Tham dự buổi gặp mặt có Chủ tịch Hội Việt – Mỹ, Đại sứ Nguyễn Tâm Chiến, Nguyên Đại sứ Việt Nam tại LHQ; nguyên Vụ trưởng Vụ Tây Âu - Bắc Mỹ, Ban Đối ngoại T.Ư Bùi Thế Giang; Nguyên Chủ tịch Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO) Vũ Xuân Hồng; Chủ tịch VUFO tỉnh Tuyên Quang bà Vũ Thị Bích Việt; Đạo diễn NSND Đặng Nhật Minh, Nhà sử học Dương Trung Quốc cùng  đông đảo các học giả, nhà nghiên cứu về Hoa Kỳ và những bạn bè Mỹ đã có nhiều cống hiến cho quan hệ ngoại giao nhân dân hai nước. 

leftcenterrightdel
Hội Việt - Mỹ đã tổ chức về nguồn thăm Khu di tích đặc biệt Tân Trào nhân kỷ niệm Ngày thành lập Việt-Mỹ thân hữu hội, tiền thân của Hội Việt Mỹ hiện nay 

Ngày này của 75 năm trước, ngày 17-10-1945, tại Trụ sở Hội Văn hóa ( Hội Khai Trí Tiến Đức) số 16 Lê Thái Tổ đã tổ chức tiệc trà, cuộc gặp thân mật và được coi là Hội nghị đầu tiên và cũng là Lễ chính thức ra mắt hoạt động của Việt-Mỹ Thân hữu Hội.  Trong số đại biểu và quan khách tham dự có một số cán bộ lãnh đạo cao cấp của ta, ông Vĩnh Thụy (tức cựu hoàng Bảo Đại), cố vấn của Chính phủ Việt Nam; Đại tướng Mỹ Gallagher, người đang có mặt bên cạnh quân đội Trung Hoa của tướng Lư Hán, các sĩ quan Mỹ khác và khoảng 200 quan khách. Ông Trần Văn Bính (tức Trịnh Văn Bính), Chủ tịch Hội mở đầu sự kiện bằng một bài diễn văn ngắn gọn về mục đích của Hội Việt-Mỹ thân hữu: “Trước khi tới đất nước chúng ta, người ngoại quốc thường có nhiều quan niệm không được rõ rệt, vậy bổn phận của ta là phải làm cho các bạn phương xa biết tình hình thực tế của nước Việt Nam”.

leftcenterrightdel
Cây đa Tân Trào

Đại sứ Nguyễn Tâm Chiến cho biết, quan hệ Việt - Mỹ đã trải qua nhiều sóng gió, khó khăn nhưng nhờ những nỗ lực liên tục của hai phía, sự tham gia rộng rãi của nhân dân hai nước, quan hệ Việt - Mỹ đã từ thù địch trong những năm chiến tranh chuyển qua bình thường hoá và phát triển lên tầm cao mới với khuôn khổ “Đối tác toàn diện”.

Hoạt động của Hội đã chuyển biến mạnh mẽ, góp phần tích cực vào việc tạo những bước đột phá mới trong quan hệ nhân dân giữa hai nước; vận động và khai thác có hiệu quả các tiềm năng, nguồn lực hỗ trợ cho hợp tác nhân dân giữa hai nước trên các mặt văn hoá, giáo dục, khoa học kỹ thuật, du lịch; Chủ động tăng cường giao lưu nhân dân, trao đổi đoàn, tham gia các diễn đàn nhân dân Việt - Mỹ; tạo ra những lợi ích, quan tâm chung để thu hút sự tham gia của phía Mỹ và tạo điều kiện hỗ trợ cho các giao lưu, hợp tác của nhân dân Việt Nam, các địa phương Việt Nam với phía Mỹ... theo kênh ngoại giao nhân dân.

Trong tiến trình hai nước bình thường hóa quan hệ, với tinh thần “Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai,” Hội Việt-Mỹ là đầu mối để Tổ chức Cựu binh chiến tranh Việt Nam ( VVA), Liên đoàn Cựu binh Mỹ (The American Legion), Tổ chức Cựu binh Hoa Kỳ của các cuộc chiến tranh ở nước ngoài (VFW), Dự án Hai phía (The 2 sides Project) mở rộng tiếp xúc và cử các đoàn thường niên giao lưu với Việt Nam.

leftcenterrightdel
Cuộc gặp gỡ kỷ niệm thân mật 75 năm ngày thành lập Hội Việt - Mỹ ngay tại địa điểm ra đời đầu tiên tại số nhà 16 Lý Thái Tổ (17/10/1945 - 17/10/2020)

Hiện tại, Hội đang có mạng lưới bạn bè rộng lớn tại Mỹ là những tổ chức xã hội - chính trị phi chính phủ, phi lợi nhuận, cựu chiến binh, giáo dục như: Hội đồng các nhà lãnh đạo chính trị trẻ Mỹ (ACYPL), Sức mạnh hữu nghị quốc tế (FFI), Quỹ tưởng niệm Cựu chiến binh Việt Nam (VVMF), Cựu chiến binh Mỹ tham chiến Việt Nam (VVA), Cựu chiến binh các cuộc chiến tranh ở nước ngoài (VFW), Đại học Salibury, Đại học Colgate, Đại học Tổng hợp New York, Quỹ Hoà giải và Phát triển, Valor Administration, Đại học George Washington, Giáo hội các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Ki-tô (CJCLDS), Trung tâm Nghiên cứu Luật và Tôn giáo Quốc tế (ICLRS) thuộc Đại học Brigham Young (BYU), Viện Nghiên cứu Mỹ-Á (Institute for US-Asia Studies)...

Chia sẻ tại buổi gặp gỡ, ông Chuck Sercy, Chủ tịch Phân hiệu 160 Tổ chức Cựu chiến binh vì Hòa bình, và là Cố vấn Quốc tế cho Dự án RENEW đánh giá: “Ai mà có thể tưởng tượng rằng 75 năm qua chúng ta lại có thể ngồi với nhau như thế này, trở thành những người bạn thân hữu của nhau. Tôi hy vọng rằng 75 năm nữa lại có một thế hệ người Việt Nam và Mỹ nữa lại có mặt ở đây để cùng kỷ niệm và chào đón thêm những bước tiến mới trong quan hệ hai nước”.

leftcenterrightdel
 Chủ tịch Hội Việt-Mỹ Đại sứ Nguyễn Tâm Chiến chia sẻ câu chuyện về sự ra đời của Việt - Mỹ thân hữu hội

Nghĩ về 75 năm hình thành và phát triển của Hội Việt - Mỹ, nguyên Chủ tịch VUFO Vũ Xuân Hồng nhận định:  “Lịch sử phát triển thì không phải như chúng ta mong muốn, nhưng nguyện vọng chính đáng, ước mong mãnh liệt về tình hữu nghị và hợp tác, tình cảm chân thành giữa nhân dân hai nước chưa từng thay đổi”. 

Năm 2020 là năm có nhiều ý nghĩa với quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ nói chung và Hội Việt - Mỹ nói riêng, mặc dù đại dịch COVID-19 đã hạn chế các hoạt động giao lưu nhân dân giữa hai nước nhưng Hội vẫn đón một số đoàn khách Mỹ (trước tháng 3/2020), tổ chức quyên góp để gửi hàng trăm nghìn khẩu trang hỗ trợ bạn bè Mỹ; tọa đàm về du lịch Việt-Mỹ trong hoàn cảnh mới; gia tăng liên lạc từ xa…

Đặc biệt, trong 2 ngày cuối tháng 11/2020, có cuộc Gặp gỡ kỷ niệm 75 năm thành lập Việt - Mỹ Thân hữu Hội với sự tham dự của gần 100 đại biểu Việt Nam và Hoa Kỳ tại Tuyên Quang, nơi lưu giữ nhiều dấu ấn, câu chuyện lịch sử về khởi nguồn quan hệ nhân dân Việt - Mỹ. 

leftcenterrightdel
Đến thăm Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào, Hội Việt - Mỹ dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Lán Nà Nưa, thăm cây đa Tân Trào, Đình Tân Trào.

Tuyên Quang - mảnh đất cội nguồn của Cách mạng Việt Nam, và là cái nôi của tình hữu nghị và sự bang giao Việt-Mỹ. Từ Chiến khu Việt Bắc, hơn 74 năm về trước, Bác Hồ đã tận dụng việc trao trả trung uý William Shaw thuộc Không đoàn 14 của Mỹ bị quân Nhật bắn rơi để tạo tiếp xúc Việt - Mỹ đầu tiên. Chính tại vùng đất này đã khởi đầu sự hợp tác Việt - Mỹ chống phát xít thông qua quan hệ của Việt Minh với Đội “Con Nai” (The Deer Team) của Hoa Kỳ. Nhóm “Con Nai” đã huấn luyện quân sự cho các chiến sĩ Việt Minh. Họ cũng đảm nhiệm tổ chức việc tiếp tế vũ khí thuốc men của Mỹ cho Việt Minh sau khi xây dựng một sân bay dã chiến ở Lũng Cò, cách Tân Trào khoảng 8 km. Nhóm đặc nhiệm “Con Nai” cùng các chiến sĩ Việt Minh thành lập “Đại đội hỗn hợp Việt - Mỹ” khoảng 200 người, đã cùng hành quân qua Thái Nguyên, về tận Hà Nội. Đó là lực lượng nước ngoài duy nhất đứng bên cạnh Việt Minh và lãnh tụ Hồ Chí Minh trong cuộc chiến tranh chống Nhật và Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Các đại biểu dự cuộc gặp gỡ được đến thăm Khu di tích Quốc gia đặc biệt Tân Trào, dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Lán Nà Nưa, thăm lại Lán Việt Minh, sân bay Lũng Cò, Cây đa Tân Trào, Đình Tân Trào, Bảo tang Lịch sử tỉnh Tuyên Quang.

Cuộc gặp gỡ này sẽ góp phần củng cố và phát triển quan hệ nhân dân Việt Nam - Hoa Kỳ, mở ra hướng hợp tác hiệu quả và thực chất. Đây cũng là dịp tăng cường kết nối hoạt động với các Hội Việt - Mỹ địa phương, xây dựng mạng lưới hoạt động rộng khắp, làm cho các mối quan hệ Việt - Mỹ càng sâu sắc, hiệu quả không chỉ ở Trung ương mà còn mở rộng ở các địa phương, phát huy sức mạnh tối đa của  quan hệ nhân dân Việt Nam - Hoa Kỳ, thúc đẩy hợp tác cùng có lợi.

Tại cuộc gặp gỡ có buổi tọa đàm “ Phát triển quan hệ nhân dân Việt Nam - Hoa Kỳ giai đoạn mới” với các đề tài vê “ Thuận lợi và thách thức trong quan hệ nhân dân Việt Nam - Hoa Kỳ giai đoạn tới”; “ Phát triển quan hệ nhân dân Việt Nam - Hoa Kỳ trong những lĩnh vực hợp tác mới”; “ Hoạt động của các Hội Việt - Mỹ địa phương”.

Sự trở về cội nguồn ấm tình nhịp cầu Việt - Mỹ tăng thêm nguồn lực để phấn đấu tốt hơn cho tương lai. 75 năm trước, hai nước có cùng mục đích chiến đấu. 75 năm sau, lợi ích chung của hai nước đã tạo ra nền tảng không thể lay chuyển được cho sự hợp tác vững mạnh, và mối quan hệ vững mạnh chưa bao giờ có như bây giờ. Nhân dân Việt Nam và Mỹ lạc quan nhìn về tương lai tốt đẹp của mối quan hệ hai nước đang đi lên những mức thang mới z

Thùy Trang