Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư và Thương mại Thành phố Hồ Chí Minh (ITPC) Nguyễn Hữu Tín cho biết Việt Nam và Hoa Kỳ đã đạt được những bước tiến ấn tượng trong quan hệ hợp tác kinh tế, trong đó Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam và Việt Nam là thị trường xuất khẩu của Hoa Kỳ. Theo ông Tín, Việt Nam đã khẳng định vị thế là một đối tác thương mại quan trọng của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Nhờ việc kiểm soát tốt COVID-19 tại Việt Nam, các doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế rất lớn so với các đối thủ nước ngoài đang phải chống chọi với đại dịch, đồng thời cho rằng việc nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh và thâm nhập vào thị trường Hoa Kỳ sẽ mang lại cơ hội cho Việt Nam. 

Việt Nam tăng bốn bậc để trở thành nước xuất khẩu lớn thứ hai vào Hoa Kỳ vào năm 2020, với kim ngạch xuất khẩu sang nước này tăng 24,5% lên ước tính 76,4 tỷ USD.

leftcenterrightdel
 

Mỹ vẫn là thị trường nhập khẩu hàng hóa lớn nhất của Việt Nam trong những năm gần đây, góp phần quan trọng vào việc mở rộng thị trường, quảng bá sản phẩm, tăng thu nhập ngoại tệ. Tuy nhiên, xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ chiếm 2,7 phần trăm tổng nhập khẩu của quốc gia Hoa Kỳ với tất cả các quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới.

Theo Tham tán thương mại Việt Nam tại Hoa Kỳ, hai nước đã chứng kiến sự bứt phá mạnh mẽ trong kim ngạch thương mại song phương, đặc biệt là xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ.

Thống kê từ phía Hoa Kỳ cho thấy, kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng lên 75,7 tỷ USD vào năm 2019 từ mức chỉ 450 triệu USD vào năm 1995 khi Việt Nam và Hoa Kỳ thiết lập quan hệ ngoại giao.

Bên cạnh các mặt hàng xuất khẩu truyền thống như dệt may, da giày, thủy sản, Việt Nam cũng đã xuất khẩu hàng điện tử, phụ tùng, đồ gỗ sang thị trường này. Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết, các nhóm hàng dệt may, da giày, thủy sản, điện tử, linh kiện, đồ gỗ vẫn sẽ có cơ hội lớn để đẩy mạnh xuất khẩu vào Mỹ trong thời gian tới.

Ngoài hợp tác thương mại, hai nước cũng đã tăng cường hợp tác trong lĩnh vực đầu tư, nghiên cứu, phát triển khoa học công nghệ, giao thông vận tải, giáo dục, viễn thông và năng lượng. Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp trong thời gian qua đã có nhiều nỗ lực để thúc đẩy hợp tác theo hướng thiết thực và bổ sung cho nhau của hai nền kinh tế. Sự hợp tác đa dạng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho sự hợp tác thực chất, sâu rộng và bền vững giữa hai nền kinh tế trong tương lai.

Thị trường xuất khẩu lớn nhất

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, về thị trường xuất khẩu, Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 62,2 tỷ USD, tăng 32,5% so với cùng kỳ năm trước. Tiếp đến là Trung Quốc đạt 32,7 tỷ USD, tăng 19,8%. Thị trường Liên minh châu Âu (EU) đạt 26,1 tỷ USD, tăng 14,5%. Thị trường ASEAN đạt 18,4 tỷ USD, tăng 23,3%. Hàn Quốc đạt 13,9 tỷ USD, tăng 9,9%. Nhật Bản đạt 13,5 tỷ USD, tăng 8,6%. Như vậy, tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ của Việt Nam đạt mức rất cao, giá trị xuất khẩu cũng gần gấp đôi so với thị trường lớn thứ 2 là Trung Quốc.

Một số mặt hàng Việt Nam xuất khẩu nhiều nhất sang Mỹ như: dệt may; giày dép; gỗ và sản phẩm từ gỗ; máy móc, thiết bị dụng cụ và phụ tùng khác; máy vi tính sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại các loại và linh kiện.

Đơn cử như mặt hàng dệt may, Mỹ luôn là một trong những thị trường xuất khẩu chính. Kim ngạch xuất khẩu dệt may vào Mỹ năm 2020 đạt 14 tỷ USD, chiếm 40% tổng kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam. 8 tháng của năm và cả năm 2021, Mỹ sẽ tiếp tục là thị trường nhập khẩu hàng dệt may lớn nhất từ Việt Nam.

leftcenterrightdel
May hàng xuất khẩu sang thị trường Mỹ tại Công ty May Maxport, Hạ Đình, Thanh Xuân, Hà Nội. 

Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp trong thời gian qua đã có nhiều nỗ lực nhằm thúc đẩy hợp tác theo hướng thiết thực và dựa trên bản chất bổ sung của hai nền kinh tế.

Các chuyên gia cho biết nhu cầu của Hoa Kỳ đối với các sản phẩm Việt Nam chất lượng cao ngày càng tăng do những thay đổi trong chuỗi cung ứng toàn cầu và các doanh nghiệp Hoa Kỳ coi Việt Nam là một điểm đến đầu tư tiềm năng, an toàn sau đại dịch.

Họ lưu ý tính chất bổ sung của hai nền kinh tế, trong đó Việt Nam có năng lực sản xuất tốt trong các lĩnh vực nông nghiệp, hải sản và chế biến gỗ, trong khi Mỹ là nhà cung cấp nguyên liệu hàng đầu thế giới và có sức mua mạnh nhất.

Tuy nhiên, họ khuyến cáo các doanh nghiệp Việt Nam lựa chọn các biện pháp phù hợp để tiếp cận hiệu quả thị trường Hoa Kỳ, tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về chất lượng của Hoa Kỳ. Các mặt hàng xuất khẩu hàng đầu sang Hoa Kỳ bao gồm gỗ và đồ nội thất, dệt và may mặc, giày dép, máy tính và điện tử.

Các chuyên gia cho biết triển vọng xuất khẩu sang Hoa Kỳ đang được cải thiện nhờ thành công của Việt Nam trong việc kiềm chế Covid-19, căng thẳng thương mại Hoa Kỳ-Trung Quốc và nhu cầu phục hồi kinh tế của Hoa Kỳ.

Xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ sau 9 tháng đạt 69,8 tỷ USD bất chấp tình hình COVID-19 phức tạp

Mặc dù dịch bệnh phức tạp và nhiều địa phương phải thực hiện giãn cách xã hội, song xuất khẩu của cả nước đến hết quý 3/20211 tiếp tục giữ mức tăng trưởng hai con số. Tính chung 9 tháng, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 240,5 tỷ USD, tăng 18,8% so với cùng kỳ năm trước.

Hiện nay, tình hình dịch bệnh trên thế giới và trong nước vẫn diễn biến phức tạp và khó lường, song theo đại diện Bộ Công Thương, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam đang có những thuận lợi nhờ khai thác hiệu quả các Hiệp định FTA.

Đáng chú ý, trong 9 tháng đầu năm, nhiều thị trường đã có mức tăng trưởng cao, đóng góp tích cực cho xuất khẩu chung của cả nước. Đơn cử, xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ sau 9 tháng đạt 69,8 tỷ USD, tăng 27,5% so với cùng kỳ năm trước. Tiếp đến là Trung Quốc ước đạt 38,5 tỷ USD, tăng 18,3%. Thị trường EU ước đạt 28,8 tỷ USD, tăng 11,5%...

Nhiều “sóng gió” trong những tháng cuối năm

9 tháng của năm 2021, trong bức tranh tổng thể của xuất khẩu thì thị trường Mỹ có sự tăng trưởng mạnh mẽ. Mỹ tiếp tục được củng cố là quốc gia có vị trí số 1 của hàng xuất khẩu Việt Nam. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, dự báo tăng trưởng xuất khẩu những tháng cuối năm vẫn còn là ẩn số.

Thực tế gần đây tình hình xuất khẩu đang gặp nhiều khó khăn do tác động của dịch Covid-19.

Bên cạnh ảnh hưởng của dịch bệnh, một vấn đề khác là một số mặt hàng, sản phẩm Việt Nam tiếp tục có nguy cơ bị Mỹ áp dụng biện pháp chống lẩn tránh, gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp hoặc áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại. Cụ thể là gỗ dán từ nguyên liệu gỗ cứng, tủ gỗ, ghế sofa có khung gỗ, đá nhân tạo, gạch men, xe đạp điện, ống đồng, vỏ bình gas, ghim đóng thùng, gỗ thanh... Do đó, trong quá trình làm hàng xuất khẩu từ nay đến cuối năm, doanh nghiệp cần quan tâm đến lĩnh vực này để xuất khẩu mang tính bền vững.

Việt Nam nằm trong top ba địa bàn mua hàng của các công ty Hoa Kỳ

Một báo cáo mới cho thấy 43% người được hỏi cho biết Việt Nam nằm trong số ba khu vực địa lý mua hàng hàng đầu của họ vào đầu năm 2021, tăng gấp đôi so với năm 2019, theo Material Handling & Logistics - một trang web thương mại của Hoa Kỳ.

leftcenterrightdel
 

Dữ liệu cho thấy nhu cầu tìm kiếm nguồn cung ứng từ Việt Nam tăng 16% so với cùng kỳ năm trước trong quý đầu tiên của năm nay, thể hiện mức tăng trưởng quý thứ ba liên tiếp mà ban đầu bắt đầu như một sự phục hồi sau khóa sổ vào giữa năm 2020, bài báo đã trích dẫn một báo cáo từ QIMA, một nhà cung cấp các giải pháp chuỗi cung ứng.

leftcenterrightdel
 

Điều đáng chú ý là sự tăng trưởng này không chỉ là sự quay trở lại mức trước đại dịch, vì nhu cầu nguồn cung ứng trong quý 1 năm 2021 trung bình đã tăng gấp đôi so với quý 1 năm 2019.

Hơn nữa, nhu cầu tìm nguồn cung ứng từ Việt Nam vẫn chưa được thỏa mãn và đang sẵn sàng xác định lại bối cảnh tìm nguồn cung ứng vào năm 2021: khoảng 1/3 người mua trên toàn cầu và 38% người mua tại Hoa Kỳ nêu tên Việt Nam trong số các quốc gia mà họ dự định mua nhiều hơn vào năm 2021 .

Trang web cho biết Việt Nam là quốc gia trong khu vực được hưởng lợi từ việc mở rộng quy mô kinh doanh, vì dữ liệu về nhu cầu tìm nguồn cung ứng hàng ở Đông Nam Á cho thấy mức tăng trưởng trên diện rộng, được thúc đẩy bởi sự quan tâm mới từ các thương hiệu Mỹ và châu Âu. 

Việt Nam đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 600 tỷ USD vào năm 2021

Số liệu của Tổng cục Thống kê (GSO) cho thấy, Việt Nam đã chứng kiến tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu trong 4 tháng đầu năm 2021 đạt mức cao kỷ lục trong 10 năm. Các chuyên gia nhận định Việt Nam đạt kết quả xuất khẩu vững chắc trong quý đầu tiên của năm 2021 và với tốc độ tăng trưởng như vậy, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam có khả năng đạt 600 tỷ USD cho cả năm.

Theo Thông tấn xã Việt Nam, khu vực kinh tế nội địa xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ trị giá 25,76 tỷ USD, tăng 12,8% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 24,8% tổng lượng hàng đi nước ngoài. Trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đóng góp 78,14 tỷ USD, tăng 34,4% và chiếm 75,2%.

Mức tăng trưởng cao nhất được ghi nhận trong lĩnh vực công nghiệp nặng và khai khoáng, tạo ra 57,58 tỷ USD doanh thu xuất khẩu, tăng 33% so với cùng kỳ năm trước. Tiếp theo là các ngành công nghiệp nhẹ và thủ công - 27,5%; và nông nghiệp và lâm nghiệp - 8,8%.

Tổng cục Thống kê cũng báo cáo thặng dư thương mại 1,29 tỷ USD và tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ gần 1,7 triệu tỷ đồng (73,5 tỷ USD) trong 4 tháng đầu năm, tăng 10% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trần Thanh Hải, Phó Tổng Giám đốc Cơ quan Ngoại thương thuộc Bộ Công Thương cho rằng kết quả tích cực là thành công của Việt Nam trong việc chống lại đại dịch COVID-19. Ông nhấn mạnh, cần tiếp tục đặc biệt quan tâm đến công tác ứng phó với đại dịch và lưu ý rằng đây sẽ là nền tảng và là yếu tố quan trọng nhất để duy trì tăng trưởng xuất khẩu trong thời gian tới.

Các hiệp định thương mại tự do (FTA) Việt Nam đã ký kết, đặc biệt là Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và FTA Việt Nam - EU (EVFTA) đã mang lại lợi ích cho các nhà xuất khẩu trong nước và giúp họ mở rộng sang các thị trường mới.

Để duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu, Bộ Công Thương đã đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại trực tuyến và hội chợ thương mại cũng như thương mại điện tử, nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp duy trì liên kết thương mại với các đối tác.

Bộ cũng sẽ tập trung vào việc đẩy mạnh cải cách thể chế và hành chính liên quan đến xuất khẩu, và cung cấp thông tin cho các nhà xuất khẩu để giải quyết những khó khăn mà họ gặp phải.

Minh Trang