thấy hài lòng với cuộc sống đông vui của gia đình hiện nay. "Chúng tôi rất gần gũi với tất cả các cháu. Nhưng thật đặc biệt khi chúng sống cùng" - ông nói.

Những gia đình có nhiều thế hệ sống chung như nhà chị Marcoux đang ngày càng nhiều hơn ở Mỹ. Theo Trung tâm nghiên cứu Pew, khoảng 1/5 dân số Mỹ đang sống trong các gia đình kiểu "tam đại đồng đường" như vậy.

Tái cấu trúc thị trường nhà ở tại Mỹ

Ông Richard Fry, nhà nghiên cứu cao cấp tại Trung tâm nghiên cứu Pew, cho biết trong thập niên qua đã ghi nhận mức tăng vọt số người trẻ trưởng thành chọn sống chung trong các gia đình nhiều thế hệ tại Mỹ. Năm 2016, số người trẻ trong độ tuổi 25-29 sống như vậy là 33%, tăng 10% so với 23% của 9 năm trước. Một thách thức lớn với những người trẻ thế hệ Millennials (những người sinh ra trong khoảng từ đầu những năm 1980 đến giữa những năm 1990) và những người trẻ khác ở Mỹ là gánh nặng nợ sinh viên. Bởi vậy, ông Fry cho rằng: "Rõ ràng điều này phản ánh một thực tế có một bộ phận trong những người trẻ trưởng thành không thể kiếm đủ tiền để sống độc lập".

Đành rằng kinh tế là động lực chính, song cũng phải nói tới một nhân tố khác nữa phía sau sự thay đổi này, đó là tình trạng già đi của dân số Mỹ. Mặc dù nhiều người sinh sau Thế chiến thứ 2 hiện vẫn còn khỏe, song đã lo toan tới một lúc nào đó sau này sinh hoạt sẽ khó khăn hơn.

Trên thực tế, xu thế "gia đình đa thế hệ" ở Mỹ đã bắt đầu tăng dần từ những năm 1980, khi các gia đình nhập cư từ châu Á và châu Mỹ Latin có xu hướng sống chung trong cùng gia đình với các thành viên thuộc nhiều thế hệ. Xu thế này tiếp tục tăng thêm vào khoảng năm 2009 khi xảy ra giai đoạn đại suy thoái. Lúc này số người lớn quay về sống cùng cha mẹ tại những ngôi nhà thời thơ ấu của họ đã tăng tới mức giống giai đoạn những năm 1950. Và nay, khi đại dịch COVID-19 nổi lên và hoành hành suốt gần một năm qua, nhiều người Mỹ lại đang quay về sống cùng ông bà, cha mẹ.

Xu hướng “tam đại đồng đường” không chỉ tái cấu trúc gia đình ở Mỹ mà còn khiến định hình lại thị trường nhà đất tại nước này trong thời gian tới khi người mua quan tâm hơn tới các căn nhà lớn dành cho nhiều thế hệ thay vì mua nhà nhỏ riêng biệt.

Theo một cuộc khảo sát của công ty bất động sản John Burns, ở Mỹ, cứ 10 người mua nhà thì có tới bốn người muốn có chỗ cho cha mẹ hoặc con cái trưởng thành. Bất chấp những hạn chế về không gian, xu hướng sống chung đa thế hệ tại các gia đình Mỹ dự đoán sẽ tăng gấp ba vào năm 2040.

leftcenterrightdel
 

Theo báo Washington Post, nhiều nhà thầu xây dựng hiện nay ở Mỹ đã chuẩn bị sẵn những bản thiết kế nhà phù hợp cho nhiều thế hệ sống chung thoải mái trong cùng một gia đình. Lennar là một trong những công ty xây dựng chuyên tập trung phát triển mảng nhà ở dành cho nhiều thế hệ cùng chung sống hiện nay ở Mỹ. Họ gọi đó là mô hình "nhà trong nhà" được thiết kế sao cho đạt được sự cân bằng giữa nhu cầu riêng tư và sự gần gũi giữa các thế hệ sống chung dưới một mái nhà.

Theo ông Jon Jaffe - đồng chủ tịch kiêm đồng giám đốc điều hành Công ty Lennar, công ty này bắt đầu xây dựng các ngôi nhà theo mô hình Next Gen (những ngôi nhà dành cho đa thế hệ chung sống) từ khoảng một thập niên trước trong giai đoạn khủng hoảng tài chính để đáp ứng nhu cầu của các gia đình cần chăm sóc cha mẹ già và giảm bớt chi phí nhà cửa… Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi một cuộc khảo sát của trang rao bán bất động sản Propertyheads.com cho thấy sự quan tâm đến kiểu nhà có thêm phần dành cho người già đã tăng lên. Trang này cho hay: "Sau khi phân tích kết quả của hơn 3.000 lượt tìm kiếm được thực hiện trong năm 2020, một xu hướng thú vị nổi lên cho thấy hành vi của người mua nhà đã bắt đầu thay đổi rõ rệt. Kết quả cho thấy việc gõ lệnh tìm kiếm nhà có phần xây dành cho người già đã tăng 16%. Điều này thể hiện việc buộc phải sống xa cha mẹ cao tuổi đã khiến nhiều người nhận ra họ nên đưa cha mẹ về sống gần bên mình, đây hiện là yếu tố then chốt trong hành vi mua bán bất động sản trong tương lai”.

Hiện nay, 5-10% trong tổng số nhà Công ty Lennar xây dựng là nhà thiết kế theo mô hình Next Gen. Thị trường lớn nhất cho kiểu nhà này của họ là tại thành phố Phoenix, bang Arizona, nơi có tới 25% đơn hàng của họ là kiểu nhà Next Gen.

Huy Cường 

(theo NY Times, Washington Post)